Διπλή ανάπλαση: Πάμε μια βόλτα στη Λεωφόρο... Κατοχή, Euro 2004, Μικτή Μακρονήσου, Rolling Stones
![](https://sportday.gr/images/2022/03/31/b87a3b6e-d210-410d-84b9-2d64da51e738_lew5-960x639.jpg)
Γήπεδο Λεωφόρου: Η Κατοχή, το EURO 2004, η Μικτή Μακρονήσου και οι Rolling Stones
Οι φίλοι του Παναθηναϊκού ετοιμάζονται να αποχαιρετίσουν το πιο ιστορικό γήπεδο της Ελλάδας, το «Απόστολος Νικολαΐδης», στο οποίο δεν γράφτηκαν «χρυσές» σελίδες μόνο στον αθλητισμό, αλλά και σε κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο.
Στο γήπεδο της Λεωφόρου τόσο ο Παναθηναϊκός, όσο και η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου έζησαν λαμπρές στιγμές. Πριν από αυτά διαδραματίστηκε μία ιστορική πράξη.
Ο Αντώνης Βρεττός υψώνει την ελληνική σημαία το 1944
Ηταν 8 Οκτωβρίου του 1944 και τέσσερις ημέρες πριν αποχωρήσουν οι Γερμανοί από την Ελλάδα, όταν ο Αντώνης Βρεττός ύψωσε την ελληνική σημαία στο γήπεδο του Παναθηναϊκού. Ο Βρεττός ήταν ο διευθυντής του γηπέδου και προχώρησε σε αυτή την ηρωική πράξη, τέσσερις ημέρες πριν την έπαρση της «γαλανόλευκης» στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, που σήμανε και την απελευθέρωση από τους Γερμανούς. Για την ακρίβεια, ο Βρεττός έδωσε τη σημαία στους ποδοσφαιριστές Διονύση Δεστούνη και Νίκο Σίμο και υπό τους ήχους σαλπιγγών προχώρησαν στην ανέγερση σημαίας. Λίγα μέτρα μακριά, οι φυλακισμένοι στα κολαστήρια του Αβέρωφ ξέσπασαν σε φωνές ενθουσιασμού. Μάλιστα η τελετή επαναλήφθηκε και το απόγευμα ενώ χιλιάδες Αθηναίοι δάκρυζαν από συγκίνηση. Πριν από αυτό, ο Βρεττός είχε μετατρέψει τους απρόσιτους χώρους της Λεωφόρου σε χώρους Αντίστασης.
Πηγή εικόνας: pao1908.com
«Κύριε Δήμαρχε, λαμβάνω την τιμήν να σας γνωστοποιήσω ότι υπό την ιδιότητάν μου, ως διευθυντού του Γυμναστηρίου του Π.Α.Ο., ύψωσα εν αυτό, σήμερον την 8ην Οκτωβρίου 1944 και ώραν 7 π.μ. Την ελληνικήν σημαίαν. Με βαθύτατην συγκίνησην, αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, σας αναφέρω ότι διά πρώτην φοράν υψούται η ελληνική σημαία εις την περιοχήν της κυρίως πρωτευούσης», ανέφερε σε επιστολή του προς τον τότε δήμαρχο Αθηναίων, Άγγελο Γεωργάτο.
Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια του πολέμου, στις 5 Ιανουαρίου του 1941, ομάδα επίλεκτων της Αθήνας επικρατεί με 4-2 της αντίστοιχης του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος, μπροστά σε 18.000 θεατές.
Στις 9 Μαρτίου του 1941, σε έναν αγωνα με τους επίλεκτους της βρετανικής αεροπορίας, οι Έλληνες επικράτησαν με 6-2 μπροστά σε 15.000 κόσμου.
Πηγή εικόνας: pao.gr
Πρώτο διεθνές φιλικό το 1925
Πριν από αυτό, στις 24 Απριλίου του 1925, ο Παναθηναϊκός φιλοξένησε την πρωταθλήτρια Σερβίας, Ζελέζνιτσαρ. Ήταν το πρώτο διεθνές παιχνίδι των «πράσινων». Το αποτέλεσμα του φιλικού αγώνα ήταν 1-1 και διεξήχθη ενώπιον χιλιάδων θεατών. Το δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελεύθερο Βήμα», παρουσίασε με λεπτομερή καταγραφή το γεγονός, υμνώντας την πρωτοβουλία των «πράσινων» να προσκαλέσουν μία ξένη ομάδα στη χώρα μας για έναν μεταξύ τους ποδοσφαιρικό αγώνα.
