Σαν Σήμερα - Ρόμπι Ρένσενμπρινκ: Ο άνθρωπος-φίδι που έζησε στη σκιά του Κρόιφ
Δύο χρόνια πριν από το δοκάρι που τον κυνηγάει ακόμα και μετά θάνατον, ο Ρόμπι Ρένσενμπρινκ είχε λάμψει εκτυφλωτικά στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων στις 5 Μαΐου 1976, όταν οδήγησε την Άντερλεχτ στον πρώτο ευρωπαϊκό τίτλο της ιστορίας της.
Αν βγείτε στον δρόμο και ρωτήσετε τους μεγαλύτερους σε ηλικία φιλάθλους για τον Ρόμπι Ρένζενμπρινκ, η προφανής απάντηση όσων τύχει να τον γνωρίζουν, θα είναι η εξής: «Ο Ολλανδός που είχε το δοκάρι στο τελευταίο λεπτό του τελικού του Μουντιάλ του 1978».
Λίγοι θα πρόσθεταν ότι ήταν ένας χαρισματικός αριστερός εξτρέμ, ο οποίος στην ίδια διοργάνωση είχε σημειώσει πέντε γκολ που βοήθησαν την Ολλανδία να φτάσει μέχρι τον τελικό με την Αργεντινή. Ούτε τη συνεισφορά του στην πορεία των «οράνιε» μέχρι τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1974, όπου και πάλι είχαν γνωρίσει την ήττα από τη γηπεδούχο Δυτική Γερμανία.
Ακόμη λιγότεροι θα ήταν αυτοί που θα γνώριζαν τη λαμπρή καριέρα που είχε πραγματοποιήσει με την Άντερλεχτ, η οποία έφτασε στην κορύφωσή της στις 5 Μαΐου 1976. Τότε που σημείωσε δύο γκολ και δημιούργησε άλλα δύο στον θρίαμβο επί της Γουέστ Χαμ με 4-2 στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων που φιλοξενήθηκε στο Χέιζελ των Βρυξελλών.
Στην Άντερλεχτ ο Ρένσενμπρινκ δεν ήταν ένα ακόμα γρανάζι της μηχανής, όπως στην Ολλανδία του Total Football – τη φιλοσοφία του οποίου δεν είχε συμπαθήσει ποτέ ο ίδιος. Ήταν ο ηγέτης, ο απόλυτος σταρ της ομάδας, ακριβώς επειδή έβρισκε χώρο να αναδείξει τις τεχνικές αρετές του. Δεν έπαιζε στη γραμμή, όπως οι εξτρέμ της εποχής του, αλλά συνέκλινε προς τον άξονα, θυμίζοντας τους παλιούς «μέσα αριστερά» στο πατροπαράδοτο 3-2-5 (WM).
Λέγεται ότι η ταχύτητα και η χάρη με την οποία ντρίμπλαρε τους αντιπάλους του, έμοιαζαν με χέρι που σκαλίζει καλλιγραφικά γράμματα στο χαρτί. Άλλοι παρομοίασαν τις κινήσεις του με τον τρόπο με τον οποίο σέρνεται το φίδι και του κόλλησαν το παρατσούκλι De Slangemens, που σημαίνει ακριβώς αυτό στα ολλανδικά: ο άνθρωπος-φίδι! Και σκόραρε. Υπήρχαν σεζόν που πέτυχε και 20 γκολ στο βελγικό πρωτάθλημα, πράγμα σπάνιο για ακραίο επιθετικό εκείνα τα χρόνια.
Για να διαπιστώσει κανείς το ταλέντο του αρκεί να παρακολουθήσει τα στιγμιότυπα του τελικού με τα «σφυριά», που ήταν ένας από τους κορυφαίους αγώνες της καριέρας του. Στο 42′ υποδέχθηκε με αρχοντικό στιλ την μπάλα ύστερα από την πάσα του Πέτερ Ρέσελ, άδειασε με ωραία ντρίμπλα τον Μπίλι Μποντς κι αφού πήρε τον χρόνο του, πλάσαρε ιδανικά τον Μέρβιν Ντέι που είχε μόλις προλάβει να επιστρέψει στην εστία του. Το 1-1 ήταν γεγονός.
