Σαν Σήμερα - Νταβίδ Αρεγιάνο: Ίδρυσε την Κόλο-Κόλο, διέδωσε το ανάποδο ψαλίδι, αλλά πέθανε νέος

Το 10ο Κόπα Αμέρικα είχε ήδη κριθεί υπέρ της Ουρουγουάης όταν διεξήχθη ο τελευταίος αγώνας του, στις 3 Νοεμβρίου 1926, ανάμεσα στη Χιλή και την Παραγουάη.

Το ματς αυτό, ωστόσο, έχει τη δική του ιστορική αξία μια και συνέβαλε ώστε να παραμείνει αθάνατο το όνομα του Νταβίδ Αρεγιάνο. Ο Χιλιανός επιθετικός σημείωσε χατ τρικ με το οποίο χάρισε στην ομάδα του τη νίκη με 5-1  και την τρίτη θέση στην κατάταξη, ενώ ο ίδιος αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με επτά γκολ.

Ο Αρεγιάνο είχε σκοράρει τέσσερις φορές και στον πρώτο αγώνα κόντρα στη Βολιβία στις 12 Οκτωβρίου (7-1) και με το χατ τρικ κόντρα στους Παραγουανούς ξεπέρασε τους Ουρουγουανούς Έκτορ Κάστρο και Έκτορ Σκαρόνε, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει την παρουσία τους στο τουρνουά με έξι και πέντε γκολ αντίστοιχα.

Αλλά και η τρίτη θέση που κατέλαβε η Χιλή (χάνοντας μάλιστα τη δεύτερη στη διαφορά τερμάτων από την ισόβαθμη Αργεντινή) ήταν μια σημαντική πρόοδος για μια εθνική ομάδα που μέχρι τότε ήταν ο «φτωχός συγγενής» των μεγάλων δυνάμεων της Νότιας Αμερικής. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλες τις προηγούμενες συμμετοχές της σε Κόπα Αμέρικα (1916, 1917, 1919, 1920, 1922, 1924) είχε καταλάβει την τελευταία θέση (τέταρτη ή πέμπτη, ανάλογα με τις συμμετοχές) και μάλιστα χωρίς να κερδίσει ούτε έναν βαθμό τις περισσότερες φορές!

Ο Αρεγιάνο είχε κάνει την παρθενική του εμφάνιση στην ιστορική διοργάνωση το 1924 και είχε σημειώσει το μοναδικό της γκολ, στην ήττα από την Παραγουάη με 3-1. Ήταν ένας χαρισματικός ποδοσφαιριστής για την εποχή του και ίσως ο πρώτος στη Χιλή ο οποίος προσπάθησε να δουλέψει σε επαγγελματικά πρότυπα. Μαζί με τον σέντερ φορ Γκιγέρμο Σουμπιάμπρε ανέβασαν επίπεδο την εθνική τους ομάδα στο τουρνουά του 1926 και άνοιξαν τον δρόμο για τις ακόμα μεγαλύτερες διακρίσεις που ακολούθησαν τη δεκαετία του 1930.

Δυστυχώς, όμως, ο Αρεγιάνο δεν ήταν εκεί. Ο πρόωρος θάνατός του έξι μήνες μετά την ανάδειξή του ως πρώτου σκόρερ του 10ου Κόπα Αμέρικα, άφησε τους σύγχρονούς του στη Χιλή και τις γειτονικές χώρες με την απορία για το πόσο ψηλά θα είχε φτάσει αν η μοίρα δεν ήταν τόσο σκληρή μαζί του. Ταυτόχρονα, όμως, τον ανήγαγε σε θρύλο. Όπως συμβαίνει – καλώς ή κακώς – με όλους τους σπουδαίους αθλητές που φεύγουν πρόωρα από τη ζωή.

Ιδρυτής της Κόλο-Κόλο

Γεννημένος στις 29 Ιουλίου 1901 σε μια φτωχογειτονιά του Σαντιάγο, ο Αρεγιάνο ανακάλυψε το πάθος του για το αναπτυσσόμενο άθλημα του ποδοσφαίρου την εποχή που φοιτούσε στην Παιδαγωγική Σχολή, μια και όνειρό του ήταν να γίνει δάσκαλος. Στα 17 του, λοιπόν, εντάχθηκε στη Μαγκαγιάνες, ένα από τα αρχαιότερα σωματεία της Χιλής στο οποίο δραστηριοποιούνταν ο επιθεωρητής της σχολής, Ενρίκε Αμπέγιο.

