Σαν Σήμερα - Τζον Ακγουάρι: Ο άσημος μαραθωνοδρόμος που έγινε υπόδειγμα ανθρώπινης θέλησης

Ύστερα από οκτώ ημέρες ασταμάτητης δράσης και έντονων συγκινήσεων, τα φώτα στο Ολυμπιακό Στάδιο της Πόλης του Μεξικού ήταν έτοιμα να σβήσουν στις Οκτωβρίου 1968.

Στην τελευταία αγωνιστική ημέρα για τον στίβο στους 19ους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι 80.000 θεατές που είχαν βρεθεί στην κερκίδα είχαν δει τον Ντικ Φόσμπερι να κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο ύψος βελτιώνοντας το ολυμπιακό ρεκόρ (2.24 μ.) με τον νέο, επαναστατικό παλμό του περάσματος του πήχυ με την πλάτη.

Την ίδια μέρα, επίσης, ο Κενυάτης Κιπ Κέινο θριάμβευσε στον τελικό των 1.500 μ. με 3:34.91 (ολυμπιακό ρεκόρ) εγκαινιάζοντας τη σχολή της χώρας του στις μεσαίες αποστάσεις. Οι ομάδες σκυταλοδρομίας 4×100 των ΗΠΑ κέρδισαν με μπροστάρηδες τον Τζιμ Χάινς στους άνδρες και τη Γουαϊόμι Τάιους στις γυναίκες, βελτιώνοντας παράλληλα τα παγκόσμια ρεκόρ (38.24 και 42.88 αντίστοιχα). Αμερικανός ήταν ο νικητής στο δέκαθλο: ο Μπιλ Τούμεϊ με 8.193 β. (που επίσης συνιστούσαν ολυμπιακό ρεκόρ).

Γύρω στις 6:30 το βράδυ πραγματοποιήθηκε και η απονομή των μεταλλίων στο κατά παράδοση τελευταίο αγώνισμα του προγράμματος, τον Μαραθώνιο, όπου ο Αιθίοπας Μάμο Γουόλντε συνέχισε την παράδοση που είχε αρχίσει ο συμπατριώτης του, Αμπέμπε Μπικίλα και κέρδισε το χρυσό μετάλλιο με χρόνο 2 ώρες 20:27. Ο «βασιλιάς» των Ολυμπιακών Αγώνων είχε ρίξει οριστικά την αυλαία του και ανανέωνε το ραντεβού με τον κόσμο για το 1972 στο Μόναχο.

Στην κερκίδα είχαν απομείνει λιγότεροι από 5.000 άνθρωποι, ενώ τα μέλη των τηλεοπτικών συνεργείων άρχιζαν να μαζεύουν τον εξοπλισμό τους. Μέχρι που μια μικρή αναστάτωση στο σημείο απ’ το οποίο εισέρχονταν οι συμμετέχοντες του Μαραθωνίου, έδωσε σε όλους να καταλάβουν ότι ο αγώνας δεν είχε τελειώσει! Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα έκανε πράγματι την εμφάνισή του ένας δρομέας, ο οποίος όδευε κουτσαίνοντας προς τον τερματισμό.

Ήταν ο Τανζανός Τζον Ακγουάρι, ο οποίος είχε μπανταρισμένο σε δύο σημεία το δεξί του γόνατο. Είχαν περάσει σχεδόν είκοσι λεπτά από τον τερματισμό του αμέσως προηγούμενου αθλητή, του Ένοκ Μουέμπα από τη Ζάμπια, όμως ο Ακγουάρι δεν νοιάστηκε ούτε για το αν θα προξενούσε μεγαλύτερη ζημιά στο ήδη τραυματισμένο πόδι του ούτε για το γεγονός ότι είχε χάσει τις ελπίδες για μια καλή θέση. Τον ένοιαζε μόνο να φτάσει στη γραμμή του τερματισμού.

