Σαν Σήμερα - Μπάγερν Μονάχου: To πρώτο ευρωπαϊκό στέμμα το 1974 πέρασε... από σαράντα κύματα
Στις 17 Μαΐου 1974 η Μπάγερν Μονάχου του Ούντο Λάτεκ αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης για πρώτη φορά στην ιστορία της συντρίβοντας με 4-0 την Ατλέτικο Μαδρίτης στον επαναληπτικό τελικό στο Χέιζελ των Βρυξελλών.
Από την έναρξη της δεκαετίας του ’70 το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης έγινε ολλανδική υπόθεση, αρχικά με τον θρίαμβο της Φέγενορντ και κατόπιν με την κυριαρχία του Άγιαξ και του επαναστατικού «Total Football».
Οι εξελίξεις, όμως, «έτρεχαν» πάντοτε με γοργό ρυθμό στο ποδόσφαιρο και στις 17 Μαΐου 1974 ήταν η σειρά της Μπάγερν Μονάχου να βρεθεί στον ευρωπαϊκό θρόνο. Ο θρίαμβος της ομάδας του Ούντο Λάτεκ επί της Ατλέτικο Μαδρίτης με 4-0 στον επαναληπτικό τελικό που διεξήχθη στο «Χέιζελ» των Βρυξελλών, σηματοδότησε τη μετάβαση από το εγκεφαλικό παιχνίδι των Ολλανδών στο πιο ψυχρό και ορθολογιστικό ποδόσφαιρο των Δυτικογερμανών, που μέχρι εκείνη τη μέρα δεν είχαν κατακτήσει ποτέ το ύψιστο ευρωπαϊκό τρόπαιο σε συλλογικό επίπεδο.
Η νίκη της Μπάγερν σήμανε την έναρξη της κυριαρχίας της στον θεσμό, αφού θα κατακτούσε το τρόπαιο και τα δύο χρόνια που ακολούθησαν. Αποδείχθηκε παράλληλα οιωνός και για το Παγκόσμιο Κύπελλο που θα άρχιζε λίγες εβδομάδες αργότερα στα γήπεδα της Δυτικής Γερμανίας, και θα έβρισκε τα «πάντσερ» του Χέλμουτ Σεν, με ηγέτη τον Φραντς Μπεκενμπάουερ από τη θέση του λίμπερο, να νικούν την Ολλανδία και το «Total Football».
Κι όμως, αυτή η γερμανική κυριαρχία στο Κύπελλο Πρωταθλητριών θα μπορούσε να μην αρχίσει ποτέ, αφού η Μπάγερν γλίτωσε στο παρά τρίχα την ήττα στον «κανονικό» τελικό της 15ης Μαΐου. Η Ατλέτικο ήταν ανώτερη στα 90 λεπτά που έληξαν χωρίς γκολ κι όταν άνοιξε το σκορ στο 114′ με απ’ ευθείας εκτέλεση φάουλ του μετέπειτα καταξιωμένου προπονητή Λουίς Αραγονές (σκέτο «Λουίς» τον έγραφαν τότε οι ελληνικές εφημερίδες), βρέθηκε αγκαλιά με το τρόπαιο.
Το μεγάλο «αστέρι» της βαυαρικής επίθεσης, ο Γκερντ Μίλερ, είχε εγκλωβιστεί στο αποτελεσματικό μαν-του-μαν του Εουσέμπιο κι όλα έδειχναν ότι οι «ροχιμπλάνκος» θα συνέχιζαν την παράδοση που είχε δημιουργήσει η Ρεάλ Μαδρίτης τα πρώτα χρόνια του θεσμού. Στο 120′, όμως, ο στόπερ Χανς-Γκέοργκ Σβάρτσενμπεκ αιφνιδίασε με ένα ξερό σουτ τον τερματοφύλακα Μιγκέλ Ρέινα (ο πατέρας του γνωστού μας Πέπε) και ισοφάρισε.