Ο Αρεγιάνο αγωνιζόταν στη θέση του μέσα αριστερά στο 2-3-5 και ξεχώρισε την καλή τεχνική του κατάρτιση και τη δεινότητά του στο σκοράρισμα. Βοήθησε τη Μαγκαγιάνες να αναδειχθεί πρωταθλήτρια Σαντιάγο το 1920 και το 1921 (δεν είχε καθιερωθεί ακόμα το εθνικό πρωτάθλημα), ενώ από το 1923 άρχισε να καλείται στη μικτή ομάδα του Σαντιάγο, προτού κάνει το ντεμπούτο του στην Εθνική Χιλής, στο Κόπα Αμέρικα του 1924.

Ωστόσο, ο ερασιτεχνικός τρόπος λειτουργίας της Μαγκαγιάνες δεν του άρεσε. Επηρεασμένος προφανώς κι από τις σπουδές του, θεωρούσε ότι ήταν αναγκαία η επιβολή της πειθαρχίας και η πραγματοποίηση πιο συστηματικών προπονήσεων και αποχώρησε μαζί με άλλους ποδοσφαιριστές που ασπάζονταν το όραμά του.

Στις 19 Απριλίου 1925 έκανε το επόμενο βήμα. Προχώρησε στην ίδρυση ενός νέου συλλόγου, τον οποίο ονόμασε Κόλο-Κόλο από το όνομα ενός ιστορικού ηγέτη της αυτόχθονας φυλής των Μαπούτσε, ο οποίος είχε δράσει τον 16ο αιώνα εναντίον των Ισπανών κατακτητών.

Με αρχηγό τον Αρεγιάνο η νεοσύστατη ομάδα κατέκτησε το πρωτάθλημα Metropolitano του 1925 κι έδειξε από τα πρώτα της βήματα ότι θα πρωταγωνιστούσε στο χιλιανό ποδοσφαιρικό στερέωμα. Έφερε μάλιστα κι άλλες καινοτομίες για την εποχή, όπως την αλληλεπίδραση με τους φιλάθλους στην κερκίδα πριν και μετά τους αγώνες, πέρα από τις πιο οργανωμένες προπονήσεις και την αγωνιστική πειθαρχία.

Διέδωσε το ανάποδο ψαλίδι

Μία ιστορικά τεκμηριωμένη συνεισφορά του Αρεγιάνο στην εξέλιξη του διεθνούς ποδοσφαίρου είναι και η συμβολή του στη διάδοση της τεχνικής του ανάποδου ψαλιδιού στην Ευρώπη. Η FIFA έχει αναγνωρίσει την πατέντα στον Ραμόν Ουνζάγκα, έναν Βάσκο ο οποίος είχε μεταναστεύσει από μικρός στο Ταλκαουάνο της Χιλής και φέρεται να έκανε πρώτος το θεαματικό κόλπο το 1914.

Η chilena, όπως επικράτησε να λέγεται στη Νότια Αμερική λόγω του τόπου προέλευσής της, έγινε γρήγορα δημοφιλής, λίγοι όμως τολμούσαν να την εφαρμόσουν. Ο Αρεγιάνο ήταν ένας από τους πρώτους που μιμήθηκαν τον Ουνζάγκα και δεν δίστασε να λανσάρει το ανάποδο ψαλίδι και στην Ισπανία, όπου είχε μεταβεί την άνοιξη του 1927 η Κόλο-Κόλο για αγωνιστική περιοδεία.

Σύμφωνα με τον Εδουάρδο Γκαλεάνο, ο οποίος έχει αφιερώσει ένα σύντομο κεφάλαιο στον Χιλιανό άσο στο βιβλίο του «Το Ποδόσφαιρο στη Σκιά και το Φως», οι Ισπανοί δημοσιογράφοι ενθουσιάστηκαν με το κόλπο και έγραψαν με ενθουσιασμό για την chilena στις εφημερίδες τους. Ο θεαματικός τρόπος λακτίσματος της μπάλας με σκοπό είτε την επίτευξη είτε την αποτροπή του, άρχισε να γίνεται δημοφιλής και πέρα από την Ισπανία και τη δεκαετία του ’30 τελειοποιήθηκε από τον κορυφαίο Βραζιλιάνο επιθετικό, Λεονίντας Ντα Σίλβα.