Τα κατάφερε (σε χρόνο 3 ώρες 25:17) και οι θεατές τον χειροκρότησαν πιο θερμά κι από τους νικητές, μια και είχε δώσει νόημα στη γνωστή ρήση του αναβιωτή των Ολυμπιακών Αγώνων, Πιερ ντε Κουμπερτέν, για την αξία της συμμετοχής έναντι της νίκης. Η απάντηση του Τανζανού αθλητή, μάλιστα, όταν ρωτήθηκε γιατί δεν εγκατέλειψε απ’ τη στιγμή που είχε χάσει τις ελπίδες του για διάκριση, προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερη συγκίνηση.

«Ποτέ δεν μου πέρασε απ’ το μυαλό να εγκαταλείψω. Η χώρα μου δεν με έστειλε 8.000 χιλιόμετρα μακριά απλώς για να ξεκινήσω τον αγώνα. Με έστειλε για να τον τελειώσω».

Δεν είχε προετοιμαστεί για αγώνα σε υψόμετρο

Μπορεί ο Ακγουάρι να μην ήταν διάσημος για τις αγωνιστικές του επιδόσεις, δεν ήταν όμως ούτε κάποιος τυχαίος. Ήταν ένας από τους κορυφαίους μαραθωνοδρόμους της χώρας του και το 1962 είχε σημειώσει τη σημαντικότερη διεθνή του διάκριση, όταν τερμάτισε έκτος στον Μαραθώνιο των Αγώνων της Βρετανικής Κοινοπολιτείας με χρόνο 2 ώρες 28:39. Επομένως, είχε προοπτικές να τα πάει καλά στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Έκανε, όμως, ένα μοιραίο λάθος. Δεν έλαβε σοβαρά υπόψη το γεγονός ότι η Πόλη του Μεξικού είναι χτισμένη 2.240 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας, κάτι που σημαίνει ότι ο αέρας περιέχει περίπου 20% λιγότερο οξυγόνο. Άρα η επιβάρυνση του οργανισμού σε έναν απαιτητικό αγώνα δρόμου όπως ο Μαραθώνιος είναι σημαντικά μεγαλύτερη.

Ο Ακγουάρι δεν ήταν μαθημένος να τρέχει σε τέτοιες συνθήκες, παρά το γεγονός ότι είχε γεννηθεί (το 1938) στην πόλη Μπουλού, η οποία είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.815 μέτρων. Δεν είχε συμπεριλάβει στην προετοιμασία του αγώνες σε υψόμετρο και οι συνθήκες του αγώνα στη μεξικανική πρωτεύουσα, όπου η εκκίνηση δόθηκε στις 3:30 το απόγευμα, τον δυσκόλεψαν υπερβολικά. Από τα πρώτα χιλιόμετρα του αγώνα άρχισε να υποφέρει από κράμπες στα πόδια του και δυσκολευόταν να τρέξει με τον ρυθμό που μπορούσε.

Στην προσπάθειά του να βελτιώσει τη θέση του κοντά στα μισά της διαδρομής, ο Τανζανός συγκρούστηκε με άλλους δρομείς και είχε μια άσχημη πτώση, κατά την οποία υπέστη εξάρθρωση στο γόνατο και έναν πιο ελαφρύ τραυματισμό στην ωμοπλάτη. Οι γιατροί του αγώνα που φρόντισαν το πόδι του και το έδεσαν με επίδεσμο του συνέστησαν να εγκαταλείψει, όπως είχαν ήδη κάνει αρκετοί αθλητές που είχαν εμπλακεί στο συμβάν. Ο Ακγουάρι, όμως, δεν τους άκουσε.

