Σαν Σήμερα - Ροντ Λέιβερ: Ο πρώτος γκραν σλαμ τίτλος του κορυφαίου Αυστραλού τενίστα
Το ημερολόγιο έδειχνε 1 Φεβρουαρίου 1960 όταν ο Ροντ Λέιβερ άρχισε να χτίζει τον μύθο του με την κατάκτηση του πρώτου γκραν σλαμ τίτλου της καριέρας του.
Ένας ζωντανός θρύλος όπως ο Ροντ Λέιβερ δεν χρειάζεται συστάσεις. Δεν δικαιολογείσαι να μην τον ξέρεις ακόμα κι αν δεν παρακολουθείς τις εξελίξεις στο τένις, αφού είναι ένας από τους λίγους παίκτες που κατάφεραν γίνουν μεγαλύτεροι από αυτό.
Με 200 ατομικούς τίτλους καριέρας, εκ των οποίων οι 11 σε τουρνουά γκραν σλαμ, ο αριστερόχειρας Αυστραλός συνέβαλε στη γιγάντωση του αθλήματος και τη μετάβασή του στην Open Era. Στην άρση, δηλαδή, του αποκλεισμού των επαγγελματιών παικτών από τα μεγάλα τουρνουά, που είχε ως αποτέλεσμα να ανέβει το αγωνιστικό επίπεδο και να αυξηθεί το ενδιαφέρον του κοινού για το τένις. Απότοκο αυτών των δύο ήταν να γίνουν τόσο δελεαστικά τα χρηματικά έπαθλα, που ο επαγγελματισμός ήταν μονόδρομος για όλους.
Ο Λέιβερ διακρινόταν διεθνώς ως ερασιτέχνης από το 1956, όμως έφτασε για πρώτη φορά στην κορύφωση την 1η Φεβρουαρίου 1960. Τότε που κατέκτησε το παρθενικό τουρνουά γκραν σλαμ της καριέρας του, δηλαδή το Αυστραλιανό Πρωτάθλημα (αυτό που σήμερα ξέρουμε ως Αυστραλιανό Όπεν), νικώντας τον συμπατριώτη του Νιλ Φρέιζερ με 3-2 σετ (5-7, 3-6, 6-3, 8-6, 8-6).
Οι ειδικοί του τένις θεωρούν ακόμα τον συγκεκριμένο τελικό ως έναν από τους πιο συναρπαστικούς στην ιστορία των γκραν σλαμ. Ο 26χρονος Φρέιζερ ήταν ο Νο 1 της κατάταξης, λίγους μήνες νωρίτερα είχε κατακτήσει το Αμερικάνικο Πρωτάθλημα (νυν Αμερικάνικο Όπεν) κι όταν προηγήθηκε με 2-0, όλοι πίστεψαν ότι το τρόπαιο ήταν δικό του.
Όμως, ο 21χρονος Λέιβερ (γεννήθηκε στις 9 Αυγούστου 1938) έδειξε τον χαρακτήρα που τον καθιέρωσε αργότερα ως τον καλύτερο τενίστα στον κόσμο – και έναν από τους κορυφαίους όλων των εποχών. Ισοφάρισε σε 2-2 κερδίζοντας δύσκολα το τέταρτο σετ και στο πέμπτο έσωσε ένα match point του Φρέιζερ στο 4-5, προτού ολοκληρώσει την επική ανατροπή.
Τότε δεν είχε επινοηθεί ακόμα το tie break για να μην τραβάνε σε μάκρος τα αμφίρροπα σετ. Κι ο Λέιβερ είχε κερδίσει αρκετά τέτοια και στους προηγούμενους αγώνες του πριν τον τελικό εκείνου του τουρνουά. Στον προημιτελικό με τον Κεν Φλέτσερ είχε φτάσει στο 2-0 επικρατώντας με 8-6, ενώ στον ημιτελικό με τον Ρόι Έμερσον (άλλος ένας σούπερ σταρ που έλαμψε την ίδια εποχή) είχε πάρει προβάδισμα για τη νίκη χάρη στο 9-7 του τρίτου σετ.
Απόλυτος κυρίαρχος το 1962
Μετά τον θρίαμβο στο Αυστραλιανό Πρωτάθλημα του 1960 (που είχε φιλοξενηθεί στο Μπρισμπέιν), ο Λέιβερ ηττήθηκε από τον Φρέιζερ στους τελικούς του Γουίμπλεντον και του Αμερικάνικου Πρωταθλήματος της ίδιας χρονιάς. Στην επιστροφή του στο γκραν σλαμ της πατρίδας του ως κάτοχος του τίτλου το 1961, έφτασε ξανά στον τελικό αλλά έχασε ξανά (από τον Έμερσον).
