Σαν Σήμερα - Έλεν Γουίλς: Η ανίκητη τενίστρια της εποχής του Μεσοπολέμου που θαύμαζε ο Τσάρλι Τσάπλιν
Η Έλεν Γουίλς έφυγε από τη ζωή την Πρωτοχρονιά του 1998 σε ηλικία 92 ετών, άφησε όμως παρακαταθήκη τα εκπληκτικά ρεκόρ της στο τένις την περίοδο του Μεσοπολέμου, χάρη στα οποία έγινε η πρώτη celebrity στην ιστορία του αμερικάνικου αθλητισμού.
Μπορεί να μην ήταν ντίβα και εκφραστική στα συναισθήματά της όπως η Σουζάν Λανγκλέν, την οποία διαδέχθηκε στην κορυφή του παγκόσμιου τένις. Ούτε τόσο ελκυστική (για τα δεδομένα της εποχής) και εξωστρεφής όσο η μεγάλη αντίπαλός της, η Έλεν Χαλ Τζέικομπς.
Η Έλεν Γουίλς, ωστόσο, είχε άλλα χαρίσματα που την κατέταξαν ως κορυφαία τενίστρια της περιόδου του Μεσοπολέμου και μία από τις πιο επιτυχημένες όλων των εποχών – κι ας στάθηκαν αιτία για να μην είναι η αγαπημένη του κοινού. Απέφευγε να εκφράζει τα συναισθήματά της όποιες κι αν ήταν οι αντιδράσεις των θεατών, γι’ αυτό και ο Τύπος της είχε δώσει το παρατσούκλι «Miss Little Poker Face», ενώ η αντίπαλός της, Άλις Μαρμπλ, την είχε χαρακτηρίσει κάποτε ως «Γκρέτα Γκάρμπο του τένις» (τη Σουηδή ντίβα του σινεμά που ήταν γνωστή για την ψυχρότητά της)
Η Γουίλις, πάντως, δεν θεωρούσε μειωτικές αυτές τις παρομοιώσεις και προτιμούσε να μιλά (ή μάλλον να… βροντοφωνάζει) με τη ρακέτα της μέσα στα κορτ. Οι αριθμοί προκαλούν δέος: Από το 1927 έως και το 1933 έμεινε αήττητη σε 180 διαδοχικούς αγώνες – και μάλιστα χωρίς να χάσει ούτε ένα σετ στους 141 από αυτούς! Στο ίδιο χρονικό διάστημα κέρδισε 25 από τους 34 τίτλους της στα τουρνουά που σήμερα ονομάζουμε «γκραν σλαμ».
Συνολικά στην καριέρα της κατέκτησε 19 τρόπαια στο μονό major τουρνουά, το οποίο ήταν ρεκόρ που άντεξε μέχρι το 1970 όταν το κατέρριψε η Μάργκαρετ Κορτ. Ακόμα περισσότερο κράτησε το ρεκόρ των οκτώ κατακτήσεων του μονού στο Γουίμπλεντον: μέχρι το 1990, όταν της το πήρε η Μαρτίνα Ναβρατίλοβα! Η Γουίλς είχε ακόμα εννιά τίτλους στο διπλό γυναικών κι άλλους έξι στο μικτό διπλό και αμέτρητες διακρίσεις σε μικρότερες διοργανώσεις.
Είχε ανέβει για πρώτη φορά στο Νο 1 της παγκόσμιας κατάταξης το 1924, χρονιά κατά την οποία κατέκτησε και δύο χρυσά μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού (στο μονό και το διπλό γυναικών). Με την παροιμιώδη ψυχραιμία και την ικανότητά της να παρεμένει συγκεντρωμένη σε κάθε φάση, η Γουίλς άφησε εποχή κι έβαλε κι εκείνη το λιθαράκι της ώστε το τένις γυναικών να ανταγωνίζεται σε δυναμική εκείνο των ανδρών.
Ήταν επίσης και η πρώτη Αμερικανίδα αθλήτρια που έγινε παγκόσμια διασημότητα και είχε συναναστροφές με μέλη βασιλικών οικογενειών (όπως ο Γουσταύος της Σουηδίας) και αστέρες του κινηματογράφου, παρά το γεγονός ότι ήταν σεμνή απ’ τη φύση της και προτιμούσε να κρατιέται μακριά από τη δημοσιότητα.