Στο 73′ ο Ολλανδός άσος έδωσε προβάδισμα στην Άντερλεχτ (3-2) με εύστοχη εκτέλεση πέναλτι που κέρδισε ο ίδιος με άλλη μία έξοχη ενέργειά του. Αφού έγινε κάτοχος της μπάλας στο ύψος της μεγάλης περιοχής, απέφυγε τον Κιθ Κόλμαν με μία μαγική ντρίμπλα που θύμισε Γιόχαν Κρόιφ κι ύστερα ανατράπηκε από τον Πάτσι Χόλαντ.
Δεν στάθηκε όμως εκεί. Από δικές του πάσες προήλθαν και τα άλλα δύο γκολ που σφράγισαν τη νίκη της βελγικής ομάδας στο 48′ και το 88′. Τυπικά δεν μπορούμε να τις χαρακτηρίσουμε ασίστ, μια και ο Φρανσουά Βαν Ντερ Ελστ απέφυγε αντιπάλους προτού στείλει την μπάλα στα δίχτυα. Αυτό όμως έχει μικρή σημασία. Ο Ρένσενμπρινκ είχε βάλει τη σφραγίδα του σ’ έναν μεγάλο ευρωπαϊκό τελικό και πολλοί τον θεωρούσαν τότε τον κορυφαίο ποδοσφαιριστή στον κόσμο.
Βέβαια στην ψηφοφορία για τη «Χρυσή Μπάλα» (η οποία αφορούσε τότε μόνο Ευρωπαίους) έμεινε δεύτερος πίσω από τον Φραντς Μπεκενμπάουερ, ο οποίος είχε κατακτήσει για τρίτη διαδοχική χρονιά το Κύπελλο Πρωταθλητριών με την Μπάγερν.
Η ήττα του δεν οφειλόταν στη βαρύτητα του τίτλου που κέρδισε ο καθένας, αφού στο μεταξύ η Άντερλεχτ είχε κατακτήσει και το ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ, με τον Ρένσενμπρινκ να σημειώνει δύο γκολ στο 4-1 της ρεβάνς των Βρυξελλών. Πιο πολύ πρέπει να κόστισε στον Ολλανδό ο συνεσταλμένος χαρακτήρας του και το προφίλ αντι-σταρ που είχε οικοδομήσει, εξαιτίας του οποίου έμενε στη σκιά πιο εξωστρεφών «αστέρων».
Έζησε στη σκιά του Κρόιφ
Η ντρίμπλα που έσκασε ο Ρένσενμπρινγκ προτού κερδίσει το πέναλτι στον τελικό με τη Γουέστ Χαμ δεν ήταν το μοναδικό κοινό χαρακτηριστικό του με τον Κρόιφ. Όσοι τον είχαν ζήσει από κοντά, τον σύγκριναν σε όλους τους τομείς με τον «ιπτάμενο» συμπατριώτη του. «Ήταν εξίσου καλός με τον Κρόιφ, αλλά εντελώς διαφορετικός από εκείνον», είχε δηλώσει ο Ρέιμοντ Γκούταλς, ο οποίος ανέλαβε την τεχνική ηγεσία της Άντερλεχτ το καλοκαίρι του 1976. «Ο Κρόιφ ήταν ένας προπονητής μες στον αγωνιστικό χώρο. Ο Ρένσενμπρινκ ήταν εσωστρεφής».
Αυτή η σεμνότητα που τον χαρακτήριζε τον άφησε στη σκιά του Κρόιφ, ο οποίος είχε την τάση να… μπλέκεται στα πόδια του στο αριστερό άκρο της επίθεσης στους αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1974, υπό τις ευλογίες του Ρίνους Μίχελς και της γενικότερης φιλοσοφίας του Total Football. Ο Ρένσενμπρινκ ισχυρίζεται ότι δεν είχε ποτέ πρόβλημα με τον θρυλικό συμπαίκτη του, παραδέχεται όμως ότι η απόδοσή του ήταν πολύ καλύτερη στο Μουντιάλ του 1978, στο οποίο εκείνος δεν είχε συμμετάσχει. Όπως κι ότι τις καλύτερες εμφανίσεις του τις είχε πραγματοποιήσει στο βελγικό πρωτάθλημα, με τις φανέλες της Κλαμπ Μπριζ και της Άντερλεχτ.
