Σαν Σήμερα - Κάζιμιρ Γκόρσκι: Όταν «έφτυσε» την ΑΕΚ για χάρη του Ολυμπιακού

Δεκατρία χρόνια πριν από τον Ντούσαν Μπάγεβιτς, η επίσημη ΑΕΚ είχε κατηγορήσει για «προδοσία» έναν άλλο φτασμένο προπονητή που είχε προτιμήσει τον Ολυμπιακό.

Η περίπτωση, βέβαια, είναι αρκετά διαφορετική μια και ο Κάζιμιρ Γκόρσκι – περί ου ο λόγος – δεν εργαζόταν στην Ένωση πριν από τις 3 Φεβρουαρίου 1983, οπότε και υπέγραψε στους «ερυθρόλευκους». Ωστόσο, είχε συζητήσει σοβαρά το ενδεχόμενο ανάληψης της τεχνικής της ηγεσίας και μάλιστα λίγες μέρες προτού καταλήξει στον Πειραιά, είχε παρακολουθήσει από κοντά έναν αγώνα της για το πρωτάθλημα γνωρίζοντας την αποθέωση απ’ τον κόσμο της!

Το γεγονός ότι οι δύο ομάδες μάχονταν για τον τίτλο – το πώς κατέληξαν να ψάχνουν και οι δύο νέους προπονητές είναι μεγάλη ιστορία, που θα την αναλύσουμε παρακάτω – έδωσε άλλη διάσταση στην κόντρα. Για αρκετές μέρες η υπόθεση του καταξιωμένου Πολωνού προπονητή κυριάρχησε στην αθλητική επικαιρότητα αν και στο τέλος κανείς δεν έμαθε τι συνέβη πραγματικά. Κάθε πλευρά παρουσίασε τη δική της εκδοχή για την αλληλουχία των γεγονότων.

Κερδισμένος στο τέλος βγήκε ο Ολυμπιακός. Προσέλαβε για δεύτερη φορά τον Γκόρσκι, υπό την καθοδήγηση του οποίου είχε κατακτήσει δύο πρωταθλήματα (το 1980 και το 1981, το δεύτερο μάλιστα μαζί με το Κύπελλο) και κατάφερε να κερδίσει και τρίτο στο τέλος εκείνης της σεζόν. Ο «παππούς» είχε τον τρόπο να προσαρμόζει τους παίκτες του στις τακτικές του απαιτήσεις και να παίρνει το 100% απ’ τον καθένα.

Το είχε αποδείξει και με τον Παναθηναϊκό, με τον οποίο είχε φτάσει απρόσμενα στο νταμπλ το 1977, αλλά και με την Καστοριά, όπου εργάστηκε από τα τέλη του 1978 μέχρι τις αρχές του 1980, δημιουργώντας την ομάδα που αναδείχθηκε – χωρίς αυτόν, μια και είχε μεταπηδήσει στον Ολυμπιακό – Κυπελλούχος Ελλάδας.

Χαμένη εντελώς δεν βγήκε ούτε η ΑΕΚ, η οποία πριν ακόμα ανακοινώσουν οι «ερυθρόλευκοι» τον Πολωνό, προσέλαβε ως νέο προπονητή τον Αυστριακό Χέλμουτ Σενέκοβιτς και «γλυκάθηκε» με την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας. Πήρε, μάλιστα, ένα είδος ρεβάνς από τον Ολυμπιακό όταν τον απέκλεισε στην προημιτελική φάση του θεσμού με δύο νίκες (2-1 και 1-0, με τον Θωμά Μαύρο να πετυχαίνει και τα τρία γκολ).

Ο Σενέκοβιτς έγινε τότε ο πρώτος προπονητής στα χρονικά που εργάστηκε και στους τρεις «μεγάλους» του Κέντρου. Πρώτος τον είχε φέρει ο Παναθηναϊκός τον Οκτώβριο του 1980 ως αντικαταστάτη του Άγγλου Ρόνι Άλεν και το καλοκαίρι του 1981 επιλέχθηκε ως διάδοχος του Γκόρσκι στον Ολυμπιακό. Οι θητείες του δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένες, όμως η φήμη που είχε αποκτήσει ως προπονητής της Εθνικής Αυστρίας (την οποία είχε οδηγήσει στους «8» του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1978) τον καθιστούσε ακόμα περιζήτητο.

