Σαν Σήμερα - Γιώργος Τρόντζος: Η θρυλική ραβέρσα που έστειλε την ΑΕΚ στον τελικό

Αν μεγαλώσατε κατά τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 θα είχατε ακούσει πολλούς να σχολιάζουν για παιδιά με υπερβολική σωματική ανάπτυξη «θα γίνει σαν τον Φασούλα».

Το αντίστοιχο της «αράχνης» για όσους μεγάλωναν στα ’60s και τα ’70s δεν ήταν άλλος παρά ο Γιώργος Τρόντζος. Το μπασκετικό «έτερον ήμισυ» του Γιώργου Αμερικάνου στη μεγάλη ΑΕΚ που σάρωσε τους τίτλους, ο πρώτος πραγματικός ψηλός (2.17 μ.) του ελληνικού μπάσκετ, έζησε στις 14 Μαρτίου 1968 την απόλυτη στιγμή της καριέρας του.

Τέσσερα δευτερόλεπτα πριν από τη λήξη του δεύτερου ημιτελικού με την Ίνις Βαρέζε στο Παναθηναϊκό Στάδιο, η Ένωση ήταν μπροστά στο σκορ με 70-52. Ίδια διαφορά με την οποία είχε ηττηθεί στην Ιταλία (78-60). Η μπάλα έφτασε στα χέρια του Τρόντζου, ο οποίος αγωνιζόταν με αυταπάρνηση μια και είχε τραυματιστεί από το όγδοο λεπτό του δευτέρου ημιχρόνου στον αστράγαλο. Με τον χρόνο να πιέζει, ο σέντερ της ΑΕΚ σούταρε με ραβερσέ σουτ από τον χώρο του κέντρου. Κι έστειλε την μπάλα στο καλάθι, εν μέσω αλαλαγμών από 60.000 θεατές!

Με αυτό το απίθανο καλάθι, τη «θρυλική ραβέρσα» όπως έμεινε στην Ιστορία, η ομάδα του Νίκου Μήλα έγραψε το 72-52 (τότε δεν υπήρχαν τρίποντα) και κέρδισε την πρόκριση στον τελικό κόντρα στη Σλάβια Πράγας. Τον τελικό που φιλοξενήθηκε κι αυτός στο Παναθηναϊκό Στάδιο, όπου ολοκληρώθηκε το έπος της κατάκτησης του πρώτου ευρωπαϊκού τίτλου για το ελληνικό μπάσκετ.

Ήταν η μεγαλύτερη νίκη του ελληνικού μπάσκετ… μέχρι την επόμενη (αν και δεν είχε εμφανιστεί ακόμα ο Νίκος Γκάλης που καθιέρωσε το σλόγκαν το 1987), όμως ο Τρόντζος απείχε ένα «κλικ» από το να χαρακτηριστεί ο μοιραίος παίκτης του αγώνα.

Στο τελευταίο λεπτό κι ενώ το σκορ ήταν 70-51 υπέρ της ΑΕΚ, ο διεθνής σέντερ έκανε βήματα χωρίς πίεση με συνέπεια η Βαρέζε να πάρει την κατοχή για την τελευταία επίθεση. Ο Αντώνης Χρηστέας έκανε φάουλ στον Αμερικανό, Φρανκ Χολεντόνερ, ο οποίος όμως ευστόχησε μόνο στη μία από τις δύο βολές. Κι ύστερα, ήρθε η θρυλική ραβέρσα που έσβησε τις όποιες άσχημες εντυπώσεις είχε αφήσει η αστοχία του Τρόντζου σε προγενέστερα σημεία του αγώνα.

Πρώτος παίκτης του αγώνα (το κύρος του οποίου προσέβαλαν με ένσταση οι Ιταλοί, ισχυριζόμενοι ότι υπήρξαν παρατυπίες στη χρονομέτρηση) ήταν ο Αμερικάνος με 31 πόντους και ακολούθησε ο Χρήστος Ζούπας (που δεν άντεξε κάποια στιγμή την ένταση και λιποθύμησε) με 12. Από τη Βαρέζε ξεχώρισε ο Ντόντο Ρουσκόνι κι ένας 18χρονος σέντερ που έμελλε να βρίσκεται στο προσκήνιο για πολύ καιρό ακόμη: ο Ντίνο Μενεγκίν.