Στην τελευταία κατέληξε το 1971, όταν προπονητής της ήταν ο Γκέοργκ Κέσλερ. Ο γνωστός μας απ’ το κατοπινό πέρασμά του απ’ τον Ολυμπιακό προπονητής τον γνώριζε καλά, μια και το 1968 τον είχε χρίσει διεθνή σε ένα φιλικό της Ολλανδίας με την Σκωτία (0-0). Η συνεργασία τους είχε καρπό την κατάκτηση του βελγικού πρωταθλήματος και παρότι οι δρόμοι τους χώρισαν, η άνθηση του ταλέντου του χαρισματικού αριστερού εξτρέμ συνεχίστηκε. Από τον Οκτώβριο του 1973, μάλιστα, καθιερώθηκε στο βασικό σχήμα της εθνικής ομάδας.
Η Άντερλεχτ κατέκτησε το βελγικό πρωτάθλημα και το 1974, διακρίθηκε όμως στην Ευρώπη μετά το 1975, όταν στο δυναμικό της εντάχθηκε ένας ακόμα διεθνής Ολλανδός (και γνωστός μας), ο μέσος Άρι Χάαν. Μπορεί εντός των συνόρων να έχανε τον τίτλο από την Κλαμπ Μπριζ, έφτασε όμως σε τρεις διαδοχικούς τελικούς του Κυπέλλου Κυπελλούχων. Το 1976-77 δεν κατάφερε να υπερασπιστεί τον τίτλο της μια και ηττήθηκε με 2-0 από το Αμβούργο στο Άμστερνταμ, όμως το 1977-78 κατέκτησε για δεύτερη φορά το τρόπαιο συντρίβοντας με 4-0 την Αούστρια Βιέννης στο Παρίσι. Ο Ρένσενμπρινκ πέτυχε και πάλι δύο τέρματα.
Η κατάκτηση του δεύτερου ευρωπαϊκού Σούπερ Καπ, με την επικράτηση επί της Λίβερπουλ στον διπλό τελικό, ήταν το επιστέγασμα της «χρυσής» εποχής της Άντερλεχτ αλλά και της καριέρας του ηγέτη της, ο οποίος είχε κλείσει πια τα 31 του χρόνια (γεννήθηκε στις 3 Ιουλίου 1947). Έμεινε στη δύναμή της μέχρι το 1980 με προορισμό τους Πόρτλαντ Τίμπερς, ενώ τη σεζόν 1981-82 έπαιξε χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία στη γαλλική Τουλούζ και κατόπιν κρέμασε τα παπούτσια του.
Για ένα εκατοστό θα γινόταν ήρωας
Δυστυχώς, ο περισσότερος κόσμος γνωρίζει τον Ρένσενμπρινκ για το δοκάρι στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1978 με την Αργεντινή. Στα πρώτα δευτερόλεπτα των καθυστερήσεων κι ενώ το σκορ ήταν 1-1, ο Ρουντ Κρολ έκανε ένα γέμισμα προς την περιοχή. Ο άσος της Άντερλεχτ πρόλαβε τον τερματοφύλακα Ουμπάλδο Φιγιόλ και «τσίμπησε» την μπάλα με προβολή, όμως έστειλε την μπάλα στα δοκάρι.
Πολλοί έχουν αναρωτηθεί τι θα είχε συμβεί αν η φάση είχε καταλήξει σε γκολ, λαμβάνοντας υπόψη το πόσο είχε επενδύσει το δικτατορικό καθεστώς της Αργεντινής στην κατάκτηση του τίτλου απ’ την «αλμπισελέστε». Αμφιβάλλουν ότι ο τελικός θα έληγε με 2-1 υπέρ της Ολλανδίας είτε επειδή ο Ιταλός διαιτητής θα «αναγκαζόταν» να ακυρώσει το γκολ είτε επειδή θα εφεύρισκε κάποιον τρόπο για να ισοφαρίσουν οι γηπεδούχοι και να κερδίσουν το τρόπαιο στην παράταση.
Θεωρίες συνωμοσίας; Μάλλον. Το βέβαιο είναι ότι αν ο Ρένσενμπρινκ είχε σκοράρει, θα κατείχε πολύ υψηλότερη θέση στο πάνθεο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Ίσως να μνημονευόταν ως ο κορυφαίος Ολλανδός ποδοσφαιριστής, πιο πάνω κι απ’ τον Κρόιφ, αφού σε αντίθεση με εκείνον θα είχε οδηγήσει τους «οράνιε» στην κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Θα είχε αναδειχθεί και πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με έξι τέρματα αντί του Αργεντινού Μάριο Κέμπες, ο οποίος πέτυχε το δικό του έκτο στην παράταση (που δεν θα είχε υπάρξει ποτέ στο υποθετικό σενάριο).