Ακολούθησε, επίσης, τη μόδα που είχε καθιερώσει η Λανγκλέν με τις κοντύτερες φούστες (μέχρι το γόνατο, όχι τον αστράγαλο όπως παλιότερα), ενώ αγωνιζόταν πάντοτε φορώντας ένα λευκό γείσο στο κεφάλι για να προστατεύει τα μάτια της από την ηλιακή ακτινοβολία.
Αλλά κι από τεχνικής άποψης, η Γουίλς ήταν μια παίκτρια μπροστά από την εποχή της. Σέρβιρε με overhead, το forehand της ήταν από τα πιο δυνατά που είχαν εμφανιστεί μέχρι τότε, ενώ και το backhand της δεν υστερούσε σε δύναμη. Το μεγαλύτερο «όπλο» της, όμως, ήταν η αυτοπεποίθησή της. Δύσκολα λύγιζε, ακόμα και στις μέρες που δεν βρισκόταν στα καλύτερά της.
Ήταν τόσο μεγάλος ο αντίκτυπος που είχε προκαλέσει, που μέχρι και ο Τσάρλι Τσάπλιν είχε γοητευθεί από το ταλέντο της. Όταν ρώτησαν κάποτε τον κορυφαίο σταρ του κινηματογράφου ποιο ήταν το ομορφότερο θέαμα που είχε αντικρίσει στη ζωή του, είχε απαντήσει: «Ο τρόπος με τον οποίο κινείται η Έλεν Γουίλς όταν παίζει τένις».
Πρωταθλήτρια από… παιδούλα
Γεννημένη στις 6 Οκτωβρίου 1905 στο Σέντερβιλ της Καλιφόρνια από ευκατάστατους γονείς (ο πατέρας ήταν χειρουργός κι η μητέρα της πτυχιούχος στις κοινωνικές επιστήμες), η Γουίλς έπιασε για πρώτη φορά ρακέτα στα χέρια της σε ηλικία οκτώ ετών.
Άρχισε αμέσως να εξασκείται στο τένις με τον μπαμπά της, αλλά και να παρακολουθεί αγώνες φημισμένων παικτών και παικτριών της εποχής από την Καλιφόρνια, όπως ο Μόρις ΜακΛάφλιν, ο Μπιλ Τζόνστον και η Μέι Σάτον. Τον Αύγουστο του 1919 εντάχθηκε στη λέσχη τένις του Μπέρκλι, όπου προπονητής ήταν ένας φίλος του πατέρα της και λίγους μήνες αργότερα συνεργάστηκε με την καταξιωμένη παίκτρια Χέιζελ Χότσκις Γουίτμαν, η οποία τη βοήθησε πολύ ώστε να βελτιώσει την τεχνική και τις κινήσεις της.
Από πολύ μικρή έδειξε το ταλέντο της και μέχρι το τέλος του 1920 είχε ανέβει ψηλά στην κατάταξη των νεανίδων σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ. Το 1921, ωστόσο, έδειξε ότι προοριζόταν να φτάσει στην κορυφή του κόσμου, όταν κέρδισε το πρωτάθλημα της Καλιφόρνια νικώντας στον τελικό την έμπειρη Έλεν Μπέικερ. Η καταξίωση ήρθε το 1922, όταν στην πρώτη της συμμετοχή στο Αμερικάνικο Πρωτάθλημα (το σημερινό US Open) έφτασε στον τελικό, όπου ηττήθηκε από την έξι φορές νικήτρια του θεσμού, Μόλα Μάλορι, η οποία ήταν κατά 22 χρόνια μεγαλύτερή της.
Στο ίδιο τουρνουά κέρδισε τον τίτλο στο διπλό γυναικών, έχοντας συμπαίκτρια τη Μάριον Ζίντερστιν Τζέσαπ, ενώ έφτασε και στον τελικό του μικτού διπλού, ως παρτενέρ του Χάουαρντ Κίνσεϊ. Η μεγάλη καριέρα της Γουίλς στα γήπεδα τένις όλου του κόσμου είχε μόλις αρχίσει.