Η Μικτή Μακρονήσου και η πρώτη εμφάνιση προβολέων στην Ελλάδα
Στις 26 Ιανουαρίου του 1949, το γήπεδο της Λεωφόρου φιλοξένησε έναν από τους πιο ιδιαίτερους αγώνες στην αθλητική ιστορία της Ελλάδας, εν μέσω του Εμφυλίου. Ο Ολυμπιακός αντιμετώπισε σε φιλική αναμέτρηση τη Μικτή εξόριστων Μακρονήσου, ενώ είχαν προηγηθεί 300 εκτελέσεις κομμουνιστών. Ο κόσμος κατέκλυσε το γήπεδο καθώς ήταν οι μοναδική ευκαιρία να δουν τους συγγενείς και φίλους που κρατούνταν στο νησί. Η Μικτή Μακρονήσου, στην οποία αγωνίστηκαν οι «ερυθρόλευκοι» Ηλίας Μαλαμόπουλος, Νίκος Πολίτης, Νίκος Δαρίβας και Διονύσης Γεωργάτος, νίκησε με 2-1, μπροστά σε περίπου 13.000 κόσμου που έδωσαν το «παρών» στη Λεωφόρο. Στη Μικτή Μακρονήσου αγωνιζόταν ακόμα ο Γιώργος Πατηνιώτης του Εθνικού, ο Αντώνης Παπαντωνίου του Παναθηναϊκού και ο Νίκος Λιάρος του Ηρακλή.
Στο νησί, η ομάδα είχε υποδεχτεί σε φιλικούς αγώνες, τους Παναθηναϊκό, Απόλλωνα, την Παναχαϊκή κ.ά.
Ένα ακόμα ιστορικό γεγονός έλαβε χώρα στις 28 Ιουλίου του 1948, όταν διεξήχθη στη Λεωφόρο ο πρώτος αγώνας υπό το φως των προβολέων στην Ελλάδα, με τον Παναθηναϊκό να επικρατεί επί του Ολυμπιακού με 2-0 σε φιλικό αγώνα, με γκολ των Πετσανά και Σταφυλίδη.
Το 8-2 επί του Ολυμπιακού το 1930
Την 1η Ιουνίου του 1930, το γήπεδο της Λεωφόρου φιλοξένησε το «ντέρμπι» Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός, όπου καταγράφηκε το αλήστου μνήμης 8-2 υπέρ των «πράσινων», που παραμένει μέχρι σήμερα η πιο ευρεία νίκη τους έναντι του «αιώνιου αντιπάλου». Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ο Παναθηναϊκός υποδέχτηκε στην έδρα του τους «ερυθρόλευκους» και στη συνέχεια κατέκτησε και το πρώτο του πρωτάθλημα. Στο τιμόνι του «τριφυλλιού» ήταν ο Ούγγρος Γιόζεφ Κιούνσλερ.
Οι σκόρερ του αγώνα: 10′ Συμεωνίδης, 20′ Μεσσάρης, 25′ Μεσσάρης, 30′ Συμεωνίδης, 53′ Πιερράκος, 56′ και 59′ Γιώργος Ανδριανόπουλος (Ολυμπιακός), 72′ Κουράντης (αυτογκόλ), 76′ Μηγιάκης και 81′ Πιερράκος.
Η ενδεκάδα των γηπεδούχων: Αργυράκης, Σ. Πιεράκος, Βασιλείου, Ανδρίτσος, Κ. Μπαλτάσης, Υποφάντης, Μηγιάκης, Μεσσάρης, Συμεωνίδης, Δ. Μπαλτάσης και Δ. Πιεράκος.
Η ενδεκάδα των φιλοξενούμενων: Γραμματικόπουλος, Σοφράς, Κουράντης, Λάλης, Λεκκός, Πανόπυλος, Διολέτης, Τερζάκης, Ν. Ανδριανόπουλος, Γ. Ανδριανόπουλος, Β. Ανδριανόπουλος, Λ. Ανδριανόπουλος.