Σίγουρα θα υπήρξαν πρωτοπόροι και σε άλλες χώρες του κόσμου που έμειναν στην αφάνεια. Καταγράψαμε πρόσφατα την περίπτωση του δικού μας, Φίλιππου Κουράντη, ο οποίος είχε το παρατσούκλι «Ψαλλίδας» γι’ αυτόν τον λόγο. Δεν γινόταν, όμως, να τον γνωρίζει ο Γκαλεάνο, ώστε να τον κάνει γνωστό στα πέρατα του κόσμου όπως τον Αρεγιάνο τον οποίο γνώριζε κι από τις διηγήσεις των μεγαλύτερων συμπατριωτών του.

Ο θάνατος τον βρήκε στο γήπεδο

Ο Αρεγιάνο έγινε ευρύτερα γνωστός σ’ εκείνη την περιοδεία της Κόλο-Κόλο στην Ισπανία, όμως δεν ήταν γραφτό να επιστρέψει ζωντανός στην πατρίδα του. Στον αγώνα που διεξήχθη στο Βαγιαδολίδ στις 2 Μαΐου 1927, ένας παίκτης της τοπικής ομάδας του έριξε γονατιά στην κοιλιακή χώρα και τον έριξε σχεδόν αναίσθητο στο έδαφος.

Από την πρώτη στιγμή όσοι βρίσκονταν κοντά κατάλαβαν ότι τα πράγματα ήταν σοβαρά. Ο Αλμπέρτο Αρεγιάνο, αδελφός του άτυχου ποδοσφαιριστή ο οποίος ήταν παράγοντας της χιλιανής ομάδας, έτρεξε κοντά του και τον άκουσε με τρόμο να λέει: «Αχ, Αλμπέρτο, μάλλον δεν πρόκειται να ξανασηκωθώ! Νιώθω την ψυχή μου να ξεγλιστράει από τον φρικτό πόνο». Στο γήπεδο βρισκόταν φορώντας τη φανέλα της Κόλο-Κόλο κι ο άλλος αδελφός του, ο Φρανσίσκο.

Το παράδοξο ήταν ότι ο γιατρός που τον εξέτασε έκρινε πιο σωστή κίνηση την επιστροφή του στο ξενοδοχείο ώστε να ξεκουραστεί και να υποβληθεί εκεί σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Το χτύπημα, ωστόσο, προκάλεσε ρήξη στο έντερό του Αρεγιάνο, με συνέπεια με την πάροδο των ωρών να υπάρξει διαρροή γαστρεντερικών υγρών και μικροβίων στην κοιλιακή του κοιλότητα και να προκληθεί οξεία περιτονίτιδα.

Οι γιατροί που τον εξέτασαν στο δωμάτιό του στις 3 Μαΐου 1927, διαπίστωσαν ότι η κατάστασή του ήταν πλέον μη αναστρέψιμη. Τα αδέλφια του φρόντισαν ώστε να λάβει την τελευταία μετάληψη και υποσχέθηκαν να υλοποιήσουν την τελευταία του επιθυμία. Όπως αναφέρει ο ιστορικός Σεμπαστιάν Σαλίνας στο βιβλίο του «Por empuje y Coraje» («Με Ορμή και Θάρρος»), τους είχε πει: «Φροντίστε τη μητέρα μας! Ενημερώστε τη με τρόπο γι’ αυτήν την τραγωδία!».

Η ειρωνεία της τύχης είναι ότι ο Αρεγιάνο δεν ήθελε να αγωνιστεί σε εκείνο το παιχνίδι, επειδή είχε νιώσει μία κήλη στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς του. Όμως, η Κόλο-Κόλο δεν είχε αναπληρωματικούς στην αποστολή της κι ο αρχηγός της αναγκάστηκε να παίξει φορώντας μια προστατευτική ζώνη, την οποία όμως δεν έδεσε σφιχτά. Έτσι, δεν μπόρεσε να τον προστατεύσει από τη γονατιά του αντιπάλου.