Για να επιστρέψουμε, πάντως, στο «σίριαλ Γκόρσκι» που είναι και το θέμα του αφιερώματός μας, από το χρονικό των γεγονότων εξάγεται το συμπέρασμα ότι… για όλα φταίνε οι Αμερικάνοι. Θα καταλάβετε το γιατί, αν διαβάσετε τις γραμμές που ακολουθούν.

Αν δεν έφευγε ο Παναγούλιας…

Το ενδιαφέρον της ΑΕΚ για τον Γκόρσκι εκδηλώθηκε λίγα 24ωρα αφότου απέλυσε τον Ζλάτκο Τσαϊκόφσκι, στις 10 Ιανουαρίου 1983. Η διοίκηση του Μιχάλη Αρκάδη έδειξε την έξοδο στον Γιουγκοσλάβο τεχνικό με αφορμή την εντός έδρας ήττα από τον ΟΦΗ με 2-3 (στην αγωνιστική με το περίφημο «13άρι της γριάς») και αναζητούσε εξίσου δυνατό όνομα για να τον διαδεχθεί.

Στις 13 Ιανουαρίου οι εφημερίδες κάνουν ήδη λόγο για συμφωνία. «Έρχομαι στην ΑΕΚ για τον τίτλο» ήταν ο τίτλος του ρεπορτάζ της «Απογευματινής», που ήταν σύμπτυξη της δήλωσης που είχε κάνει ο Πολωνός προπονητής στον Φαίδωνα Κωνσταντουδάκη. Η συμφωνία με τον πρόεδρο της Ένωσης, Μιχάλη Αρκάδη, παρουσιαζόταν ως δεδομένη.

Μέχρι να τακτοποιηθούν τα διαδικαστικά για την άφιξη του «παππού», καθήκοντα υπηρεσιακού προπονητή εκτελούσε ο Κώστας Νεστορίδης. Αν και η επικύρωση της πρόσληψής του καθυστέρησε αρκετές μέρες, κανείς δεν ανησυχούσε μήπως παρουσιαζόταν κάποιο απρόοπτο εμπόδιο. Ο Γκόρσκι, άλλωστε, βρισκόταν σε διαρκή επικοινωνία με τους ανθρώπους της Ένωσης και το πρωί της 29ης Ιανουαρίου έφτασε στην Αθήνα.

Ο Κάζιμιρ Γκόρσκι στην κερκίδα του γηπέδου του Απόλλωνα στις 30 Ιανουαρίου 1983, όπου παρακολούθησε τον αγώνα της ΑΕΚ δίπλα στους παράγοντές της. Στο βάθος, με τα μαύρα γυαλιά, διακρίνεται ο Μιχάλης Λεφάκης (πηγή: Eurokinissi).

Την ίδια ημέρα, ωστόσο, σημειώθηκε και το γεγονός που έμελλε να αλλάξει τον ρου της Ιστορίας. Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία των ΗΠΑ επέλεξε ως νέο προπονητή της εθνικής της ομάδας τον Αλκέτα Παναγούλια, ο οποίος εργαζόταν στον Ολυμπιακό! Ο Έλληνας τεχνικός, που είχε παίξει επί χρόνια μπάλα στην Αμερική, είχε προτιμηθεί έναντι άλλων σπουδαίων υποψηφίων όπως ο Αγγλοϊταλός Έντι Φιρμάνι, ο Τσεχοσλοβάκος Γιόζεφ Βένγκλος, αλλά και ο Ολλανδός Ρίνους Μίχελς. Έτσι, οι «ερυθρόλευκοι» καλούνταν ξαφνικά να αναζητήσουν τον διάδοχό του.

Από κανενός το μυαλό δεν πέρασε εκείνη τη μέρα ότι μπορεί ο Ολυμπιακός να έκανε κίνηση για τον Γκόρσκι, ο οποίος είχε περάσει πολλές ώρες με τους ανθρώπους της ΑΕΚ και θα παρακολουθούσε την επομένη (30 Ιανουαρίου) τον εκτός έδρας αγώνα της με τον Απόλλωνα Σμύρνης.