Αν και η διαδικασία των πέναλτι είχε ήδη εισαχθεί για να αποφεύγονται επαναληπτικοί αγώνες, οι τότε κανονισμοί της ΟΥΕΦΑ δεν προέβλεπαν την εφαρμογή της στους τελικούς. Έτσι, οι δύο ομάδες ανανέωσαν το ραντεβού τους στον επαναληπτικό που θα διεξαγόταν στο ίδιο γήπεδο δύο ημέρες αργότερα. Κι εκεί η Μπάγερν κυριάρχησε.
Από τα πρώτα λεπτά φάνηκε ότι οι Βαυαροί είχαν περισσότερες ψυχικές και σωματικές δυνάμεις για να κατακτήσουν το τρόπαιο. Στο 18′ ο Ούλι Χένες απέφυγε τον Ρέινα αλλά αστόχησε από πλάγια θέση και στο 20′ ο Μίλερ είχε κεφαλιά στο δοκάρι. Στο 28′, όμως, όταν ο Χένες έφυγε ξανά στην κόντρα από δεξιά, ύστερα από ωραία βαθιά μπαλιά του Πάουλ Μπράιτνερ, δεν αστόχησε.
Στο δεύτερο ημίχρονο ανέλαβε δράση ο (μυστακοφόρος τότε) Μίλερ, ο οποίος ανέβασε τον δείκτη του σκορ στο 3-0 με δύο από τα ομορφότερα γκολ της καριέρας του. Στο 57′ κατέβασε έξοχα την μπάλα ύστερα από σέντρα του Γιουπ Καπέλμαν και με καλοζυγισμένο βολέ «εκτέλεσε» τον Ρέινα. Και στο 69′ έφυγε στην πλάτη της άμυνας έπειτα από μπαλιά του Ράινερ Τσόμπελ και με μία απίθανή «λόμπα» στην κίνηση «κρέμασε» τον τερματοφύλακα της Ατλέτικο.
Ενδιάμεσα (62′) ο Βέλγος διαιτητής Αλφρέ Ντελκούρ είχε κλείσει τα μάτια σε καθαρό πέναλτι υπέρ των Μαδριλένων (ο τερματοφύλακας Ζεπ Μάγερ «γκρέμισε» τον Εουλόγιο Γκαράτε), οι οποίοι στη συνέχεια παρέδωσαν πνεύμα. Και το… κερασάκι στην τούρτα έβαλε στο 82′ ο Χένες, ο οποίος έφυγε ξανά στην κόντρα και αφού απέφυγε όποιον αντίπαλο βρήκε μπροστά του (και τον τερματοφύλακα), πλάσαρε στην κενή εστία.
Τα ζόρια στον πρώτο γύρο στη Σουηδία
Η Μπάγερν είχε δείξει ότι είχε την προοπτική να διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο στην Ευρώπη από το 1967, όταν με προπονητή τον Ζλάτκο Τσαϊκόφσκι και τους Μπεκενμπάουερ και Μίλερ στο άνθος της νιότης τους, είχε κατακτήσει το Κύπελλο Κυπελλούχων νικώντας στον τελικό τους Γκλάσγκοου Ρέιντζερς με γκολ του Φραντς Ροτ.
Η αναμονή, όμως, για την κατάκτηση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών αποδείχθηκε μεγάλη. Και ίσως να μην είχε έρθει ούτε το 1974, αν οι Βαυαροί δεν είχαν την τύχη με το μέρος τους σε πολλές κρίσιμες στιγμές πριν από το γκολ του Σβάρτσενμπεκ που τους οδήγησε στον επαναληπτικό τελικό. Στον 1ο κιόλας γύρο εκείνης της διοργάνωσης, αντιμετώπισαν το φάσμα του αποκλεισμού από την άσημη σουηδική Οτβίνταμπεργκ όταν βρέθηκαν να χάνουν με 3-0 στο 72′, ενώ είχαν νικήσει με 3-1 στον πρώτο αγώνα στο Μόναχο!