Ο ανταγωνισμός ήταν σκληρός, όμως η θέληση του Λέιβερ να φτάσει στην κορυφή ήταν τεράστια – το ίδιο και το ταλέντο του. Κατέκτησε το Γουίμπλεντον του 1961 με μία καθαρή νίκη επί του Αμερικανού Τσακ ΜακΚίνλεϊ στον τελικό (3-0) και το 1962 κυριάρχησε πλήρως. Κέρδισε και τα τέσσερα τουρνουά γκραν σλαμ της χρονιάς (νικώντας στους τρεις από τους τέσσερις τελικούς τον Έμερσον), κάτι που δεν είχε καταφέρει κανένας τενίστας μετά τον Αμερικανό Ντον Μπατζ το 1938. Παράλληλα, εδραιώθηκε στο Νο 1 της παγκόσμιας κατάταξης.
Ο Λέιβερ υπογράφει αυτόγραφα σε νεαρούς Ολλανδούς φιλάθλους, το 1962 (Πηγή: Nationaal Archief Fotocollectie Anefo).
Δεν θα έμενε για πολύ καιρό εκεί, αφού τον Δεκέμβριο του 1962 αποφάσισε να γίνει επαγγελματίας, ύστερα από την κατάκτηση του Davis Cup με την ομάδα της Αυστραλίας (όπου είχε συμπαίκτες τους Έμερσον και Φρέιζερ). Αυτό σήμαινε ότι έχανε το δικαίωμα συμμετοχής στα τουρνουά γκραν σλαμ μέχρι το 1968, οπότε οι ιθύνοντες του αθλήματος αποφάσισαν την άρση του περιορισμού.
Το επανέλαβε το 1969
Στα πρώτα του βήματα στο επαγγελματικό Tour ο Λέιβερ τα βρήκε… μπαστούνια απέναντι στους έμπειρους συμπατριώτες του, Κεν Ρόζγουολ και Λου Χόουντ και τον Ισπανό Αντρές Χιμένο, που κυριαρχούσαν στον χώρο από τα προηγούμενα χρόνια.
Δεν άργησε, ωστόσο, να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και το 1964 κατέκτησε τον πρώτο επιπέδου slam τίτλο του στο US Pro Championship, νικώντας στον τελικό τον περίφημο Αμερικανό Πάντσο Γκονζάλες με 3-1 σετ (4-6, 6-3, 7-5, 6-4). Η νίκη αυτή σήμανε την έναρξη της κυριαρχίας του Λέιβερ και σε αυτό το Tour: Μόνο στο Pro Slam της Γαλλίας (που διεξαγόταν κι αυτό στα γήπεδα του Ρολάν Γκαρός) έχανε τους τελικούς από τον πιο εξοικειωμένο στη χωμάτινη επιφάνεια Ρόζγουολ, ο οποίος ήταν ο κύριος ανταγωνιστής του και στα υπόλοιπα τουρνουά.
Το 1967, όμως, ο Λέιβερ κυριάρχησε πλήρως στα τρία μεγάλα τουρνουά. Κατέκτησε τα Pro Slam σε Αυστραλία και Γαλλία, νικώντας στους τελικούς τον Χιμένο, αλλά και αυτό των ΗΠΑ με μια άνετη επικράτηση επί του Ρόζγουολ. Το τέλος της χρονιάς τον βρήκε να έχει κατακτήσει συνολικά 19 τίτλους κι όταν εγκαθιδρύθηκε η Open Era, στα μισά του 1968, ήταν ο φόβος κι ο τρόμος για όλους τους αντιπάλους. Είτε ήταν επαγγελματίες είτε ερασιτέχνες.
Στην επιστροφή του στο «κανονικό» Ρολάν Γκαρός έφτασε μέχρι τον τελικό, όπου γνώρισε ξανά την ήττα απ’ τον Ρόζγουολ, κατέκτησε όμως το Γουίμπλεντον νικώντας τον συμπατριώτη του, Τόνι Ρος. Και το 1969 επιβεβαίωσε ότι ήταν ο κορυφαίος παίκτης στον κόσμο μια και κατέκτησε και τα τέσσερα τουρνουά γκραν σλαμ της χρονιάς, όπως είχε κάνει και το 1962.