Ο «Αγώνας του Αιώνα» με τη Λανγκλέν
Θα ήταν ανώφελο να αναφερθούμε σε καθεμία ξεχωριστά από τις πολλές διακρίσεις της Γουίλς, χάρη στις οποίες πολλοί την κατατάσσουν ανάμεσα στις κορυφαίες τενίστριες όλων των εποχών. Πιο πολύ ενδιαφέρον έχουν οι συγκρίσεις με τη Λανγκλέν, που δεν εξελίχθηκαν σε πραγματική αντιζηλία (rivalry). Αναμετρήθηκαν μόλις μία φορά, στον επονομαζόμενο «Αγώνα του Αιώνα».
Η Γαλλίδα ήταν το μεγάλο όνομα του τένις από τα τέλη της δεκαετίας του 1910, ενώ η Αμερικανίδα ήταν νεότερη κατά έξι χρόνια, την είδε διαδεχθεί στον ολυμπιακό θρόνο (όταν η Λανγκλέν δεν κατέβηκε να παίξει στο Παρίσι) και θεωρούνταν η μοναδική αντίπαλος που είχε την ικανότητα να τη νικήσει. Από το 1923 που η Γουίλς στέφθηκε για πρώτη φορά πρωταθλήτρια ΗΠΑ, το κοινό αδημονούσε να τη δει αντιμέτωπη με την κορυφαία παίκτρια του κόσμου κι αυτό συνέβη το 1926, στον τελικό του τουρνουά του Carlton Club των Καννών, στις 16 Φεβρουαρίου 1926.
Η Σουζάν Λανγκλέν (αριστερά) και η Έλεν Γουίλς πριν από τον «Αγώνα του Αιώνα», τον Φεβρουάριο του 1926 στις Κάννες.
Η Λανγκλέν έφτασε στον τελικό έχοντας χάσει μόνο δύο σετ από την ελληνικής καταγωγής Ελέν Κοντοσταύλου στον ημιτελικό, ενώ η Γουίλς δυσκολεύτηκε κι αυτή στον ίδιο γύρο, όπου αντιμετώπισε τη Ζιλί Βλαστό και τη νίκησε με 6-1, 6-4. Αν και η νεαρή Αμερικανίδα ξεκίνησε καλύτερα και στα δύο σετ, η έμπειρη Γαλλίδα επέβαλε το παιχνίδι της και επικράτησε με 2-0 (6-3, 8-6), δίνοντας απάντηση σε όσους υποστήριζαν ότι τα προηγούμενα χρόνια απέφευγε να βρεθεί αντιμέτωπη με το νέο μεγάλο αστέρι του τένις.
Λίγο καιρό αργότερα η Λανγκλέν έγινε επαγγελματίας κι έτσι δεν αντιμετώπισε ξανά τη Γουίλς, η οποία εν την απουσία της κυριάρχησε στα ερασιτεχνικά τουρνουά. Ποιος ξέρει, όμως; Ίσως η Γαλλίδα ντίβα να ήθελε απλώς να διατηρήσει το αήττητο απέναντι στη δυναμική Αμερικανίδα, αφού έβλεπε ότι τίποτα δεν μπορούσε να σταματήσει την αναρρίχησή της στην κορυφή.
Νίκησε το Νο 8 των ανδρών στις ΗΠΑ
Η Γουίλς παντρεύτηκε το 1929 τον Φρέντρικ Μούντι (τον οποίο είχε συναντήσει για πρώτη φορά όταν άρχιζε το ταξίδι της για τις Κάννες το 1926) και κατέβαινε εφεξής και με το δικό του επώνυμο δίπλα στο δικό της στους μεγάλους αγώνες, συνεχίζοντας να σαρώνει τους τίτλους.