Το 48ωρο που τα άλλαξε όλα

Ο Πολωνός τεχνικός πήγε πράγματι στο γήπεδο της Ριζούπολης συνοδευόμενος από τους παράγοντες της ΑΕΚ κι όταν τον αντιλήφθηκαν οι οπαδοί της, τον υποδέχθηκε με θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα. Παρακολούθησε τον αγώνα που βρήκε νικήτρια την Ένωση με 1-0, με σκόρερ τον Βαγγέλη Βλάχο και στη συνέχεια ακολούθησε τον Αρκάδη και τους συνεργάτες του μέχρι και στα μπουζούκια, όπου πήγαν το βράδυ για να διασκεδάσουν!

Ήταν μια έκπληξη για όλους, λοιπόν, όταν το πρωί της 1ης Φεβρουαρίου είδαν τους πρωτοσέλιδους τίτλους των αθλητικών εφημερίδων που ανέφεραν ότι ο Γκόρσκι ήταν ο βασικός υποψήφιος για τη διαδοχή του Παναγούλια στον Ολυμπιακό. Από κει που ο «παππούς» αναμενόταν να πιάσει δουλειά στην ΑΕΚ, είχε προκύψει εμπλοκή στην ίδια τη συμφωνία.

Επί δύο ημέρες ο Αρκάδης και άλλα μέλη του Δ.Σ. της ΠΑΕ ΑΕΚ, όπως ο αντιπρόεδρος Χαράλαμπος Δημητρέλλος και ο Μιχάλης Λεφάκης, εξαπέλυαν μύδρους κατά του Γκόρσκι, αλλά και του Ολυμπιακού, γνωρίζοντας κατά βάθος ότι είχαν βγει χαμένοι απ’ την υπόθεση – αν και επισήμως υποτίθεται ότι περίμεναν από τον Πολωνό να τηρήσει τον λόγο που τους είχε δώσει.

Ειδικά ο πρόεδρος της Ένωσης δεν δίστασε να μιλήσει για προδοσία: «Αυτός ο κύριος έκανε το ολίσθημα να πειράξει το φιλότιμο των οπαδών της ΑΕΚ. Καταδικάζω και την ενέργεια αυτού του τεχνικού και του Ολυμπιακού και τους παραδίδω στην περιφρόνηση των φιλάθλων όλης της Ελλάδας», είχε δηλώσει ο Αρκάδης, ο οποίος είχε ζητήσει από τον γενικό γραμματέα Αθλητισμού, Κίμωνα Κουλούρη, να πάρει θέση για το ζήτημα!

Στις 2 Φεβρουαρίου, μάλιστα, ο γγΑ παρενέβη για να χωρίσει τον Αρκάδη και τον πρόεδρο της ΠΑΕ Ολυμπιακός, Σταύρο Νταϊφά, ύστερα από λογομαχία που είχαν στο γραφείο του, ενώπιον και του υφυπουργού Νέας Γενιάς, Κώστα Λαλιώτη (είχαν βρεθεί εκεί ως εκπρόσωποι της Α’ Εθνικής σε συνάντηση με την αθλητική ηγεσία για οικονομικά ζητήματα).

Οι εξηγήσεις που έδωσε ο Γκόρσκι

Στις 3 Φεβρουαρίου ο Νταϊφάς ανακοίνωσε την πρόσληψη του Γκόρσκι μέχρι τον Ιούνιο, σε συνέντευξη Τύπου στην οποία εκτός από τον Πολωνό προπονητή ήταν παρών και ο Παναγούλιας (ο οποίος θα κοουτσάριζε την ομάδα και στο επερχόμενο παιχνίδι στη Δράμα). Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι ο μηνιαίος μισθός του Πολωνού θα ήταν 275.000 δρχ.