Ειδικά η νίκη επί του Ρόζγουολ στον τελικό του παρισινού τουρνουά ήταν η πιο γλυκιά, μια και του έδιωξε τον βραχνά που είχε κάθε φορά που τον αντιμετώπιζε στα χωμάτινα γήπεδα. Αν και, όπως είχε δηλώσει μετά την ιστορική επικράτησή του, «ο Κεν είναι ο πιο σκληρός αντίπαλος που είχα ποτέ σε οποιαδήποτε επιφάνεια κι έχουμε αναμετρηθεί τουλάχιστον 200 φορές».
Η παρακμή και το τέλος
Ο Λέιβερ παραμένει μέχρι και σήμερα ο μοναδικός τενίστας που έχει ολοκληρώσει δύο φορές το Grand Slam, δηλαδή να κερδίσει και τα τέσσερα κορυφαία τουρνουά της ίδιας χρονιάς – ναι, ούτε οι Ρότζερ Φέντερερ, Νόβακ Τζόκοβιτς και Ράφα Ναδάλ το έχουν καταφέρει. Το επίτευγμα του 1969 ήταν σαφώς πιο δύσκολο από εκείνο του 1962, αφού στη δεύτερη περίπτωση είχε να αντιμετωπίσει όλους τους κορυφαίους τενίστες του κόσμου.
Η απόλυτη κορύφωση, όμως, σήμανε και την αναπόφευκτη παρακμή. Αν και κέρδισε πολλά τρόπαια και παρέμεινε στο Νο 1 της κατάταξης για μερικά χρόνια ακόμα, δυσκολευόταν στα γκραν σλαμ και δεν κέρδισε ξανά κανένα από αυτά. Ο αυξημένος ανταγωνισμός με νεότερους παίκτες όπως ήταν ο Ρος, ο έτερος συμπατριώτης του Τζον Νιούκομπ, ο Ρουμάνος Ίλιε Ναστάζε και οι Αμερικανοί Άρθουρ Ας και Σταν Σμιθ (και λίγο αργότερα ο Τζίμι Κόνορς), έκαναν όλο και πιο δύσκολο το έργο του να κρατηθεί στην κορυφή. Όπως όλοι οι κορυφαίοι, δεν γλίτωσε ούτε αυτός από τη φθορά του χρόνου.
Ο Λέιβερ συνέχισε να κατακτά τίτλους σε μικρότερης εμβέλειας τουρνουά, παρότι από κάποιο σημείο και μετά περιόρισε τις συμμετοχές του σε τουρνουά λόγω ενός τραυματισμού στο γόνατο και των αυξημένων επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων. Από το 1976 αραίωσε δραστικά τις εμφανίσεις του, αλλά δεν αποσύρθηκε οριστικά πριν το 1979, σε ηλικία 37 ετών.
Αν και η Open Era άρχισε όταν ήταν ήδη έμπειρος, κατάφερε να κερδίσει 72 τουρνουά στο μονό, που τον κατατάσσουν ακόμα στην έβδομη θέση της σχετικής κατάταξης, πιο πάνω από μεγαθήρια όπως ο Μπιορν Μποργκ (66) και ο Πιτ Σάμπρας (64). Πολλοί τον θεωρούν ακόμα ως έναν από τους πιο ολοκληρωμένους τενίστες από πλευράς τεχνικής (ειδικά στο σερβίς και τα βολέ) και ορισμένοι τον βάζουν ακόμα και στη συζήτηση για τον κορυφαίο όλων των εποχών δίπλα στον Ρότζερ Φέντερερ, τον Ράφα Ναδάλ και τον Νόβακ Τζόκοβιτς. Ο ίδιος, πάντως, δεν συμφωνεί.
Το άγαλμα του Αυστραλού τενίστα έξω από τη «Rod Laver Arena» της Μελβούρνης.
«Αγωνίστηκα σκληρά όταν η μπάλα έκαιγε και σε ορισμένες περιπτώσεις έβγαλα τον καλύτερό μου εαυτού σε αγώνες κορυφαίου επιπέδου. Όσο για το αν είμαι ο καλύτερος όλων των εποχών; Δεν το νομίζω», έχει πει, προσθέτοντας ωστόσο κατά καιρούς ότι δεν έχει παράπονο για την καριέρα του. «Νιώθω ότι απόλαυσα το παιχνίδι και είμαι υπερήφανος για όσα έχω πετύχει».