Αντί για όλα αυτά, πολλοί στην Ολλανδία εξακολουθούν να τον αντιμετωπίζουν ως μοιραίο. Κάτι που ο ίδιος δεν αποδέχθηκε ποτέ, αφού η φάση ήταν δύσκολη. «Δεν ήταν καν ευκαιρία. Κατόρθωμα ήταν που έστειλα την μπάλα στο δοκάρι», είχε δηλώσει στον Άγγλο δημοσιογράφο Ντέιβιντ Γουίνερ, στο πλαίσιο της έρευνας για το βιβλίο «Brilliant Orange» (που κυκλοφορεί και στα ελληνικά απ’ τις εκδόσεις Δίαυλος με τίτλο «Total Football: Επανάσταση Χρώματος Πορτοκαλί»). Και συνέχιζε με παράπονο: «Ώρες-ώρες σκέφτομαι ότι θα ήταν καλύτερα να είχα αστοχήσει εντελώς. Τότε ο κόσμος δεν θα με ρωτούσε γι’ αυτήν τη φάση». Δεν είχε άδικο.
Μετά το τέλος της καριέρας του ο Ρένσενμπρινκ αποτραβήχτηκε από τον χώρο του ποδοσφαίρου. Δεν ασχολήθηκε ποτέ με την προπονητική κι έζησε ήσυχα με την οικογένειά του σε ένα σπίτι στα περίχωρα του Άμστερνταμ που είχε αγοράσει από τα χρόνια της νιότης. Σπάνια μάθαινε κανείς τα νέα του, αφού απέφευγε τις συνεντεύξεις, δικαιώνοντας όσους τον χαρακτήριζαν εσωστρεφή.
Ακόμα και το 2012 που διαγνώστηκε με προοδευτική μυϊκή ατροφία, δεν μίλησε για την περιπέτειά του παρά μόνο τρία χρόνια αργότερα. Η ασθένεια αυτή οδήγησε σταδιακά στον θάνατο αυτού του σπουδαίου καλλιτέχνη της μπάλας, στις 24 Ιανουαρίου 2020.
Πηγές: David Winner: «Brilliant Orange – The Neurotic Genius of Dutch Football» (Bloomsbury Publishing, 2000), thesefootballtimes.co («Remembering Rob Rensenbrink: the overlooked Dutch master who came within inches of immortality»), allbluedaze.com («Rob Rensenbrink – Anderlecht’s ‘Snakeman’»), en.wikipedia.org («Rob Rensenbrink», «1975-76 European Cup Winners’ Cup», «1976 Ballon d’Or»).
Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 5 Μαΐου
2025: Πεθαίνει στα 77 του ο παλαίμαχος Αργεντινός αμυντικός Λουίς Γκαλβάν, βασικό στέλεχος της παγκόσμιας πρωταθλήτριας Αργεντινής το 1978.
2024: Πεθαίνει σε ηλικία 85 ετών ο Σέζαρ Λουίς Μενότι, προπονητής της Εθνικής Αργεντινής που είχε κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978.
2019: Ο ΠΑΟΚ νικά 5-0 τον Λεβαδειακό στην Τούμπα και κατακτά αήττητος το πρωτάθλημα της Super League (26 νίκες, 4 ισοπαλίες). Είναι η δεύτερη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο στα χρόνια της Α’ Εθνικής, μετά το επίτευγμα του Παναθηναϊκού την περίοδο 1963-64 (24 νίκες, 6 ισοπαλίες).
2014: Ο Μαρκ Σέλμπι νικά με 18-14 τον Ρόνι Ο’Σάλιβαν και αναδεικνύεται παγκόσμιος πρωταθλητής στο σνούκερ για πρώτη φορά στην καριέρα του. Θα κατακτήσει το βαρύτιμο τρόπαιο άλλες τρεις φορές.
2007: Κυπελλούχος Ελλάδας για δεύτερη φορά στην ιστορία της αναδεικνύεται η ΑΕΛ, χάρη στη νίκη της επί του Παναθηναϊκού με 2-1 στον τελικό του Πανθεσσαλικού Σταδίου.