Με γενναιότητα και αυταπάρνηση, συνέχισε την κούρσα άλλοτε κουτσαίνοντας κι άλλοτε τρέχοντας με δυσκολία. Είχε βάλει έναν στόχο όταν είχε αναχωρήσει από την Τανζανία και δεν ήθελε να απογοητεύσει τους συμπατριώτες του. Μπήκε πράγματι στο στάδιο και ολοκλήρωσε με αξιοπρέπεια τα τελευταία 400 μέτρα της διαδρομής, κερδίζοντας τον θαυμασμό.

Στα επίσημα αποτελέσματα των Ολυμπιακών Αγώνων του 1968, ο Ακγουάρι αναφέρεται ως ο 57ος και τελευταίος δρομέας που τερμάτισε στον Μαραθώνιο. Το σημαντικό, όμως, ήταν είχε φέρει σε πέρας την αποστολή του, σε αντίθεση με άλλους 18 αθλητές που είχαν εγκαταλείψει. Το ολυμπιακό πνεύμα είχε θριαμβεύσει.

Έχασε τα χρήματα που του έταξε η κυβέρνηση

Ο Ακγουάρι ξεπέρασε τον τραυματισμό του και συνέχισε να αγωνίζεται, παρά το γεγονός ότι είχε χάσει τα 1.000 δολάρια που του είχε δώσει ως πριμ η κυβέρνηση της χώρας του. Όπως κατήγγειλε ο ίδιος πολλά χρόνια αργότερα, τα χρήματα έκαναν φτερά όταν τα εμπιστεύθηκε σε κρατικούς επιτελείς για να τα βάλουν στην τράπεζα και δεν τα πήρε ποτέ πίσω!

Το 1970 τερμάτισε πέμπτος στον Μαραθώνιο των Αγώνων της Βρετανικής Κοινοπολιτείας στο Εδιμβούργο σημειώνοντας νέο ατομικό ρεκόρ (2 ώρες 15:05). Ωστόσο, δεν έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972 στο Μόναχο, μια και ήταν πια αρκετά μεγάλος σε ηλικία – αν και επίσημες καταχωρίσεις τον εμφανίζουν γεννημένο το 1942, ο ίδιος είχε αναφέρει σε ανάρτησή του στο Facebook ότι ήταν 74 ετών το 2012. Μετά το τέλος της αθλητικής του καριέρας επέστρεψε στο χωριό του, στο υψίπεδο Μπουλού, όπου έβγαζε τα προς το ζην κάνοντας αγροτικές εργασίες μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά τους.

To 1983 η κυβέρνηση της Τανζανίας του απένειμε τιμητικό μετάλλιο εθνικού ήρωα, κάνοντας γνωστή στις νεότερες γενιές την επιμονή και το θάρρος που είχε επιδείξει δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα στο Μεξικό. Στον υπόλοιπο κόσμο, ωστόσο, η ιστορία του είχε ξεχαστεί και δεν έγινε ευρύτερα γνωστή πριν από το 1996, όταν αναδείχθηκε με όλη της τη μεγαλοπρέπεια στο αθλητικό ντοκιμαντέρ του Μπαντ Γκρίνσπαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968.

Ο Αμερικανός σκηνοθέτης επικεντρώθηκε στη διήγηση ανθρώπινων ιστοριών κι όχι σε αφιερώματα στους νικητές και η συγκινητική προσπάθεια του Ακγουάρι για να τερματίσει στον Μαραθώνιο κάλυψε σημαντικό μέρος της ταινίας του. Η αναγνώριση του Τανζανού αθλητή ήταν τέτοια ώστε το 2000 η ΔΟΕ τον κάλεσε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ, όπου ο τότε πρόεδρός της, Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ, τον τίμησε κατά τη διάρκεια της Τελετής Λήξης ως σύμβολο του αθλητικού και ολυμπιακού ιδεώδους.

Το 2008, τέλος, ήταν πρεσβευτής καλής θέλησης της διοργάνωσης του Πεκίνου και συμμετείχε συμβολικά στην ολυμπιακή λαμπαδηδρομία όταν η φλόγα πέρασε από την πρωτεύουσα της πατρίδας του, το Νταρ Ες Σαλάμ.