Στο δρόμο για το έπος του «Γουέμπλεϊ»
Ακολούθησε η αλησμόνητη πορεία του Παναθηναϊκού προς τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, με αντίπαλο τον μεγάλο Άγιαξ στο «Γουέμπλεϊ» στις 2 Ιουνίου του 1971, που παραμένει έως και σήμερα η μεγαλύτερη επιτυχία ελληνικής ομάδας σε συλλογικό επίπεδο στο ποδόσφαιρο. Η μεγάλη πρόκριση στον τελικό, πέρασε μέσα από το γήπεδο της Λεωφόρου. Αρχικά με τον αγώνα για τα προημιτελικά της κορυφαίας διασυλλογικής διοργάνωσης, κόντρα στην Έβερτον (0-0 και 1-1 στο «Γκούντισον Παρκ») και στη συνέχεια με τη νίκη επί του Ερυθρού Αστέρα με 3-0 χάρη στα γκολ των Αντώνη Αντωνιάδη και Αριστείδη Καμάρα, ανατρέποντας το 4-1 στο Βελιγράδι.
Το πρώτο EURO της εθνικής ομάδας
Η πρώτη συμμετοχή της εθνικής ομάδας σε τελική φάση διοργάνωσης αλλά και η μεγαλύτερη επιτυχία στην ιστορία της, ήρθαν μέσω του γηπέδου της Λεωφόρου. Αρχικά, ήταν στις 12 Σεπτεμβρίου του 1979, που η «γαλανόλευκη» υποδέχτηκε τη Σοβιετική Ένωση, με στόχο την πρόκριση στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα του 1980 που διεξήχθη στην Ιταλία. Οι Έλληνες φίλαθλοι είχαν γεμίσει τις εξέδρες από άκρη σε άκρη και πανηγύρισαν σαν τρελοί το γκολ του Τάκη Νικολούδη στο 26ο λεπτό, που έστειλε τη χώρα μας στην τελική φάση του EURO 1980. Ήταν η 8η ομάδα που συμπλήρωσε το παζλ των φιναλίστ, μαζί με τις Τσεχοσλοβακία, Βέλγιο, Αγγλία, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία και Δυτική Γερμανία, που το κατέκτησε στο «Ολίμπικο» της Ρώμης με 2-1 επί του Βελγίου.
Ελλάδα: Κωνσταντίνου, Γούναρης (74′ Κυράστας), Ιωσηφίδης, Φοιρός, Καψής, Δαµανάκης, Λιβαθηνός, Αρδίζογλου (64′ Ορφανός), Νικολούδης, Δεληκάρης, Γαλάκος.
Σοβιετική Ένωση: Ντασάεφ, Πρίγκοντα (36′ Σάβλο), Μπούµπνοφ, Μαχαβίκοφ, Χιντιατούλιν, Νικούλιν, Γκερέκοφ, Κιπιάνιν (46′ Γκιουρτσίτσεν), Γκαβριλένκο, Μαξιµένκο, Σεγκέλια.
Το εισιτήριο για το «θαύμα» του 2004 στην Πορτογαλία
Στις 4 Iουλίου του 2004, ο Θοδωρής Ζαγοράκης ύψωσε στον ουρανό του «Ντα Λουζ» το ευρωπαϊκό, μέσα στην έδρα των διοργανωτών, Πορτογάλων, χαρίζοντας στη χώρα μας την κορυφαία επιτυχία σε επίπεδο εθνικών ομάδων. Για να ζήσουμε όμως αυτή την αλησμόνητη στιγμή, η εθνική ομάδα έπρεπε να νικήσει τη Βόρεια Ιρλανδία, στις 11 Οκτωβρίου του 2003 στο κατάμεστο «Απόστολος Νικολαΐδης». Και το έκανε χάρη στο γκολ του Βασίλη Τσιάρτα, στο 68ο λεπτό του αγώνα, έπειτα από εύστοχη εκτέλεση πέναλτι.
Ελλάδα (Ρεχάγκελ): Νικοπολίδης, Σεϊταρίδης, Φύσσας, Νταμπίζας (46′ Βενετίδης), Δέλλας, Μπασινάς (90′ Ζαγοράκης), Άντζας, Βρύζας, Χαριστέας (46′ Νικολαΐδης), Τσιάρτας, Γιαννακόπουλος
Β. Ιρλανδία (ΜακΙλρόι): Τέιλορ, Μπερντ, Κένεντι, Μακάρτνεϊ, Α. Χιουζ, Γκρίφιν (88′ Τζόουνς), Γκιλέσπι (62′ Σμιθ), Γουίτλεϊ, Χίλι, Μ. Χιουζ, Έλιοτ (69′ Μέρντοκ)
Μεγάλες ευρωπαϊκές βραδιές στη Λεωφόρο
Στο «Απόστολος Νικολαΐδης» ο Παναθηναϊκός πέτυχε και σπουδαίες ευρωπαϊκές νίκες, πέρα από αυτές στο ΟΑΚΑ. Ξεχωρίζουν, αυτή επί της Άρσεναλ το 2001, για τη φάση των ομίλων του Champions League, το 1-0 επί της Μπαρτσελόνα στα προημιτελικά το 2002 και το 4-1 επί της Φενέρμπαχτσε το 2003 για το Κύπελλο UEFA.