Το γκολ που πέτυχε ο Χένες στο 75′ έστειλε το ματς στην παράταση κι από κει στα πέναλτι, όπου χάρη στον Μάγερ η Μπάγερν γλίτωσε ένα πρωτοφανές κάζο. Η περιπέτεια, ωστόσο, απέφερε κι ένα επιπλέον κέρδος για τους Βαυαρούς, οι οποίοι ανακάλυψαν τον Κόνι Τόρστενσον, τον ταλαντούχο εξτρέμ της σουηδικής ομάδας, τον οποίο απέκτησαν λίγες ημέρες αργότερα δαπανώντας το ποσό των 580.000 γερμανικών μάρκων.
Δύσκολη ήταν και η πρόκριση επί της Ντιναμό Δρέσδης στον 2ο γύρο, με νίκη 4-3 εντός (από 2-3) και ισοπαλία 3-3 εκτός, όμως η συνέχεια δεν επιφύλαξε άλλες δυσάρεστες εκπλήξεις. Η «καθαρή» επικράτηση επί της ΤΣΣΚΑ Σόφιας (4-1, 1-2), της ομάδας που είχε αποκλείσει έναν γύρο νωρίτερα τον τρις πρωταθλητή Ευρώπης Άγιαξ, έφερε την Μπάγερν στα ημιτελικά, όπου δεν αντιμετώπισε προβλήματα κόντρα στην ουγγρική Ούιπεστ (1-1, 3-0).
Λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν ότι η Μπάγερν θα διαδεχόταν τον Άγιαξ στον ευρωπαϊκό θρόνο τον Μάρτιο του 1973, όταν γνώρισε τη συντριβή με 4-0 στο Άμστερνταμ για την προημιτελική φάση. Ο Λάτεκ, όμως, παρουσίαζε εκείνα τα χρόνια μια εναλλακτική πρόταση του 4-3-3, με τον Μπεκενμπάουερ να μην αρκείται στα καθήκοντα της «σκούπας» που είχε παραδοσιακά ο λίμπερο, αλλά να προωθείται και να συμμετέχει στη δημιουργία των επιθέσεων. Οι εξτρέμ (Χένες και Τόρστενσον) άλλαζαν συχνά πτέρυγες και ο Τσόμπελ που ήταν ο κεντρικός χαφ, διέθετε δημιουργικές αρετές (όπως απέδειξε στη φάση του τρίτου γκολ του επαναληπτικού τελικού).
Παρά το γεγονός ότι ο καταξιωμένος τεχνικός αποχώρησε το 1974 για λογαριασμό της μεγάλης της αντιπάλου, της Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ, η Μπάγερν κατάφερε υπό τις οδηγίες του Ντέτμαρ Κράμερ να κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών τόσο το 1975 (έστω και με δίκαιες διαμαρτυρίες της φιναλίστ Λιντς για τη διαιτησία) όσο και το 1976 και να αφήσει το δικό της αποτύπωμα στο ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό στερέωμα.
Πηγές: en.wikipedia.org («1973-74 European Cup», «1974 European Cup Final», «Gerd Müller», «Uli Hoeneß», «Udo Lattek»), Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδα «Αθλητική Ηχώ» της 16ης και 18ης Μαΐου 1974), hodingmidfield.com («12 Greatest Club Sides: 7) Bayern Munich 1971-76»), gameofthepeople.com («Europe’s Champions: 1973-74 – Bayern Munich»).
Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 17 Μαΐου
2020: Η Κατερίνα Στεφανίδη κερδίζει τον αγώνα επί κοντώ Ultimate Garden Clash που οργανώνει η IAAF κατά τη διάρκεια της καραντίνας του Covid-19, με τρεις κορυφαίες αθλήτριες να διαγωνίζονται η καθεμία στον δικό της χώρο.