Πηγές: www.olympedia.org («John Stephen Akhwari»), sdgs.scout.org («NEVER GIVE UP | JOHN STEPHEN AKHWARI’s STORY | THE AFRICA SCOUT REGION CELEBRATES THE HERO»), ge.globo.com («John Akhwari: exemplo de superação na maratona das Olimpíadas de 1968»), www.thecitizen.co.tz («Was Akhwari swindled out of cash award?»), en.wikipedia.org («John Akhwari», «Athletics at the 1968 Summer Olympics – Men’s Marathon», «Athletics at the 1962 British Empire and Commonwealth Games – Men’s marathon»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 20 Οκτωβρίου

2020: Με το γκολ με το οποίο ανοίγει το σκορ για την Μπαρτσελόνα στην Πράγα, κόντρα στη Σλάβια, ο Λιονέλ Μέσι γίνεται ο πρώτος ποδοσφαιριστής που σκοράρει σε 15 διαδοχικές σεζόν του Champions League. Η αρχή είχε γίνει την περίοδο 2005-06, στον αγώνα Μπαρτσελόνα-Παναθηναϊκός 5-1.

2016: Ο Βασίλης Σπανούλης ξεπερνά τους 3.000 πόντους στην Ευρωλίγκα, κατά τη διάρκεια του αγώνα του Ολυμπιακού με την Αναντολού Εφές στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (90-66).

2015: Πεθαίνει σε ηλικία 65 ετών ο Μάκης Δενδρινός, εμβληματική φυσιογνωμία της ομάδας μπάσκετ του Πανιωνίου τόσο ως παίκτης (1964-81) όσο και ως προπονητής (1982-87). Από τον Ιούνιο νοσηλευόταν σε καταστολή ύστερα από οξύ έμφραγμα που είχε υποστεί και ήταν γραφτό να αφήσει την τελευταία του πνοή ανήμερα της γιορτής του (του Αγίου Γερασίμου). Ως προπονητής εργάστηκε και στους Ολυμπιακό, Απόλλωνα Πατρών, Ηρακλή, αλλά και την Εθνική Ελλάδας, την οποία οδήγησε στην τέταρτη θέση του Μουντομπάσκετ του 1994 και στην πρώτη της συμμετοχή σε Ολυμπιακούς Αγώνες, το 1996 στην Ατλάντα, όπου κατέλαβε την πέμπτη θέση.

1999: Πεθαίνει σε ηλικία 79 ετών ο πρώην πρόεδρος της ΑΕΚ, Λουκάς Μπάρλος. Επί των ημερών του η Ένωση έπαιξε το καλύτερο, ίσως, ποδόσφαιρο της ιστορίας της κατακτώντας δύο πρωταθλήματα (1978, 1979), ένα Κύπελλο (1978) και φτάνοντας στους «4» του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ (1977).

1997: Ο 36χρονος Δημήτρης Σαραβάκος αγωνίζεται ως αλλαγή στον αγώνα του Παναθηναϊκού με τον Αθηναϊκό στο ΟΑΚΑ (4-1). Θα αποδειχθεί η τελευταία παρουσία του σε επίσημο ματς στην πλούσια καριέρα του, η οποία είχε αρχίσει είκοσι χρόνια νωρίτερα με τη φανέλα του Πανιωνίου, αφού δεν βρίσκεται στα πλάνα του Βασίλη Δανιήλ. Λίγο καιρό αργότερα θα σταματήσει τις προπονήσεις και θα αποσυρθεί σιωπηρά από τη δράση.

1988: Κάνει πρεμιέρα στους κινηματογράφους η ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Η φανέλα με το 9», η οποία βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Μένη Κουμανταρέα. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο Στράτος Τζώρτζογλου, ενώ σκηνές της ταινίας έχουν γυριστεί στην ανάπαυλα του ημιχρόνου του αγώνα ΑΕΚ-Εθνικός 2-0, στις 10 Ιανουαρίου του ίδιου έτους.

