Σαν Σήμερα - Τζο Πέιν: Ο πρώην ανθρακωρύχος που πέτυχε δέκα γκολ σε έναν αγώνα
Ο Τζο Πέιν της Λούτον σκόραρε δέκα φορές στη νίκη επί της Μπρίστολ Ρόβερς με 12-0 στις 13 Απριλίου 1936, επίδοση που παραμένει ρεκόρ για όλα τα εθνικά πρωταθλήματα της Αγγλίας. Ποιο ήταν το ταπεινό μπόνους που πήρε για το κατόρθωμά του.
Όταν ο Τζο Πέιν κλήθηκε να αγωνιστεί στην κορυφή της επίθεσης της Λούτον στον εντός έδρας αγώνα με την Μπρίστολ Ρόβερς, στις 13 Απριλίου 1936, οι προσδοκίες δεν ήταν υψηλές.
Ο 22χρονος ποδοσφαιριστής δεν ήταν βασικό στέλεχος της ομάδας – είχε να αγωνιστεί από ένα ματς με την Κρίσταλ Πάλας στις 21 Σεπτεμβρίου 1935! Δεν ήταν καν επιθετικός, αλλά μέσος με ανασταλτικά καθήκοντα – όπως όλοι οι χαφ στο 3-2-5 της εποχής. Χρειάστηκε, ωστόσο, να παίξει μπροστά εκείνη τη μέρα λόγω των τραυματισμών των δύο σέντερ φορ των «Καπελάδων» (Hatters), του Τζακ Μπολ και του Μπίλι Μπόιντ. Και η ζωή του άλλαξε για πάντα.
Ο Πέιν όχι απλώς ανταποκρίθηκε στα νέα του καθήκοντα, αλλά σημείωσε κι ένα ανεπανάληπτο ρεκόρ. Πέτυχε δέκα γκολ και οδήγησε τη Λούτον στον θρίαμβο με 12-0!
Ο αγώνας διεξήχθη στο πλαίσιο του πρωταθλήματος του νοτίου ομίλου της Γ’ κατηγορίας, αλλά λογίζεται ως η κορυφαία επίδοση σκοραρίσματος από έναν παίκτη για ολόκληρη τη Football League – αφού, σε αντίθεση με μας, οι Άγγλοι δεν υποτιμούν τα επιτεύγματα που σημειώνονται στις κατώτερες κατηγορίες. Πρόκειται για ένα ρεκόρ που αντέχει εδώ και ενενήντα χρόνια και δύσκολα θα καταρριφθεί ποτέ, ειδικά τώρα που έχει κυριαρχήσει η λογική του fair play.
Το εντυπωσιακό είναι ότι εκείνη τη μέρα (που ήταν η Δευτέρα του Πάσχα για τους καθολικούς) οι Άγγλοι φίλαθλοι είδαν για τρίτη φορά μέσα σε διάστημα τεσσάρων μηνών έναν παίκτη να σκοράρει… κατά ριπάς. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν τα εννιά γκολ του Ρόμπερτ Μπελ της Τρανμίρ, στο 13-4 (!) επί της Όλνταμ στις 28 Δεκεμβρίου 1935 για τον βόρειο όμιλο της τρίτης κατηγορίας.
Και βέβαια υπήρχε και η επίδοση του Τεντ Ντρέικ, ο οποίος στις 14 Δεκεμβρίου 1935 πέτυχε και τα επτά γκολ της Άρσεναλ στο εκτός έδρας 7-1 επί της Άστον Βίλα. Αυτό είναι και το ρεκόρ για την κορυφαία βαθμίδα του αγγλικού ποδοσφαίρου (τότε Α’ Κατηγορία, τώρα Πρέμιερ Λιγκ), που παραμένει επίσης ακλόνητο μέχρι τις μέρες μας.
Ο Ντρέικ, βέβαια, ήταν ήδη καταξιωμένος επιθετικός και το συγκεκριμένο επίτευγμα ήταν μέσα στις δυνατότητές του. Ο Πέιν, ο οποίος είχε γεννηθεί στις 17 Ιανουαρίου 1914 στο Μπρίμινγκτον και είχε εργαστεί στα εφηβικά του χρόνια ως ανθρακωρύχος στο Μπόλσοβερ, το πέτυχε πραγματικά… απ’ το πουθενά. Πρόκειται δηλαδή για άλλη μία χαρακτηριστική περίπτωση σύγχρονης «σταχτοπούτας», από εκείνες που μόνο ο αθλητισμός μπορεί να προσφέρει.
Η ρέντα του πρωτάρη
Το «13» της ημερομηνίας αποδείχθηκε γούρικο για τον Πέιν. Από το 23ο λεπτό, όταν άνοιξε το σκορ με ένα σουτ που δεν άφησε περιθώρια αντίδρασης στον τερματοφύλακα Τζον Έλις, κατάλαβε ότι εκείνο το απόγευμα στο Κένιλγουορθ Ρόουντ θα ήταν ξεχωριστό.