Από τη ΧΑΝΘ στην Αμερική

Ο Τρόντζος είχε εκπαιδευτεί στο ραβερσέ σουτ στις ΗΠΑ, όπου είχε βρεθεί από το 1960 έως και το 1963 ως μέλος της ομάδας του Πανεπιστημίου Γκονζάγκα (Γκονζάγκα Μπουλντόγκς), στην πόλη Σποκέιν. Το μυστικό της κίνησης του το είχε μάθει ο προπονητής του, Χανκ Άντερσον, ο οποίος υποστήριζε ότι εφόσον ένας τόσο ψηλός παίκτης τελειοποιήσει τη ραβέρσα, τότε θα είναι αδύνατο να ανακοπεί απ’ τους αντιπάλους, όσο καλοί κι αν ήταν.

Τον Τρόντζο είχε εντοπίσει το 1959 στη Θεσσαλονίκη, όπου αγωνιζόταν με τη ΧΑΝΘ, ο ανιχνευτής ταλέντων Τζιμ ΜακΓκρέγκορ, ο οποίος είχε εντυπωσιαστεί από τα σωματικά του προσόντα. Τότε ήταν μόλις 17 ετών (γεννήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 1942 στη Βέροια), αλλά δεν δίστασε να κάνει το μεγάλο βήμα, παρότι είχε αρχίσει να παίζει μπάσκετ μόλις έναν χρόνο νωρίτερα!

Φυσικά του βγήκε σε καλό, μια και έμαθε πράγματα που θα ήταν αδύνατο να μάθει στην Ελλάδα και το ασυνήθιστο ύψος του θα είχε μείνει κατά πάσα πιθανότητα αναξιοποίητο. Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι στα χρόνια που έμεινε στην Αμερική έμαθε να εκτιμά τον εαυτό του. «Ντρεπόμουν για το ύψος μου», είχε πει σε συνέντευξή του στο «The Spokesman-Review» το 2012.

«Τα πράγματα στην Ελλάδα ήταν πολύ δύσκολα επειδή όλοι με κοιτούσαν περίεργα και μου έκαναν πλάκα για το ύψος μου, έλεγαν πράγματα που πλήγωναν ένα νέο παιδί. Στην Αμερική ήταν πολύ καλύτερα. Ο κόσμος φερόταν ωραία – όχι μόνο σε μένα, αλλά σε όλους. Με το που έφτασα στο Σποκέιν άρχισα να αποκτώ αυτοπεποίθηση ως άνθρωπος»

Όταν αποφάσισε να επιστρέψει στην πατρίδα (χωρίς να έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του), ήταν ήδη γνωστός στην μπασκετική πιάτσα και η πρωταθλήτρια ΑΕΚ κινήθηκε γρήγορα και τον απέκτησε. Όμως, ο Παναθηναϊκός μέσω των διασυνδέσεων του Απόστολου Νικολαΐδη μπλόκαρε τη μεταγραφή, πατώντας σε έναν νόμο που δεν επέτρεπε τις μετακινήσεις παικτών που υπηρετούσαν τη στρατιωτική τους θητεία!

Ο Τρόντζος είχε ντυθεί στο χακί με το που είχε γυρίσει απ’ τις ΗΠΑ και παρότι είχε ενισχύσει την Ένωση σε ευρωπαϊκά παιχνίδια της, υποχρεώθηκε να επιστρέψει στη ΧΑΝΘ. Με τη φανέλα της ομάδας της Θεσσαλονίκης συμμετείχε το πρώτο πρωτάθλημα της Α’ Εθνικής που έληξε κι αυτό με νικήτρια την ΑΕΚ και ντύθηκε οριστικά στα κιτρινόμαυρα το καλοκαίρι του 1964.

«Σημαία» της ΑΕΚ μέχρι το 1980

Πέρα από τη συμβολή του στο έπος του 1968, ο Τρόντζος βοήθησε την ΑΕΚ να αναδειχθεί πρωταθλήτρια Ελλάδας τέσσερις φορές (1965, 1966, 1968, 1970) και είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και στην πορεία μέχρι το Final-4 του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1966 και τα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων του 1970.