2016: Η ΑΕΚ κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας νικώντας με 2-1 τον Ολυμπιακό στον τελικό που διεξάγεται στο ΟΑΚΑ κεκλεισμένων των θυρών, για λόγους ασφαλείας (χωρίς ωστόσο να λείψουν κάποια επεισόδια μεταξύ των «επίσημων προσκεκλημένων» των δύο φιναλίστ). Τα γκολ της Ένωσης, υπηρεσιακός προπονητής της οποίας είναι ο παλαίμαχος άσος της, Στέλιος Μανωλάς, πετυχαίνουν οι Πέτρος Μάνταλος (38′) και Ραφίκ Τζεμπούρ (51′), ενώ οι «ερυθρόλευκοι» μειώνουν με τον Τσόρι Ντομίνγκες (84′).
2014: Η Άννα Πολλάτου, μέλος της εθνικής ομάδας ανσάμπλ που είχε κατακτήσει το χάλκινο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2000 στο Σίδνεϊ, χάνει τη ζωή της σε τροχαίο δυστύχημα που σημειώνεται στην εθνική οδό Πύργου-Πατρών. Ήταν μόλις 30 ετών. Για να τιμηθεί η μνήμη της, το όνομά της έχει δοθεί στο αεροδρόμιο της Κεφαλονιάς, απ’ όπου καταγόταν.
2003: O ΠΑΟΚ κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας για τέταρτη φορά στην ιστορία του, μια και νικά στον τελικό που διεξάγεται στο Καυτανζόγλειο τον Άρη με 1-0. Το γκολ πετυχαίνει ο Γ. Χ. Γεωργιάδης στο 25′, ενώ οι «κίτρινοι» έχουν δοκάρι με τον Μόρις στο 88′.
2002: Πεθαίνει σε ηλικία 74 ετών ο Λάζλο Κουμπάλα, ένας από τους κορυφαίους ποδοσφαιριστές της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου. Γεννήθηκε στην Ουγγαρία στις 10 Ιουνίου 1927, έχοντας καταγωγή απ’ την τότε Τσεχοσλοβακία, διέπρεψε όμως με τα χρώματα της Μπαρτσελόνα (1951-61).
1999: Πεθαίνει σε ηλικία 68 ετών η παλαίμαχος Χαβανέζα κολυμβήτρια Θέλμα Κάλαμα, χρυσή ολυμπιονίκης με την ομάδα σκυταλοδρομίας 4×100 ελεύθερο των ΗΠΑ το 1948 στο Λονδίνο.
1998: Ο Στέλιος Μανωλάς κλείνει την 20ετή καριέρα του ως ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ, αγωνιζόμενος στο παιχνίδι πρωταθλήματος με την Ξάνθη στη Νέα Φιλαδέλφεια (2-0).
1997: Ο Ρούντ Γκούλιτ γίνεται ο πρώτος μη Βρετανός προπονητής που κατακτά το Κύπελλο Αγγλίας, όταν καθοδηγεί την Τσέλσι στη νίκη με 2-0 επί της Μίντλεσμπρο (1′ Ντι Ματέο, 83′ Νιούτον), στον τελικό του «Γουέμπλεϊ». O Ολλανδός κατέχει τυπικά το πόστο του παίκτη-προπονητή στην Τσέλσι, αλλά δεν αγωνίζεται στον τελικό.
1994: Η Εθνική Ελλάδας γνωρίζει τη συντριβή με 5-0 από την Αγγλία στο «Γουέμπλεϊ», σε φιλικό αγώνα προετοιμασίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο των ΗΠΑ.
1990: Με πρωταγωνιστές τους Λάγιος Ντέταρι και Γιώτη Τσαλουχίδη, ο Ολυμπιακός νικά με 4-2 τον ΟΦΗ στον τελικό του ΟΑΚΑ και κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας.