Ο πρόεδρος της πειραϊκής ΠΑΕ αντέκρουσε τις κατηγορίες της ΑΕΚ – η οποία στο μεταξύ είχε φέρει ήδη στην Αθήνα τον Σενέκοβιτς – για ανήθικη προσέγγιση του πολύπειρου προπονητή. «Ασχοληθήκαμε ως Ολυμπιακός με την υπόθεση Γκόρσκι από τη Δευτέρα που μας πέρασε (σ.σ. 31 Ιανουαρίου) και αφού διαβάσαμε στις εφημερίδες ότι δεν συμφώνησε με την ΑΕΚ», είπε, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για τους Αρκάδη και Λεφάκη.

Αντίστοιχη γραμμή ακολούθησε και ο Γκόρσκι, ο οποίος υποστήριξε ότι είχε έρθει στην Αθήνα κατόπιν πρόσκλησης της κόρης του (η οποία είχε γίνει μόνιμη κάτοχος της ελληνικής πρωτεύουσας) και με δικά του έξοδα. Υποστήριξε ότι τον είχε προβληματίσει η καθυστέρηση της τυπικής λύσης του συμβολαίου της ΑΕΚ με τον Τσαϊκόφσκι και, κυρίως, μια πληροφορία που πήρε από τους ανθρώπους της: «Κάποια μέλη του συμβουλίου δεν με ήθελαν».

Φωτογραφία από τα επινίκια του Ολυμπιακού για την κατάκτηση του πρωταθλήματος του 1983. Ο Κάζιμιρ Γκόρσκι ποζάρει με τον Νίκο Αναστόπουλο και το τρόπαιο, στα αποδυτήρια του «Γ. Καραϊσκάκης» (πηγή: Eurokinissi).

Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι είχε απαντήσει αρνητικά στην πρόταση το Αρκάδη από την παραμονή του αγώνα με τον Απόλλωνα κι ότι πήγε την επομένη στη Ριζούπολη ύστερα από παράκληση ανθρώπων της Ένωσης, για να μη δημιουργηθούν έκτροπα από τον κόσμο εναντίον τους (επειδή είχαν διαδοθεί κάποιες φήμες για το «ναυάγιο» των διαπραγματεύσεων).

Τα λόγια του Πολωνού τεχνικού προκάλεσαν την αντίδραση της ΑΕΚ. Ο Δημητρέλλος (ο οποίος εκτός από αντιπρόεδρος ήταν και νομικός σύμβουλος της ΠΑΕ) απάντησε ότι η οριστική απόρριψη της πρότασης έγινε μέσω του δικηγόρου, Βασίλη Κοντοβαζαινίτη το μεσημέρι της 1ης Φεβρουαρίου (μία ημέρα αργότερα απ’ την ημερομηνία που επικαλέστηκε ο Νταϊφάς).

Υπονόησε ακόμα ότι ο Γκόρσκι είχε κάνει την πρώτη επαφή με τον Ολυμπιακό την παραμονή του ματς της Ριζούπολης. Τότε που ο ίδιος περίμενε τηλεφώνημα του «παππού» στο γραφείο του (δεν υπήρχαν κινητά τότε, μην το ξεχνάμε) κι εκείνος εμφανίστηκε ύστερα από αρκετές ώρες δικαιολογούμενος ότι είχε πάει με την κόρη του… σε παγοδρομίες!

Ο καθένας μπορεί να διαβάσει τις δύο εκδοχές και να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Κι έζησαν αυτοί καλά…

Η ένταση μεταξύ ΑΕΚ και Ολυμπιακού κράτησε για αρκετές μέρες. Η ανακοίνωση της «ερυθρόλευκης» ΠΑΕ που κατηγορούσε τον Αρκάδη για διατρέβλωση των γεγονότων και «ερασιτεχνική νοοτροπία», προκάλεσε την αντίδραση του προέδρου της Ένωσης, ο οποίος απάντησε: «Αν ο επαγγελματισμός που εννοεί ο Ολυμπιακός με την ανακοίνωσή του συγχωρεί και πράξεις τύπου Γκόρσκι, τότε θεωρώ τίτλο τιμής ότι παραμένω ερασιτέχνης».