Η κεφαλιά – ψαράκι του Γιώργου Καραγκούνη στο 25′ λεπτό, χάρισε στο «τριφύλλι» του αξέχαστου Γιάννη Κυράστα, τη νίκη απέναντι σε μία στη μεγάλη τότε Άρσεναλ του Ανρί, του Πιρές και του Βιεϊρά.
Παναθηναϊκός: Νικοπολίδης, Βόκολος, Χένρικσεν, Κυργιάκος, Φύσσας, Μικάελσεν, Σόουζα, Μπασινάς, Καραγκούνης (85΄Σάριτς), Βλάοβιτς (64′ Κωνσταντίνου), Ολισαντέμπε (70′ Κόλκα)
Άρσεναλ: Σίμαν, Λαουρέν, Κίον, Ίπσον, Κόουλ, Λιουνμπεργκ (68′ Κανού), Βιεϊρά, Πάρλουρ (53΄Φαν Μπρόνκχορστ), Πιρές, Ανρί, Βιλτόρ (68′ Τζέφερς).
Ο Άγγελος Μπασινάς ευστοχεί από την άσπρη βούλα και ο Παναθηναϊκός γράφει μία ακόμα «χρυσή» σελίδα στην ευρωπαϊκή του ιστορία, στην «καυτή» Λεωφόρο, κόντρα στην μεγάλη Μπαρτσελόνα των Κλάιφερτ, Πουγιόλ, Τσάβι, Ριβάλντο και Ντε Μπουρ.
Παναθηναϊκός: Νικοπολίδης, Σάριτς, Κυργιάκος, Χένρικσεν, Φύσσας, Γκούμας, Μπασινάς, Κόλκα, Λυμπερόπουλος (60’ Μπόατενγκ), Βλάοβιτς (73’ Ολιζαντέμπε), Κωνσταντίνου (90’ Βόκολος).
Μπαρτσελόνα: Μπονάνο, Γκάμπρι, Πουγιόλ, Αμπελάρδο, Φρανκ ντε Μπουρ, Κόκο (66’ Ράισιγκερ), Ρόσεμπακ (70’ Ριβάλντο), Κοκού (53’ Τσάβι), Μότα, Όφερμαρς, Κλάιφερτ.
Η αξέχαστη τεσσάρα κόντρα στη Φενέρ, με σκόρερ τους Λυμπερόπουλο, Γκούμα, Μικάελσεν και Βαζέχα.
Παναθηναϊκός: Νικοπολίδης, Σεϊταρίδης, Γκούμας, Χένρικσεν, Κυργιάκος, Φύσσας, Μικάελσεν (88′ Βόκολος), Μπασινάς, Καραγκούνης (74′ Κωνσταντινίδης), Λυμπερόπουλος, Ολισαντέμπε (78′ Βαζέχα)
Φενέρμπαχτσε: Ρουστού, Ογκούν, Φατίχ, Ουμίτ, Ράπαιτς (62′ Γκιουνές), Γιουσούφ (36′ Τζεϊχούν), Τουντσάι, Τζόνσον (75′ Ουάσινγκτον), Ορτέγκα, Στέβιτς, Σερχάτ
Rolling Stones, Alice Cooper, Black Sabbath, David Bowie κ.ά.
Εκτός από τα αθλητικά γεγονότα, η Λεωφόρος έχει φιλοξενήσει ιστορικές συναυλίες, με σπουδαίους αστέρες παγκοσμίως.
Από την επεισοδιακή συναυλία των Rolling Stones, 4 ημέρες πριν το πραξικόπημα των συνταγματαρχών το 1967 και του Alice Cooper το 1990, μέχρι του Bob Dylan το 1989 και του David Bowie το 1996. Στη Λεωφόρο εμφανίστηκαν ακόμα οι Black Sabbath το 1987, οι Deep Purple το 1991, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου το 1987 και άλλοι.