Σύμβολο της Κόλο-Κόλο μέχρι και σήμερα

Ο θάνατος του Αρεγιάνο συγκλόνισε τους Χιλιανούς και τον μετέτρεψε αυτόματα σε αιώνιο σύμβολο της Κόλο-Κόλο, η οποία τιμά κάθε 3η Μαΐου τη μνήμη του. Το πένθος για τον πρόωρο και άδικο θάνατο του εκφράζεται όχι μόνο στην επέτειο του θανάτου του, αλλά και με μόνιμο τρόπο, μέσω της μαύρης λωρίδας που υπάρχει στο έμβλημά της.

Ωστόσο, η σημαντικότερη παρακαταθήκη που άφησε στη σύντομη ζωή του, ήταν ότι συνέβαλε στην αλλαγή της νοοτροπίας των συμπατριωτών του. Η επιμονή του για την πραγματοποίηση συστηματικών προπονήσεων και τη λειτουργία του σε πιο οργανωμένα πρότυπα, έφερε αποτελέσματα στον σύλλογο και βρήκε μιμητές. Το γεγονός ότι η Χιλή καθιέρωσε τον επαγγελματισμό στο ποδόσφαιρο το 1933, μόλις δέκα χρόνια αφότου ήταν ο κομπάρσος των Κόπα Αμέρικα, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον Αρεγιάνο.

Η προτομή του κοσμεί εδώ και χρόνια το μουσείο της Κόλο-Κόλο, η οποία προχώρησε σε μία ακόμα μεγαλύτερη τιμή στη μνήμη του στις 19 Απριλίου 2025. Την ημέρα που συμπληρωνόταν ένας αιώνας από την ίδρυσή της, έκανε τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του στην κεντρική είσοδο της έδρας της, του σταδίου Monumental (το οποίο φέρει το όνομα του ιδρυτή της). Είναι ένα έργο του γλύπτη Λουίς Αρτούρο Έβια κι έχει τοποθετηθεί κοντά στα αντίστοιχα των άλλων θρύλων του συλλόγου, του Κάρλος Καζέλι και του Φρανσίσκο Βαλντές.

Η επιρροή του Νταβίδ Αρεγιάνο στη σύγχρονη ιστορία της Χιλής είναι τόσο μεγάλη, που το όνομά του έχει δοθεί και σε δρόμους πολλών πόλεων της χώρας. Αν τυχόν βρεθείτε προς τα εκεί και το πετύχετε σε κάποια πινακίδα, γνωρίζετε πλέον ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος και γιατί ήταν σημαντικός όχι μόνο για τη χώρα του, αλλά και για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Πηγές: chile.as.com («David Arellano: la historia del fundador inmortal de Colo Colo», «“¡Cuiden a mi mamá! Que sepa poco a poco esta desgracia… Parece que no me levantaré más”»), inside.fifa.com («The bicycle kick, football’s most spectacular sight»), en.wikipedia.org («1926 South American Championship»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 3 Νοεμβρίου

2023: Πεθαίνει σε ηλικία 86 ετών ο δημοσιογράφος, Βασίλης Γεωργίου.

2010: Στον αγώνα Ολυμπιακός-Μάλαγα 93-66 ο Θοδωρής Παπαλουκάς γίνεται ο δεύτερος παίκτης που πιάνει τις 200 συμμετοχές στην Ευρωλίγκα. Είχε προηγηθεί ο Τζέι Αρ Χόλντεν, στην πρεμιέρα της ίδιας περιόδου.

2006: Πεθαίνει σε ηλικία 68 ετών ο παλαίμαχος επιθετικός της Πενιαρόλ, Αλμπέρτο Σπένσερ.

2004: Με γκολ του Σούρερ στο 84′ ο Ολυμπιακός νικά με 1-0 τη Μονακό στο «Γ. Καραϊσκάκης» και διατηρεί ακέραιες τις ελπίδες του για πρόκριση στους «16» του Champions League.

1999: Για πρώτη φορά στην ιστορία του Champions League μία γυναίκα, η 37χρονη Γαλλίδα Νέλι Βινί, ορίζεται βοηθός διαιτητή στην συνάντηση Μόλντε-Ρεάλ Μαδρίτης (0-1).

1997: Αποσύρεται από τις ιπποδρομίες ο Γουίλι Σουμέικερ, ένας από τους μεγαλύτερους αναβάτες όλων των εποχών.