Μία από τις πιο αξιοσημείωτες στιγμές της καριέρας της ήταν και η «Μάχη των Φύλων» που έδωσε στις 28 Ιανουαρίου 1933 στο Σαν Φρανσίσκο κόντρα στον Φιλ Νιρ, έναν αξιόλογο τενίστα που εκείνη την εποχή βρισκόταν στο Νο 8 της κατάταξης των ΗΠΑ. Ο αγώνας τους είχε διάρκεια μόνο ένα σετ το οποίο η Γουίλς κέρδισε με 6-4, προκαλώντας ακόμα μεγαλύτερη αίσθηση για τις ικανότητές στην παγκόσμια αθλητική κοινότητα.
Υπήρξαν φυσικά και οι στιγμές που κατηγορήθηκε για σνομπισμό. Στον τελικό του Αμερικάνικου Πρωταθλήματος του 1933 με αντίπαλο την Έλεν Τζέικομπς βρέθηκε πίσω στο σκορ με 3-0 στο τρίτο σετ και εγκατέλειψε λόγω τραυματισμού στη σπονδυλική στήλη, πολλοί θεώρησαν ότι δεν είχε κάτι σοβαρό και απλώς δεν ήθελε να δώσει στην αντίπαλό της τη χαρά ότι την είχε – επιτέλους – νικήσει. Σ’ αυτό το ματς πήρε τέλος το σερί των 180 νικών (κατ’ άλλες πηγές ήταν 161) της Γουίλς που είχε αρχίσει το 1927, αποδείχθηκε όμως ότι ο τραυματισμός της ήταν αληθινός. Είχε υποστεί εξάρθρωση σπονδύλου και έμεινε εκτός γηπέδων για δύο χρόνια.
Η επιστροφή της ήταν εντυπωσιακή, μια και κέρδισε δύο «μικρά» τουρνουά στα οποία πήρε μέρος για να προετοιμαστεί για τη συμμετοχή στο Γουίμπλεντον, το οποίο κέρδισε τελικά για έβδομη φορά νικώντας στον τελικό την Τζέικομπς με 2-1 (6-3, 3-6, 7-5). Η επιστροφή της στο τελευταίο σετ ήταν εντυπωσιακή, μια και είχε βρεθεί πίσω στο σκορ με 2-5 και χρειάστηκε να σώσει match point της αντιπάλου της για να κρατηθεί στη διεκδίκηση του τίτλου.
Σταμάτησε λόγω… δαγκώματος σκύλου
Οι συμμετοχές της Γουίλς σε μεγάλα τουρνουά ήταν σποραδικές το 1936 και το 1937. Τα χρόνια είχαν περάσει, δεν είχε πλέον τη δίψα που είχε στα νιάτα της, αλλά παρέμενε πολύ δυνατή όποτε συμμετείχε σε αγώνες. Συμπλήρωσε το εντυπωσιακό παλμαρέ των major τίτλων της κατακτώντας το Γουίμπλεντον του 1938 (πάλι με νίκη επί της Τζέικομπς στον τελικό) και αρκέστηκε έκτοτε να μετέχει σε αγώνες διπλού.
Το 1939 έκανε τον δεύτερο γάμο της με τον Ιρλανδό παίκτη του πόλο (αυτού με τα άλογα, όχι της υδατοσφαίρισης), Άινταν Ρόουρκ, δύο χρόνια μετά το διαζύγιό της από τον Μούντι. Δεν ήταν πλέον το πρώτο όνομα του τένις, συνέχισε όμως να παίζει ανταγωνιστικά και ίσως να μην αναγκαζόταν να σταματήσει το 1943 αν δεν είχε τραυματιστεί με έναν ασυνήθιστο τρόπο.
Περπατούσε στον δρόμο με τον σκύλο της, ένα ήσυχο λαγωνικό, όταν ένα φοξ τεριέ που πετάχτηκε από μια αυλή γαυγίζοντας και τους έκανε επίθεση. Στην προσπάθεια της να λύσει τον σκύλο της κι ενώ ο καυγάς των δύο ζώων μαινόταν, η Γουίλς δέχθηκε ένα δυνατό δάγκωμα στον δείκτη του δεξιού της χεριού. Ο τραυματισμός δεν της επέτρεπε να πιάσει ρακέτα για μήνες και όντας σε προχωρημένη (αθλητικά) ηλικία, αποφάσισε να εγκαταλείψει τα κορτ.