Εξίσου σημαντικό, όμως, ήταν ότι παρέμεινε «σημαία» της και στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν, ιδίως μετά την αποχώρηση του Αμερικάνου (το 1975). Με αυτόν ηγέτη η ΑΕΚ έφτασε στους τελικούς του Κυπέλλου Ελλάδας του 1976 και του 1978 και επανέλαβε τη διάκριση το 1980, όταν ο «Ψηλός» είχε τον διπλό ρόλο του παίκτη και (κυρίως) προπονητή. Και στις τρεις περιπτώσεις γνώρισε την ήττα από τον Ολυμπιακό. Παρότι είχε σκοπό να αποσυρθεί, παρέμεινε στη δύναμή της ΑΕΚ μόνο ως παίκτης και τη σεζόν 1980-81, ύστερα από παρότρυνση του Αμερικανού προπονητή Φρεντ Ντέβελι.

Από το 1963 έως και το 1974 αποτελούσε «κολόνα» της Εθνικής Ελλάδας, με τη φανέλα της οποίας κατέγραψε 136 συμμετοχές και 1.543 πόντους. Συμμετείχε στα Ευρωμπάσκετ του 1965 και του 1967 (χρονιές κατά τις οποίες επιλέχθηκε και στη Μικτή Ευρώπης), ενώ ήταν βασικό στέλεχος και της ομάδας που κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο στους Μεσογειακούς Αγώνες του 1971 στη Σμύρνη.

Από το 1981 συνέχισε την καριέρα του ως προπονητής σε σωματεία των χαμηλότερων κατηγοριών και δεν έπαψε ποτέ να παρακολουθεί την ΑΕΚ ως φίλαθλος. Η ελάχιστη αναγνώριση από το σωματείο που αγάπησε ήρθε στις 15 Οκτωβρίου 2016, όταν ο πρόεδρος της ΚΑΕ, Μάκης Αγγελόπουλος, απέσυρε τη φανέλα του με το «6» και την κρέμασε στην οροφή του κλειστού του ΟΑΚΑ, που χρησιμοποιούσε τότε ως έδρα η ομάδα.

Πλέον η φανέλα του Τρόντζου κοσμεί την οροφή του κλειστού γυμναστηρίου των Άνω Λιοσίων, δίπλα σε εκείνες με το «10» του Αμερικάνου και το «13» του αδικοχαμένου (το 2021) Στέφαν Γέλοβατς, αλλά και τα λάβαρα με τους τίτλους που έχει κερδίσει η Ένωση.

Πηγές: el.wikipedia.org («Γιώργος Τρόντζος»), oneloveaek.blogspot.com («Γιώργος Τρόντζος»), www.basketbook.gr («Τρόντζος Γιώργος»), spokesman.com («A tall tale»), Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδα «Ομάδα» της 23ης Ιουνίου 1964, εφημερίδες «Αθλητική Ηχώ» και «Απογευματινή» της 15ης και 16ης Μαρτίου 1968), en.wikipedia.org («Hank Anderson»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 14 Μαρτίου

2024: Στη ρεβάνς της εντός έδρας ήττας του με 1-4 από τη Μακάμπι Τελ Αβίβ στο γήπεδο της Μπάτσκα Τόπολα, ο Ολυμπιακός θριαμβεύει με 6-1 στην παράταση (κανονική διάρκεια 4-1)  και προκρίνεται στους «8» του Conference League.

2018: Ο Λιονέλ Μέσι γίνεται ο δεύτερος παίκτης μετά τον Κριστιάνο Ρονάλντο που φτάνει τα 100 γκολ στο Champions League, με τα δύο που σημειώνει στη νίκη της Μπαρτσελόνα επί της Τσέλσι με 3-0.

2004: Ο Παναθηναϊκός νικά 1-0 τον Πανιώνιο στη Νέα Σμύρνη με γκολ του Λουτσιάν Σανμαρτεάν και την ίδια ώρα η ΑΕΚ νικά 1-0 τον Ολυμπιακό στη Ριζούπολη με σκόρερ τον Βασίλη Λάκη, στο πλαίσιο της 23ης αγωνιστικής της Α’ Εθνικής. Ο Παναθηναϊκός περνάει στην πρώτη θέση με 58 βαθμούς και ο Ολυμπιακός υποχωρεί στη δεύτερη με 56, επτά αγωνιστικές πριν το τέλος.

1990: Ο Χρήστος Κωστής κάνει ντεμπούτο στην Α’ Εθνική σε ηλικία 18 ετών και 59 ημερών και μάλιστα πετυχαίνει ένα γκολ του Ηρακλή, στη νίκη με 3-1 επί της ΑΕΚ στο Καυτανζόγλειο.