Ο γενικός αρχηγός της ΑΕΚ, Σπύρος Δημουλάς, δήλωσε ότι σκόπευε να καταθέσει μήνυση στον Πολωνό τεχνικό για αθέτηση της συμφωνίας. Απ’ τη στιγμή, όμως, που δεν είχε υπογραφεί κάποιο προσύμφωνο μεταξύ τους, κάτι τέτοιο δεν θα έφερνε κανένα αποτέλεσμα. Ούτε ήταν δυνατόν να παρέμβει ο Κουλούρης, όπως είχε αξιώσει ο Αρκάδης, στην αντιδικία δύο ανώνυμων εταιριών για έναν εργαζόμενο – ο οποίος μάλιστα είχε κινηθεί νομότυπα.

Η κόντρα, λοιπόν, ξεχάστηκε με την πάροδο των ημερών και η ζωή συνεχίστηκε όπως πρώτα. Ο Γκόρσκι έκανε ντεμπούτο στον πάγκο του Ολυμπιακού στον αγώνα με τον ΟΦΗ στο «Γ. Καραϊσκάκης» (3-1 με χατ τρικ του Νίκου Αναστόπουλου) και ολοκλήρωσε οριστικά την παρουσία του στον πάγκο του με την κατάκτηση του πρωταθλήματος.

Αργότερα εργάστηκε στον Εθνικό και το 1985 επέστρεψε στον Παναθηναϊκό ως τεχνικός σύμβουλος του προπονητή Πετρ Πάκερτ, πόστο που διατήρησε μόνο για έναν χρόνο. Τα χρόνια που ακολούθησαν παρέμεινε πιο κοντά στους «πράσινους» απ’ ό,τι στους «ερυθρόλευκους», αλλά μέχρι τον θάνατό του, στις 23 Μαΐου 2006, έχαιρε εκτίμησης απ’ όλους σχεδόν τους ποδοσφαιριστές με τους οποίους είχε συνεργαστεί.

Πηγές: Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδες «Απογευματινή», «Αθλητική Ηχώ» και «Αθλητική Φωνή», φύλλα Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 1983).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 3 Φεβρουαρίου

2013: Ο Ατρόμητος νικά με 3-2 τον Ολυμπιακό στο «Γ. Καραϊσκάκης» και τον υποχρεώνει στη μοναδική ήττα του στο πρωτάθλημα εκείνης της σεζόν.

2009: Ο Κόμπι Μπράιαντ πετυχαίνει 61 πόντους στην εκτός έδρας νίκη των Λος Άντζελες Λέικερς επί των Νιου Γιορκ Νικς με 126-117. Πρόκειται για νέο ρεκόρ επίτευξης πόντων από αντίπαλο στην έδρα των Νικς (το παλιό κατείχε ο Μάικλ Τζόρνταν με 55 από τις 28 Μαρτίου 1995).

2008: Ο Απόλλων Καλαμαριάς νικά με 1-0 τον Ολυμπιακό στο Καυτανζόγλειο με γκολ του Γιώργου Μπάρκογλου στην εκπνοή και τον ρίχνει στην τρίτη θέση με 41 βαθμούς. Η ΑΕΚ χάνει κι αυτή λίγες ώρες αργότερα από τον Πανιώνιο με 3-2 στο ΟΑΚΑ και μένει στους 42, ενώ πρώτος περνά με 43 ο Παναθηναϊκός (2-0 τον Αστέρα Τρίπολης στη Λεωφόρο). Ωστόσο, η ένσταση του Ολυμπιακού για αντικανονική συμμετοχή του Αυστριακού επιθετικού της ομάδας της Θεσσαλονίκης, Ρόμαν Βάλνερ (είχε αγωνιστεί ήδη σε δύο ομάδες στη διάρκεια της σεζόν και δεν επιτρεπόταν να παίξει σε τρίτη), θα ανατρέψει τα δεδομένα. Οι «ερυθρόλευκοι» θα κερδίσουν το ματς στα χαρτιά και στο τέλος θα κατακτήσουν τον τίτλο, ενώ ο Απόλλων θα υποβιβαστεί στη Β’ Εθνική.