1990: Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ νικά 1-0 την Κρίσταλ Πάλας (σκόρερ ο Λι Μάρτιν στο 59′) στον επαναληπτικό τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας στο «Γουέμπλεϊ». Ο πρώτος αγώνας, που είχε διεξαχθεί στις 12 Μαΐου, είχε λήξει ισόπαλος 3-3.
1987: Ο Εθνικός συντρίβει με 6-3 τον Παναθηναϊκό στο ΟΑΚΑ και κάνει μεγάλο βήμα για τη σωτηρία του, σε έναν αγώνα που προκαλεί πολλούς ψιθύρους. Μεγάλος πρωταγωνιστής των Πειραιωτών με δύο γκολ είναι Ντανιέλ Μπατίστα, ενώ ξεχωρίζει και ο Χανιώτης επιθετικός Κώστας Τσούξτος, ο οποίος σημειώνει χατ-τρικ.
1978: Η ΑΕΚ συντρίβει με 6-1 τον Ολυμπιακό στον νοκ άουτ ημιτελικό του Κυπέλλου Ελλάδας. Τρία γκολ πετυχαίνει ο Θωμάς Μαύρος.
1964: Από τη συγχώνευση του Λαρισαϊκού, του Ηρακλή, του Άρη και του Τοξότη ιδρύεται η ΑΕΛ (Αθλητική Ένωση Λάρισας), η οποία θα εξελιχθεί στο πιο επιτυχημένο ποδοσφαιρικό σωματείο της ελληνικής περιφέρειας, μια και είναι το μοναδικό που έχει κατακτήσει το πρωτάθλημα (το 1988). Είχαν προηγηθεί συσκέψεις και συζητήσεις μεταξύ πολλών σωματείων του νομού και πέντε μέρες αργότερα, στις 22 Μαΐου 1964, επιλέγεται το βυσσινί ως βασικό χρώμα της ομάδας.
1963: Αποκαλύπτεται η συμφωνία του Παναθηναϊκού με τον 40χρονο Γιουγκοσλάβο προπονητή, Στέπαν Μπόμπεκ, ο οποίος είχε διαπρέψει ως ποδοσφαιριστής με τα χρώματα της Παρτίζαν Βελιγραδίου (1945-58) και της Εθνικής Γιουγκοσλαβίας. Επί των ημερών του, το «Τριφύλλι» θα γευτεί μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ιστορίας του, όπως το αήττητο πρωτάθλημα της αμέσως επόμενης περιόδου (1963-64).
1961: Με δύο γκολ του Λουίτζι Μιλάν, η Φιορεντίνα νικά με 2-0 τους Γκλάσγκοου Ρέιντζερς στο Άιμπροξ, στο πρώτο σκέλος του τελικού του παρθενικού Κυπέλλου Κυπελλούχων της ιστορίας. Θα νικήσει με 2-1 και στη ρεβάνς του Κομουνάλε της Φλωρεντίας και θα κατακτήσει το τρόπαιο.
1960: Πεθαίνει σε ηλικία 86 ετών στην Αθήνα ο καθηγητής πανεπιστημίου, Ιωάννης Γεωργιάδης, ο οποίος είχε κατακτήσει χρυσό μετάλλιο στη σπάθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896.
1953: Ο Ολυμπιακός νικά με 3-2 την ΑΕΚ στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας στο γήπεδο του Παναθηναϊκού και κατακτά το τρόπαιο για τρίτη διαδοχική χρονιά. Δύο γκολ πετυχαίνει ο Γιώργος Κανσός (20′, 37′) και ένα ο Γιώργος Δαρίβας (79′), ενώ για την Ένωση μειώνουν οι Λάμπης Σεραφείδης (83′) και Γιάννης Κανάκης (89′).
1875: Διεξάγεται στο Τσέρτσιλ Ντάουνς το πρώτο Kentucky Derby, ο μεγαλύτερος ιπποδρομιακός αγώνας της Αμερικής, με νικητή τον ίππο Aristides του Όλιβερ Λιούις.