Ο μύθος της, ωστόσο, παρέμεινε αναλλοίωτος στον χρόνο, παρόλο που οι αναμνήσεις (φυσιολογικά) ξεθώριασαν. Όταν πέθανε από φυσικά αίτια την 1η Ιανουαρίου 1998, δεν είχαν απομείνει στη ζωή πολλοί φίλαθλοι που την είχαν προλάβει να αγωνίζεται, αυτό όμως δεν εμπόδισε τα αμερικάνικα ΜΜΕ να της κάνουν εκτενή αφιερώματα.
Παρακολουθούσε τένις μέχρι τα βαθιά της γεράματα, θαύμαζε τις νεότερες παίκτες και ειδικά τη Ναβρατίλοβα. Γι’ αυτό και δεν είχε στενοχωρηθεί όταν την είδε να παίρνει το ρεκόρ της στις κατακτήσεις του Γουίμπλεντον. «Το κορίτσι αυτό είναι φτιαγμένο από σίδερο», είχε δηλώσει στην ιστορικό του τένις, Τζιν Τσέρι, το 1990.
Σε κατοπινές συνεντεύξεις της έδωσε κι άλλες ωραίες ατάκες γύρω από τη φιλοσοφία που είχε για το τένις κι η οποία την έκανε τόσο ξεχωριστή: «Όταν έπαιζα είχα μονάχα μία έννοια, πώς θα περάσω την μπάλα πάνω απ’ το φιλέ. Ήμουν απλώς ο εαυτός μου. Έμενα υπερβολικά συγκεντρωμένη στο παιχνίδι ώστε να κάνω οποιαδήποτε άλλη άσχετη σκέψη».
Πηγές: tennisfame.com («Helen Wills Moody Roark»), britannica.com («Helen Wills»), el.wikipedia.org («Helen Wills», «Helen Jacobs», «Tennis at 1924 Summer Olympics»), archive.nytimes.com («Helen Wills Moody, Dominant Champion Who Won 8 Wimbledon Titles, Dies at 92»).
Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο την 1η Ιανουαρίου
2013: Ο Άγγλος Φιλ Τέιλορ κατακτά για 16η φορά το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στα βελάκια (darts), νικώντας με 7-4 στον τελικό τον Ολλανδό, Μίχαελ Φαν Χέρβεν. Ο Τέιλορ θα αποσυρθεί από τη δράση σε ηλικία 57 ετών, αμέσως μετά τη συμμετοχή του στον τελικό του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος του 2018, όπου γνωρίζει την ήττα με 7-2 από τον Ρομπ Κρος και δεν καταφέρνει να διευρύνει το εντυπωσιακό ρεκόρ του.
2010: Σε ηλικία μόλις 19 ετών και 32 ημερών, ο Μάγκνους Κάρλσεν γίνεται ο νεότερος σκακιστής που ανεβαίνει στο Νο 1 της παγκόσμιας κατάταξης. Ο Νορβηγός θα αναδειχθεί το 2013 παγκόσμιος πρωταθλητής, τίτλο τον οποίο διατηρεί μέχρι σήμερα και θεωρείται ο κορυφαίος σκακιστής όλων των εποχών, μαζί με τον Ρώσο Γκάρι Κασπάροφ.
2000: Πεθαίνει από ανακοπή καρδιάς ο παλαίμαχος Γάλλος μπασκετμπολίστας, Ζαν-Πιερ Στέλενς, σε ηλικία 54 ετών. Ο Στέλενς παραμένει έως και σήμερα ο κάτοχος του ρεκόρ επίτευξης πόντων σε έναν αγώνα του γαλλικού πρωταθλήματος, με τους 71 που είχε σημειώσει στον αγώνα Ντενάν-Φρανκονβίλ 144-69, στις 4 Μαρτίου 1967.
1998: Ο 75χρονος Τομ Φίνεϊ γίνεται ο πέμπτος Βρετανός ποδοσφαιριστής που λαμβάνει τον τίτλο του σερ, ύστερα από τους Στάνλεϊ Μάθιους, Ματ Μπάσμπι, Μπόμπι Τσάρλτον και Αλφ Ράμσεϊ.