1996: Ο 18χρονος Κόμπι Μπράιαντ κάνει ντεμπούτο στο ΝΒΑ με τους Λος Άντζελες Λέικερς στη νίκη με 91-85 επί των Μινεσότα Τίμπεργουλβς.

1991: Ο Άιρτον Σένα κατακτά τον τρίτο και τελευταίο παγκόσμιο τίτλο του στη Formula 1, χάρη στη νίκη του στο τελευταίο γκραν πρι της σεζόν στην Αδελαΐδα.

1989: Ο Σαρούνας Μαρτσουλιόνις κι ο Αλεξάντρ Βολκόφ γίνονται οι πρώτοι μπασκετμπολίστες από τη Σοβιετική Ένωση που αγωνίζονται στο ΝΒΑ. Ο Μαρτσουλιόνις σημειώνει 19 πόντους στην ήττα των Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς από τους Φίνιξ Σανς με 136-106. Ο Βολκόφ δεν καταφέρνει να σκοράρει στην ήττα των Ατλάντα Χοκς από τους Ιντιάνα Πέισερς με 126-103.

1985: Ο Αλέν Προστ ανακηρύσσεται και τυπικά παγκόσμιος πρωταθλητής στη Formula 1 για πρώτη φορά στην καριέρα του. Αν και δεν τερματίζει στο τελευταίο γκραν πρι στην Αδελαΐδα, ο Γάλλος πιλότος καταλαμβάνει την πρώτη θέση στη γενική κατάταξη των οδηγών με 23 βαθμούς διαφορά από τον Ιταλό, Μικέλε Αλμπορέτο.

1982: Πεθαίνει ο δημοσιογράφος Νίκος Γκούμας, ένας από τους καλύτερους γνώστες της αθλητικής ιστορίας του τόπου. Είχε εργαστεί στις εφημερίδες «Ακρόπολις» και «Αθλητική Ηχώ».

1976: Με κορυφαίο παίκτη τον τερματοφύλακα Λάκη Στεργιούδα, η ΑΕΚ νικά με 3-2 την Ντέρμπι Κάουντι στο «Μπέιζμπολ Γκράουντ» και προκρίνεται πανηγυρικά στους «16» του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, μια και είχε νικήσει με 2-0 και στη Νέα Φιλαδέλφεια. Πρόκειται για την πρώτη νίκη ελληνικής ομάδας στην Αγγλία για τα Κύπελλα Ευρώπης.

1968: Ο Βρετανός πιλότος της Formula 1, Γκρέιαμ Χιλ, κερδίζει τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή για δεύτερη φορά στην καριέρα του (η πρώτη ήταν το 1962). Με τη νίκη του στο τελευταίο γκραν πρι της χρονιάς στο Μεξικό, καταλαμβάνει την πρώτη θέση της γενικής κατάταξης με δώδεκα βαθμούς διαφορά από τον Τζάκι Στιούαρτ.

1965: Η ΑΕΚ νικά σε φιλικό αγώνα στη Νέα Φιλαδέλφεια την πρωταθλήτρια Ευρώπης Ίντερ με 2-1. Τα τέρματα σημειώνουν μέσα σε δύο λεπτά ο Ανδρέας Σταματιάδης (70′) και ο Κώστας Νικολαΐδης (71′), ενώ η ιταλική ομάδα είχε προηγηθεί με τον Χοακίν Πεϊρό (11′).

1962: Ο Γουίλτ Τσάμπερλεν σημειώνει 72 πόντους στην ήττα των Σαν Φρανσίσκο Γουόριορς από τους Λος Άντζελες Λέικερς με 127-115.

1950: Η Αργεντινή κατακτά το πρώτο Μουντομπάσκετ της FIBA που διοργανώνει η ίδια, χάρη στη νίκη της με 64-50 επί των ΗΠΑ στον ουσιαστικό τελικό. Κορυφαίος παίκτης της διοργάνωσης είναι ο ύψους 1,92 μ. σέντερ, Όσκαρ Φούρλονγκ.

1929: Η Πρόβιντενς γίνεται η πρώτη ομάδα του NFL που φιλοξενεί αγώνα υπό το φως προβολέων, εναντίον των Κάρντιναλς.

1899: Ο Τζέιμς Τζέφρις νικά στα σημεία, ύστερα από 25 γύρους, τον Τομ Σάρκι και διατηρεί τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή στα βαρέα βάρη της πυγμαχίας.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News