1990: Ο ΠΑΟΚ συντρίβει με 81-64 τον Άρη στο μεγάλο ντέρμπι της Α1 μπάσκετ, με 24 πόντους του Μπάνε Πρέλεβιτς, 21 του Τζον Κόρφα και 15 του Παναγιώτη Φασούλα, ο οποίος μαζεύει και 10 ριμπάουντ. Πρόκειται για την ευρύτερη νίκη του «Δικεφάλου» επί των «κίτρινων» μετά το 96-69 της περιόδου 1982-83, στο ουδέτερο γήπεδο της Λάρισας.

1985: Ο Νίκος Σαργκάνης γίνεται ο πρώτος τερματοφύλακας που σκοράρει σε ροή αγώνα στην Α’ Εθνική. Στο 31′ του αγώνα με την Παναχαϊκή στην Πάτρα, ο διεθνής γκολκίπερ του Ολυμπιακού εκτελεί πέναλτι το οποίο αποκρούει ο Γιώργος Παπαδόπουλος, όμως στην επαναφορά στέλνει με σουτ την μπάλα στα δίχτυα και γράφει το 1-1. Η Παναχαϊκή θα κερδίσει τον αγώνα με 3-1.

1982: Ο ΠΑΟΚ συντρίβει με 6-1 την ΑΕΚ στην Τούμπα και εξασφαλίζει από τον πρώτο αγώνα την πρόκριση στους «8» του Κυπέλλου Ελλάδας. Τρία από τα έξι γκολ σημειώνει ο Χρήστος Δημόπουλος.

1972: Ο αυτοκράτορας της Ιαπωνίας, Χιροχίτο, κηρύσσει την έναρξη των 11ων Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, που φιλοξενούνται στο Σαπόρο με τη συμμετοχή 801 αθλητών και 205 αθλητριών.

1960: Η τελευταία αήττητη ομάδα του παρθενικού πρωταθλήματος της Α’ Εθνικής, ο Απόλλων Σμύρνης, γνωρίζει την ήττα με 1-0 από τον Παναιγιάλειο στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.

1956: Ο Αυστριακός Τόνι Σάιλερ κατακτά το χρυσό μετάλλιο στην ελεύθερη κατάβαση (downhill) στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην Κορτίνα Ντ’ Αμπέτζο. Γίνεται έτσι ο πρώτος αθλητής που ανεβαίνει στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου και στα τρία αγωνίσματα που υπήρχαν τότε στο αλπικό σκι, αφού νωρίτερα είχε πρωτεύσει στο σλάλομ και στο γιγαντιαίο σλάλομ.

1946: Ο Φωστήρας συντρίβει με 3-0 την ΑΕΚ για το Πρωτάθλημα Αθηνών και εδραιώνει τη φήμη του ως «φονέας των γιγάντων». Τα γκολ σημειώνουν οι Μανταλόπουλος (57′), Πιλάτος (62′) και Γιαλαμπίδης (85′).

1924: Ο Καναδάς κατακτά το χρυσό μετάλλιο στο χόκεϊ επί πάγου στους 1ους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Σαμονί, νικώντας 6-1 τις ΗΠΑ στον τελικό. Οι Καναδοί διατηρούν έτσι τα πρωτεία που είχαν κατακτήσει το 1920, όταν το άθλημα είχε συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα των θερινών Ολυμπιακών Αγώνων της Αμβέρσας.

1908: Μια παρέα σαράντα αθλητών που είχαν αποχωρήσει από τον Πανελλήνιο Γ.Σ., με επικεφαλής τον Γιώργο Καλαφάτη, ιδρύει τον Ποδοσφαιρικό Όμιλο Αθηνών, ο οποίος από το 1922 θα μετονομαστεί στον γνωστό μας Παναθηναϊκό.

1876: O Αμερικανός παίκτης του μπέιζμπολ, Άλμπερτ Σπάλντινγκ, επενδύει 800 δολάρια για να δημιουργήσει εταιρία αθλητικών ειδών. Πρόκειται για τη γνωστή έως και σήμερα «Spalding», η οποία θα κατασκευάσει τις πρώτες επίσημες μπάλες για το μπέιζμπολ, το τένις, το μπάσκετ, το γκολφ και το αμερικάνικο ποδόσφαιρο.