Το κεντρικό κορτ στο οποίο διεξήχθη και φέτος το Αυστραλιανό Όπεν έχει πάρει από το 2000 το όνομα του Λέιβερ («Rod Laver Arena») ως ένδειξη αναγνώρισης για την προσφορά του στο τένις και γενικότερα τον αθλητισμό της χώρας. Στον περιβάλλοντα χώρο υπάρχει κι ένα άγαλμα που τον απεικονίζει, ώστε να μαθαίνουν και οι νεότεροι ποιος ήταν.
Χάλκινη προτομή του έχει τοποθετηθεί και έξω από την «Pat Rafter Arena» στο Μπρισμπέιν, ενώ και το κράτος της Αυστραλίας τον έχει τιμήσει με πολλούς τρόπους έως και σήμερα, που διανύει το 88ο έτος της ζωής του.
Πηγές: ausopen.com («Rod Laver»), en.wikipedia.org («Rod Laver», «Laver-Rosewall rivalry», «List of tennis title leaders in the Open Era»).
Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο την 1η Φεβρουαρίου
2024: Πεθαίνει σε ηλικία 76 ετών ο παλαίμαχος παίκτης του αμερικάνικου φούτμπολ, Καρλ Γουέδερς, ευρύτερα γνωστός για τον ρόλο του ως Απόλο Κριντ στη σειρά ταινιών «Rocky».
2022: Οπαδοί του ΠΑΟΚ στήνουν ενέδρα κοντά στο γήπεδο «Κλεάνθης Βικελίδης» και σκοτώνουν τον 19χρονο φίλο του Άρη, Άλκη Καμπανό.
2014: Πεθαίνει στα 75 του ο θρύλος της Ατλέτικο Μαδρίτης Λουίς Αραγονές, ο προπονητής που είχε οδηγήσει την Εθνική Ισπανίας στην κατάκτηση του Euro 2008.
2012: Εβδομήντα τέσσερις νεκροί και περισσότεροι από 500 τραυματίες είναι ο απολογισμός των άγριων επεισοδίων που λαμβάνουν χώρα με τη λήξη του αγώνα Αλ Μάσρι-Αλ Αχλί 3-1 για το πρωτάθλημα Αιγύπτου. Οι ταραχές θα επεκταθούν και σε άλλες πόλεις της Αιγύπτου, ενώ θα συλληφθούν 73 άνθρωποι ως υπαίτιοι της τραγωδίας στο Πορτ Σαΐντ, ορισμένοι εκ των οποίων θα καταδικαστούν σε θάνατο. Στις 10 Μαρτίου, η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Αιγύπτου αποφασίζει να ματαιώσει το υπόλοιπο του πρωταθλήματος.
2006: Ο Τιερί Ανρί φτάνει τα 151 γκολ με την Άρσεναλ στο πρωτάθλημα, στην εντός έδρας ήττα από τη Γουέστ Χαμ με 3-2 και βελτιώνει το ρεκόρ του θρύλου της δεκαετίας του Κλιφ Μπάστιν (150).
2004: Ο Παναθηναϊκός νικά με 2-1 την ΑΕΚ στη Λεωφόρο (19′ Μπασινάς, 68′ Σαπάνης/79′ Λυμπερόπουλος) και κρατιέται σε απόσταση ενός βαθμού από τον πρωτοπόρο Ολυμπιακό, ο οποίος νικά με 3-1 τον Πανηλειακό στον Πύργο.
2003: Η ΑΕ Νίκαια κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας στο βόλεϊ, νικώντας στον τελικό του Final-8 της Καλαμάτας τον Παναθηναϊκό με 3-2 σετ (25-22, 25-27, 25-21, 22-25, 18-16). Το σωματείο είχε προκύψει το 2001 από τη συγχώνευση των τμημάτων πετοσφαίρισης του Ιωνικού και του Άρη Νικαίας και φτάνει στη μεγάλη διάκριση με προπονητή τον Σωτήρη Δρίκο και παίκτες τους Γιώργο Ντράγκοβιτς, Θανάση Ψάρρα, Νικολάι Ζελιάσκοφ, Γουίλιαμ Πρίντι και τον Αργεντινό Χόρχε Ελγκέτα. που αναδεικνύεται και MVP της διοργάνωσης. Η πορεία της ΑΕ Νίκαια στον χώρο του βόλεϊ αποδεικνύεται βραχύβια, αφού θα υποβιβαστεί το 2006 και θα διαλυθεί το 2007.
1998: Με υπηρεσιακό προπονητή τον Χρήστο Μαγκώτσιο και τους απλήρωτους παίκτες του να κατεβαίνουν την τελευταία στιγμή στο Final-4 στο Αλεξάνδρειο, ο Άρης κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας μπάσκετ νικώντας στον τελικό την ΑΕΚ με 71-68. Στον ημιτελικό οι «κίτρινοι» είχαν συντρίψει με 83-68 τον Παναθηναϊκό.
