Τεχνητό κρέας: H βιωσιμότητα του ως εναλλακτική διατροφική επιλογή
![](https://sportday.gr/images/2024/02/26/sportday_20240226093855_571355-960x640.jpg)
Τα όσα ισχύουν αναφορικά με το τεχνητό κρέας και το πως επιδρά στην υγεία, την ώρα που εισάγεται και ταυτόχρονα απαγορεύεται ανά τις χώρες σε μια παγκόσμια φάσμα
Από το 1960, η κατανάλωση κρέατος παγκοσμίως αυξάνεται δραματικά, ακόμη και σε ασιατικές χώρες που παραδοσιακά ακολουθούσαν χορτοφαγικές διατροφές. Η αύξηση αυτή σίγουρα σχετίζεται και με τον γρήγορο πολλαπλασιασμό του παγκόσμιου πληθυσμού. Το 1950 κατοικούσαν στη γη μόλις 2,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι, αριθμός που σήμερα ξεπερνά τα 8 δισεκατομμύρια και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια το 2050.
Πλέον, γνωρίζουμε ότι η παραγωγή κρέατος έχει μεγάλο αντίκτυπο στο περιβάλλον και την υγεία μας, γεγονός που οδήγησε τους ειδικούς να διατυπώσουν νέες συστάσεις σχετικά με την κρεατοφαγία. Κάπως έτσι εισήλθε στον δημόσιο διάλογο το τεχνητό κρέας, ως μια μέθοδος ελάττωσης της κατανάλωσης κρέατος. Σήμερα, το «τεχνητό» ή «συνθετικό» κρέας αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από τα βλαστικά κύτταρα ζωντανών ζώων.
Μέσω αυτής της μεθόδου, μπορούμε να απολαμβάνουμε τα αγαπημένα μας καρνιβορικά εδέσματα χωρίς να μας απασχολούν τα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από την παραδοσιακή κτηνοτροφία. Ως εκ τούτου, το συνθετικό κρέας θα μπορούσε να είναι μια βιώσιμη εναλλακτική για τη μείωση της κατανάλωσης συμβατικού ζωικού κρέατος. Η πρώτη χώρα που επέτρεψε την εμπορία συνθετικού κρέατος ήταν η Σιγκαπούρη το 2020, με την Ολλανδία να δίνει το «πράσινο φως» υπό όρους, το καλοκαίρι του 2023, σύμφωνα με το Vegconomist.
Η σύσταση του τεχνητού κρέατος
Το συνθετικό ή τεχνητό κρέας είναι ένα προϊόν που δημιουργείται στο εργαστήριο από ζωικά βλαστικά κύτταρα που πολλαπλασιάζονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Ως εκ τούτου, το κρέας αυτό δεν έχει κόκαλα, ιστούς ή λίπος. Τη δεκαετία του 2010, το συνθετικό κρέας παρουσιαζόταν σαν μια μεγάλη πρωτοπορία που θα έσωζε τον κόσμο, με επενδυτές γνωστά ονόματα, όπως ο Bill Gates και ο Leonardo DiCaprio. Το πρώτο εργαστηριακό μπιφτέκι παρουσιάστηκε το 2013 στο Λονδίνο. Αποτελούνταν από 10.000 λωρίδες με μυοσωλήνες που αναπτύχθηκαν σε μια υδρογέλη. Σε αυτό είχαν προστεθεί χρωστικές, αρώματα και συστατικά για να αποκτήσει την επιθυμητή υφή.
Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τεχνητού κρέατος βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξη. Για αυτό, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε ακριβώς πώς θα εξελιχθεί η παραγωγή και πώληση τεχνητού κρέατος στο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, στόχος των υπευθύνων είναι να δημιουργήσουν κρέας όσο το δυνατόν πιο κοντά σε αυτό που γνωρίζουμε, τόσο στην υφή και την ποικιλία των τελικών προϊόντων, όσο και στη βιολογική και διατροφική του σύνθεση.
Ο οικολογικός του αντίκτυπος
Η εκτροφή βοοειδών ευθύνεται για το 18% των εκπομπών άνθρακα, επιβαρύνοντας το περιβάλλον περισσότερο από τα μέσα μεταφοράς; Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α). Δε χωράει αμφιβολία ότι η κτηνοτροφία μπορεί να είναι ιδιαίτερα καταστροφική για το περιβάλλον, χωρίς καν να αναφερθούμε στα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν.