1983: Η κολλεγιακή ομάδα του Νορθ Καρολάινα, με ηγέτη τον 19χρονο Μάικλ Τζόρνταν, αντιμετωπίζει σε φιλικό αγώνα στο Αλεξάνδρειο την Εθνική Ελλάδας που έχει επικεφαλής τον Νίκο Γκάλη και επικρατεί με 100-83.

1982: Εξήντα έξι φίλαθλοι σκοτώνονται στο στάδιο «Λουζνίκι» της Μόσχας, στα τελευταία λεπτά του αγώνα Σπαρτάκ Μόσχας-Χάαρλεμ 2-0 για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Η τραγωδία σημειώνεται όταν οι αστυνομικοί δεν επιτρέπουν σε πολλούς φιλάθλους που κατευθύνονταν προς την έξοδο, να επιστρέψουν στην κερκίδα για να πανηγυρίσουν το γκολ του Σεργκέι Σβέβτσοφ.

1976: Λίγες μέρες προτού κλείσει τα 17 του χρόνια, ο Ντιέγκο Μαραντόνα πραγματοποιεί το επίσημο ντεμπούτο του ως επαγγελματίας ποδοσφαιριστής με την Αρχεντίνος Τζούνιορς, σε μια εντός έδρας ήττα από την Ταγέρες Κόρδοβα (0-1).

1971: Η Γκλάντμπαχ συντρίβει την Ίντερ με 7-1 για τον 2ο γύρο του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, με τους Γιουπ Χάινκες και Γκίντερ Νέτσερ να σημειώνουν από δύο γκολ. Ωστόσο, η Ίντερ καταθέτει ένσταση ακυρότητας του αγώνα λόγω τραυματισμού του Ρομπέρτο Μπονινσένια από μπουκάλι που πέταξε Γερμανός οπαδός τη στιγμή που το σκορ ήταν 2-1. Στη ρεβάνς οι Ιταλοί θα νικήσουν με 2-1 στο «Τζουζέπε Μεάτσα» και θα αποκλειστούν, όμως στις 15 Νοεμβρίου 1971 η ΟΥΕΦΑ δικαιώνει την Ίντερ και διατάσσει την επανάληψη του πρώτου αγώνα χωρίς να ακυρώσει το αποτέλεσμα της ρεβάνς! Το ματς διεξάγεται την 1η Δεκεμβρίου και λήγει ισόπαλο 0-0, αποτέλεσμα που στέλνει την Ίντερ στους «8», όπου θα αντιμετωπίσει τον πρωταθλητή Ευρώπης, Άγιαξ.

1968: Ο Νίκος Καρυπίδης καταλαμβάνει την τέταρτη θέση στην κατηγορία των 63 κ. της ελευθέρας πάλης στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Πόλης του Μεξικού.

1968: Η 41χρονη Αμερικανίδα ξιφομάχος Τζάνις Ρόμαρι γίνεται η πρώτη αθλήτρια που μετέχει σε έκτη διαδοχική διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων (η πρώτη της ήταν το 1948).

1964: Μία ημέρα μετά το χρυσό μετάλλιο στη δισκοβολία, η Σοβιετική Ταμάρα Πρες κερδίζει και τη σφαιροβολία στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο με 18.14 μ. (ολυμπιακό ρεκόρ).

1891: Ξεκινά ο πρώτος διεθνής εξαήμερος αγώνας ποδηλασίας στο Madison Square Garden. Ο αγώνας διαρκεί 142 ώρες και οι ποδηλάτες ξεκουράζονται κατά τη διάρκειά του. Το ρεκόρ κάνει ο Τσάρλι Μίλερ, ο οποίος καλύπτει 2.093,4 μίλια.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News