1995: Ο Τζον Στόκτον ανεβαίνει στην κορυφή του πίνακα των παικτών με τις περισσότερες ασίστ στο ΝΒΑ, μια και ξεπερνά τις 9.221 του Μάτζικ Τζόνσον κατά τη διάρκεια της νίκης των Γιούτα Τζαζ επί των Ντένβερ Νάγκετς (129-98).
1987: Ο Πάτρικ Σιόμπεργκ σημειώνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου στο ύψος με 2.41 μ., σε διεθνές μίτινγκ στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ο Σουηδός άλτης καταρρίπτει το 2.40 που είχε σημειώσει δύο εβδομάδες νωρίτερα ο Δυτικογερμανός Κάρλο Τρένχαρντ και δηλώνει ότι το φαληρικό στάδιο του φέρνει γούρι, αφού εκεί είχε αναδειχθεί πρωταθλητής Ευρώπης το 1985.
1986: Σ’ ένα από τα πιο συναρπαστικά παιχνίδια της μέχρι τότε ιστορίας του επαγγελματικού πρωταθλήματος, ο Ολυμπιακός νικά με 4-3 τον Πανιώνιο στο ΟΑΚΑ. Ο τερματοφύλακας των «κυανέρυθρων», Βαγγέλης Φιλιππής, παθαίνει διάσειση νωρίς στο ματς από πρόσκρουση στο δοκάρι, συνεχίζει τον αγώνα και μετά τη λήξη παρουσιάζει κενά μνήμης.
1980: Πεθαίνει σε ηλικία 49 ετών ο Ιταλός ποδηλάτης, Γκαστόνε Νεντσίνι. Είχε αναδειχθεί νικητής στον Γύρο της Γαλλίας το 1960 και στον Γύρο της Ιταλίας το 1957, ενώ είχε κατακτήσει το ασημένιο μετάλλιο στον αγώνα δρόμου στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1953.
1967: Ιδρύεται το ΑΒΑ (American Basketball Association) με πρώτο κομισάριο τον παλαίμαχο σούπερ σταρ Τζορτζ Μάικαν και τη συμμετοχή δέκα ομάδων. Το εγχείρημα, που προσπαθεί να ανταγωνιστεί το ΝΒΑ, θα αντέξει μέχρι το 1976.
1958: Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ νικά με 5-4 την Άρσεναλ στον τελευταίο αγώνα που δίνει επί βρετανικού εδάφους, πριν από το μοιραίο αεροπορικό δυστύχημα του Μονάχου.
1937: Η Αργεντινή κατακτά το 14o Κόπα Αμέρικα που διεξάγεται στο Μπουένος Άιρες. Στο μπαράζ για τον τίτλο επικρατεί με 2-0 της Βραζιλίας στην παράταση, χάρη σε δύο τέρματα που πετυχαίνει ο Βισέντε Ντε Λα Μάτα.
1931: Ο Ηρακλής συντρίβει την ΑΕΚ με 8-1, σε αγώνα για το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα που διεξάγεται στο παλιό του γήπεδο, απέναντι από το κεντρικό νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για τη βαρύτερη ήττα της ΑΕΚ σε επίσημο αγώνα μέχρι και σήμερα.
1930: Ο Τζο Μπάμπρικ πετυχαίνει έξι γκολ στη νίκη της Βορείου Ιρλανδίας επί της Ουαλίας με 7-0 στο «Σέλτικ Παρκ». Έως και σήμερα η επίδοση αυτή παραμένει ρεκόρ επίτευξης τερμάτων από έναν παίκτη για όλες τις βρετανικές εθνικές ομάδες.
1914: Στο πλαίσιο της παγκόσμιας περιοδείας για τη διάδοση του μπέιζμπολ, οι Νιου Γιουρκ Τζάιαντς και οι Σικάγο Γουάιτ Σοξ δίνουν φιλικό αγώνα στην Αίγυπτο, σε ένα ειδικά διαμορφωμένο γήπεδο δίπλα στις πυραμίδες.
1913: Ο τιμωρημένος χρυσός ολυμπιονίκης του δεκάθλου και του πεντάθλου, Τζιμ Θορπ, υπογράφει επαγγελματικό συμβόλαιο στους Νιου Γιορκ Τζάιαντς ως παίκτης του μπέιζμπολ.