1989: Με 62 πόντους του Ντράζεν Πέτροβιτς και εύνοια απ’ τους διαιτητές σε κρίσιμα σημεία, η Ρεάλ Μαδρίτης νικά με 117-113 στην παράταση τη Σναϊντέρο Καζέρτα (για την οποία σημειώνει 44 πόντους ο Οσκάρ Σμιντ) στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων στο ΣΕΦ.

1982: Ο Ηρακλής νικά την ΑΕΚ με 3-2, όμως την παράσταση κλέβει ο Βασίλης Χατζηπαναγής με τη μαγική ντρίμπλα στον Τάκη Στυλιανόπουλο σε μια φάση που δεν καταλήγει σε γκολ.

1980: Δεκατέσσερις αθλητές και οκτώ συνοδοί της εθνικής ομάδας πυγμαχίας των ΗΠΑ συγκαταλέγονται ανάμεσα στους 87 νεκρούς της αεροπορικής τραγωδίας που σημειώνεται στη Βαρσοβία.

1976: Με πρωταγωνιστή τον 19χρονο Μάνθο Κατσούλη (29 π.), ο ΠΑΟΚ νικά με 87-75 τον Παναθηναϊκό στο κλειστό της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.

1971: Ο Κεν Ρόζγουολ κερδίζει το Αυστραλιανό Όπεν νικώντας στον τελικό τον Άρθουρ Ας με 3-0 (6-1, 7-5, 6-3). Ο Αυστραλός τενίστας γίνεται ο πρώτος που κερδίζει τουρνουά γκραν σλαμ στην Open Era χωρίς να χάσει ούτε ένα σετ σε όλους τους αγώνες του.

1970: Η Προοδευτική συντρίβει με 9-0 τον Ολυμπιακό Λευκωσίας και σημειώνει ρεκόρ ευρύτερης νίκης στη μέχρι τότε ιστορία της Α’ Εθνικής (θα το καταρρίψει τέσσερα χρόνια αργότερα ο Ολυμπιακός με το 11-0 επί του Φωστήρα). Τέσσερα γκολ πετυχαίνει ο Σταμάτης Βουρδαμής, τρία ο Παναγιώτης Σκούφος κι από ένα οι Διονύσης Σπετσαρίας, Σταύρος Νικολακάκος.

1963: Ο Γκάι Ρότζερς ισοφαρίζει το ρεκόρ των 28 ασίστ σε ένα παιχνίδι ΝΒΑ που κατέχει από το 1959 ο Μπομπ Κούζι των Μπόστον Σέλτικς. Ο Ρότζερς τα καταφέρνει στην ήττα των Σαν Φρανσίσκο Γουόριορς από τους Σεντ Λούις Χοκς με 109-114.

1961: Πεθαίνει σε ηλικία 80 ετών ο σπουδαίος Πολωνός σκακιστής Ακίμπα Ρουμπινστάιν.

1960: Ο Γουίλτ Τσάμπερλεν σημειώνει ρεκόρ επίτευξης πόντων σε ματς των πλέι οφ του ΝΒΑ με 53, στη νίκη των Φιλαδέλφεια Γουόριορς επί των Σίρακιουζ Νάσιοναλς με 132-112.

1957: Εκτελείται με απαγχονισμό από τους Άγγλους κατακτητές της Κύπρου ο 19χρονος μαχητής της ΕΟΚΑ Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Ο ποδοσφαιρικός σύλλογος Ευαγόρας Πάφου, που θα ιδρυθεί το 1961, παίρνει την ονομασία του από τον αδικοχαμένο νέο, η μορφή του οποίου κυριαρχεί και στο έμβλημα της Πάφος FC, που προκύπτει από συγχώνευση με την ΑΕΚ Κουκλίων.

1925: Πεθαίνει σε ηλικία 65 ετών ο Γουόλτερ Καμπ, ο επονομαζόμενος «πατέρας του αμερικάνικου φούτμπολ».

1874: Στον τρίτο τελικό στην ιστορία του Κυπέλλου Αγγλίας, η ομάδα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης νικά με 2-0 τους Ρόγιαλ Εντζινίρς, χάρη σε τέρματα του Μακάρνες (10′) και του Πάτον (20′).

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News