2002: Ο Παναθηναϊκός κατακτά για τρίτη φορά την Ευρωλίγκα νικώντας στον τελικό με 89-83 την Κίντερ Μπολόνια, στην έδρα της οποίας διεξάγεται το Final-4. Πρωταγωνιστές του «τριφυλλιού» είναι οι Ιμπραήμ Κουτλουάι (22 π.) και Ντέγιαν Μποντίρογκα (21 π.), ενώ ο Λάζαρος Παπαδόπουλος έρχεται από τον πάγκο προσφέροντας πολύτιμη βοήθεια σε άμυνα και επίθεση.
2000: Πεθαίνει σε ηλικία 85 ετών ο παλαίμαχος Ιταλός ποδηλάτης Τζίνο Μπαρτάλι, νικητής του Γύρου της Γαλλίας δύο φορές (1938, 1948).
1999: Ο Ολυμπιακός κάνει το νταμπλ νικώντας με 2-0 τον Παναθηναϊκό στον τελικό του Κυπέλλου, παρά το γεγονός ότι αγωνίζεται με παίκτη λιγότερο από το 33′ λόγω αποβολής του Αμανατίδη. Τα γκολ σημειώνουν οι Μαυρογενίδης (54′) και Οφορίκουε (90′).
1995: Πεθαίνει σε ηλικία 83 ετών ο Ρώσος πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής του σκακιού, Μιχαήλ Μποτβίνικ. Μετά το τέλος της καριέρας του, το 1970, κατηύθυνε την έρευνα για τη μελέτη της τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσοντας προγράμματα σε Η/Υ που παίζουν σκάκι.
1992: Κατά τη διάρκεια του ημιτελικού του Κυπέλλου Γαλλίας, Μπαστιά-Μαρσέιγ (2-1), καταρρέει μία από τις καινούριες κερκίδες του σταδίου Φουριανί, προκαλώντας τον θάνατο 15 φιλάθλων και τον τραυματισμό περισσότερων από 800. Εξαιτίας αυτής της τραγωδίας η γαλλική ομοσπονδία θα ματαιώσει τον τελικό και δεν θα απονείμει το κύπελλο σε καμία ομάδα.
1971: Ο ΠΑΟΚ νικά με 3-2 τον Παναθηναϊκό στον νοκ άουτ προημιτελικό του Κυπέλλου ανατρέποντας το εις βάρος του 0-2 μέσα σε διάστημα τεσσάρων λεπτών (58′ Σαράφης, 59′ αυτ. Καψής, 61′ Παρίδης/36′ Αντωνιάδης, 53′ Καμάρας).
1969: Οι Μιλγουόκι Μπακς υπογράφουν επαγγελματικό συμβόλαιο με τη Νο 1 επιλογή τους στο ντραφτ, τον σέντερ του UCLA, Λου Άλσιντορ (ο μετέπειτα γνωστός Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ).
1963: Η ΑΕΚ συντρίβει με 5-1 τον ΠΑΟΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια και ξεφεύγει στην κορυφή της βαθμολογίας από τον Παναθηναϊκό, ο οποίος μένει στο 1-1 με αντίπαλο το Αιγάλεω.
1957: Με κορυφαίους παίκτες τους Στάθη Τσανακτσή και Αντώνη Δερμάτη, η Εθνική Ελλάδας κρατά στο 0-0 την πανίσχυρη Γιουγκοσλαβία των Μπεάρα, Ζέμπετς, Μπόσκοφ και Βεσελίνοβιτς, σε αγώνα για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου που διεξάγεται στη Λεωφόρο.
1956: Αρχίζει στο Τόκιο το 1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Τζούντο. Το άθλημα θα κάνει την πρώτη εμφάνισή του σε Ολυμπιακούς Αγώνες το 1964, πάλι στην πρωτεύουσα της Ιαπωνίας.
1928: Ο Ντίξι Ντιν φτάνει τα 60 γκολ με τη φανέλα της Έβερτον στο πρωτάθλημα της Α’ Κατηγορίας Αγγλίας, με το χατ τρικ που σημειώνει στην εντός έδρας ισοπαλία με την Άρσεναλ (3-3). Πρόκειται για ρεκόρ στην ιστορία του αγγλικού πρωταθλήματος, το οποίο δεν έχει καταρριφθεί.