Έτσι, μελέτες των Πανεπιστημίων της Οξφόρδης και του Άμστερνταμ πιστεύουν ότι η καλλιέργεια κρεάτων είναι «δυνητικά… λύση πιο αποτελεσματική και φιλική προς το περιβάλλον», με τις εκπομπές άνθρακα να περιορίζονται στο 4%, την ενεργειακής κατανάλωση να περιορίζεται έως και 45%, ενώ παράλληλα θα εξοικονομηθεί και χώρος.
Ο πολιτικός παράγοντας
Νωρίτερα τον Φεβρουάριο, η Φλόριντα απαγόρεψε το τεχνητό κρέας με τον ρεπουμπλικανό κυβερνήτης Ron DeSantis να δηλώνει ότι «Δεν πρόκειται να δεχτούμε κανένα ψεύτικο κρέας. Δε λειτουργεί έτσι εδώ». Αυτό που συμβαίνει στη Φλόριντα είναι μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για την παρεμπόδιση της εκκολαπτόμενης βιομηχανίας συνθετικού κρέατος.
Το ιταλικό κοινοβούλιο απαγόρεψε επίσης την παραγωγή και πώληση συνθετικού κρέατος, σε μια προσπάθεια της Giorgia Meloni, όπως λέει, να αναδείξει τις γαστρονομικές παραδώσεις της χώρας της.
Άλλες ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν να υιοθετούν διαφορετική στάση. Στη Δανία, η εταιρεία Remilk επενδύει στην παραγωγή συνθετικού γάλακτος, που παράγεται χωρίς αγελάδες, ενώ στη Γερμανία η εταιρεία Bluu Seafood φτιάχνει ψαροκροκέτες που καλλιεργούνται in vitro. Επιπλέον, οι κυβερνήσεις της Ολλανδία, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισπανίας, διοχετεύουν εκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση του συνθετικού κρέατος.
Παρόλαυτα, ακριβώς έναν χρόνο μετά, η ΕΕ φαίνεται να υποχωρεί στην προώθηση του τεχνητού κρέατος. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του POLITICO, ένα προσχέδιο της πρότασης για τους κλιματικούς στόχους του 2040, ανέφερε ότι η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει «τα κατάλληλα κίνητρα» έτσι ώστε οι πολίτες να μπορούν να ακολουθήσουν πιο υγιεινές διατροφές, βασισμένες στην διαφοροποιημένη πρόσληψη πρωτεΐνης, μια πιο προσιτή επιλογή για τους καταναλωτές». Η φράση «διαφοροποιημένη πρόσληψη πρωτεΐνης» αφαιρέθηκε από το τελικό έγγραφο.
Η πιθανότητα άμεσης εισαγωγής του στην ζωή ενός μέσου καταναλωτή
Τα παραπάνω, όμως, ίσως να μη επιρεάζουν άμεσα τον μέσο καταναλωτή, αφού αργεί ακόμα η στιγμή που το τεχνητό κρέας θα φτάσει στο χασάπικο της γειτονιάς μας. Η ακριβή τιμή του, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, είναι ένας αρκετά σημαντικός λόγος για αυτό. Εκτός αυτού, απαιτείται μεγάλη κατανάλωση ενέργειας για την παραγωγή του. Μιλάμε για τεράστιους ενεργοβόρους βιοαντιδραστήρες, εξελιγμένα μηχανήματα και μεγάλες εγκαταστάσεις παραγωγής. Επιπλέον, η έγκριση του τεχνητού κρέατος θα είναι μια ακόμη πιο δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία, ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς πολλά κράτη μέλη θα θελήσουν να προστατεύσουν τα συμφέροντα των εγχώριων βιομηχανιών κρέατος. Είναι ξεκάθαρο πως η ανάπτυξη των συνθετικών τροφών (όχι μόνο του κρέατος) θέτει σε κίνδυνο τις θέσεις εργασίας εκατομμυρίων αγροτών, κτηνοτρόφων, ψαράδων κι άλλων εργαζόμενων. Αυτό είναι κάτι που οι νομοθέτες οφείλουν να λάβουν σοβαρά υπόψη.
Πηγή: In.gr