1997: Ο πρώην αρχηγός της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και της Εθνικής Αγγλίας, Μπράιαν Ρόμπσον, παίζει τον τελευταίο αγώνα της καριέρας του με τη φανέλα της Μίντλεσμπρο (της οποίας είναι και προπονητής) κόντρα στην Άρσεναλ στο Χάιμπουρι (ήττα με 2-0).
1989: Η ομάδα της Τσεχοσλοβακίας που απαρτίζουν ο Μίροσλαβ Μετσίρ και η Έλενα Σούκοβα, κατακτά το 1ο Hopman Cup, επικρατώντας στον τελικό της Αυστραλίας των Πατ Κας και Χάνα Μαντλίκοβα.
1986: Ιδρύεται η ομάδα Formula 1 της Benetton, η οποία αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια της Toleman, την οποία είχε εξαγοράσει στα τέλη του 1985 η οικογένεια Μπένετον. Πολύ σύντομα θα εξελιχθεί σε μία από τις κορυφαίες ομάδες της Formula 1 και χάρη στον Μίκαελ Σουμάχερ, ο οποίος αναδεικνύεται από τα μονοθέσιά της, θα κατακτήσει το πρωτάθλημα των κατασκευαστών το 1995. Θα συμμετάσχει για τελευταία φορά με αυτήν την επωνυμία στο πρωτάθλημα του 2001 και θα αντικατασταθεί από την ομάδα της Renault (που την είχε εξαγοράσει από τις αρχές του 2000, ενώ την προμήθευε με κινητήρες από το 1996).
1981: Η Αργεντινή νικά με 2-1 τη Δυτική Γερμανία στο πλαίσιο του Μουντιαλίτο της Ουρουγουάης και δίνει τέλος στο σερί των 25 αγώνων χωρίς ήττα των «πάντσερ», που είχε αρχίσει μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978.
1974: Ο Τζορτζ Μπεστ αγωνίζεται για τελευταία φορά με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, στον εκτός έδρας αγώνα πρωταθλήματος με την ΚΠΡ (ήττα με 3-0).
1965: Ο 49χρονος Στάνλεϊ Μάθιους γίνεται ο πρώτος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής και ο μοναδικός εν ενεργεία, στον οποίο απονέμεται ο τίτλος του σερ.
1954: Το Rose Bowl και το Cotton Bowl αποτελούν τις πρώτες ζωντανές μεταδόσεις αθλητικών γεγονότων στην ιστορία της έγχρωμης τηλεόρασης.
1937: Διεξάγεται στο Ντάλας του Τέξας το 1ο Cotton Bowl Classic στο αμερικάνικο φούτμπολ, με το Τέξας Κρίστιαν να νικά το Μαρκέτ με 16-6. Πρόκειται για τον ετήσιο αγώνα μεταξύ της πρωταθλήτριας της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας του Κολλεγιακού Πρωταθλήματος και μιας ισχυρής προσκεκλημένης από τη Νοτιοανατολική Περιφέρεια. Ο αγώνας πήρε την ονομασία του από το στάδιο του Ντάλας στο οποίο φιλοξενήθηκε ανελλιπώς μέχρι το 2009 και την έχει διατηρήσει και αφότου μετακόμισε στο AT&T του Άρλινγκτον, το 2010.
1902: Στο πρώτο Rose Bowl Game που φιλοξενείται στο Tournament Park της Πασαντίνα, το Μίσιγκαν συντρίβει με 49-0 το Στάνφορντ. Πρόκειται για τον αγώνα μεταξύ των κορυφαίων κολλεγιακών ομάδων της Δυτικής (Pacific) και της Ανατολικής Περιφέρειας του αμερικάνικου φούτμπολ, ο οποίος θα επανεμφανιστεί το 1916 και θα διεξάγεται έκτοτε ανελλιπώς κάθε Πρωτοχρονιά (εκτός αν αυτή πέφτει Κυριακή, οπότε μεταφέρεται για τις 2 Ιανουαρίου). Ο αγώνας πήρε την ονομασία του από το στάδιο Rose Bowl, στο οποίο φιλοξενείται από το 1922 (τα πρώτα χρόνια η επίσημη ονομασία του ήταν «Αγώνας Δύσης-Ανατολής»).