Λίγα λεπτά αργότερα (32′) ο ενδιάμεσος κυνηγός Φρεντ Ρόμπερτς έγραψε το 2-0 με ένα σουτ από κοντά και ο Πέιν ανέβασε τον δείκτη του σκορ στο 4-0 με άλλα δύο τέρματα που πέτυχε στο 40′ και στο 43′. Το χατ τρικ στο ημίχρονο ήταν ήδη σπουδαίο επίτευγμα για έναν παίκτη που αγωνιζόταν για πρώτη φορά στην επίθεση. Ποιος να φανταζόταν, όμως, τι θα ακολουθούσε…
Ο Τζο Πέιν (αριστερά, με τη λευκή φανέλα) σημειώνει ένα από τα δέκα γκολ του στον αγώνα της Λούτον με την Μπρίστολ Ρόβερς στις 13 Απριλίου 1936 (πηγή: Wikimedia Commons).
Ο αριστερός εξτρέμ Τζορτζ Στίβενσον και οι ενδιάμεσοι, δηλαδή ο Ρόμπερτς και ο Τζορτζ Μάρτιν, κατάλαβαν ότι ο Πέιν είχε τη ρέντα του πρωτάρη και τον έψαχναν συνεχώς με τις πάσες τους. Κι εκείνος αξιοποίησε τις περισσότερες ευκαιρίες, ανεβάζοντας τον δείκτη του σκορ στο 7-0 με τα τέρματα που πέτυχε στο 49′, το 55′ και το 57′. Το τελευταίο πήγε να του το «κλέψει» ο Μάρτιν, ο οποίος έσπρωξε τελευταίος την μπάλα στα δίχτυα, όμως ο διαιτητής T. Tζ. Μπόθαμ έκρινε ότι αυτή είχε περάσει από πιο πριν τη γραμμή.
Ο Πέιν (που γράφεται Payne στα αγγλικά, αλλά προκάλεσε αφόρητο… πόνο στην Μπρίστολ Ρόβερς) ολοκλήρωσε το ιστορικό κρεσέντο του με άλλα τέσσερα γκολ στο 65′, το 76′, το 84′ και το 87′. Ο Μάρτιν δεν έμεινε ούτε αυτός παραπονεμένος, μια και στο 90′ διαμόρφωσε το 12-0, το οποίο παραμένει έως και σήμερα το ρεκόρ ευρύτερης νίκης της Λούτον στα εθνικά πρωταθλήματα (στο Κύπελλο Αγγλίας έχει κι ένα 15-0 επί της Γκρέιτ Γιάρμουθ, από το 1914).
Το έμαθαν απ’ τις εφημερίδες
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι 14.296 φίλαθλοι που βρέθηκαν εκείνη τη μέρα στην κερκίδα του Κένιλγουορθ Ρόουντ πίστευαν όταν έληξε το ματς ότι ο Πέιν είχε σκοράρει εννέα φορές – άρα είχε απλώς ισοφαρίσει το ρεκόρ του Μπελ από τις 28 Δεκεμβρίου 1935. Διότι όλοι θεωρούσαν ότι το έβδομο γκολ της ομάδας τους το είχε σημειώσει ο Μάρτιν.
Το ίδιο πίστευε κι ο κατά συνθήκην σέντερ φορ και μάλιστα το γεγονός ότι είχε χάσει αρκετές καλές ευκαιρίες, τον έκανε να αισθάνεται μια κάποια απογοήτευση μες στη χαρά του. Στα αποδυτήρια, ωστόσο, ο διαιτητής διευκρίνισε στους δημοσιογράφους ότι είχε πιστώσει το γκολ στον Πέιν κι έτσι την επόμενη μέρα ο κόσμος διάβασε στις εφημερίδες ότι το ρεκόρ του Μπελ είχε μπει στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας!
«Μου είπαν να μπω στο γήπεδο κι αν μπορέσω να πετύχω δύο με τρία γκολ, όμως δεν μου είπαν τι να κάνω ύστερα απ’ αυτό. Έτσι, συνέχισα να σκοράρω!»
Πολλά χρόνια αργότερα, ο Πέιν μίλησε για τις αναμνήσεις του από εκείνον τον αγώνα και θυμόταν έστω και αμυδρά ότι «ο τερματοφύλακας της Μπρίστολ Ρόβερς έκανε τόσες αποκρούσεις όσες και τα γκολ που δέχθηκε». Το επιβεβαιώνει και το ρεπορτάζ της τοπικής εφημερίδας του Λούτον για τον αγώνα, το οποίο έγραψε ότι «αν ο Έλις δεν ήταν ένας εξαίρετος τερματοφύλακας, το σκορ μπορεί να είχε γράψει 20».
Ο ρέκορντμαν είχε και αίσθηση του χιούμορ. «Μου είπαν να μπω στο γήπεδο κι αν μπορέσω να πετύχω δύο με τρία γκολ, όμως δεν μου είπαν τι να κάνω ύστερα απ’ αυτό. Έτσι, συνέχισα να σκοράρω», ήταν η απάντησή του στο ερώτημα για το πώς έφτασε να σκοράρει δέκα φορές και κατέληξε: «Οι ευκαιρίες διαδέχονταν η μία την άλλη κι ύστερα απ’ το πέμπτο γκολ είχα τόση αυτοπεποίθηση που ένιωθα ότι μπορούσα να σκοράρω και με κλειστά μάτια».
Πήρε για μπόνους… δύο λίρες
Μέχρι να σημειώσει αυτό το ασύλληπτο ρεκόρ, ο Πέιν ήταν παίκτης-πασπαρτού της αναπληρωματικής ομάδας της Λούτον. Εκτός από χαφ, αγωνιζόταν και ως πλάγιος μπακ και ως εξτρέμ, ενώ είχε δοθεί ένα φεγγάρι δανεικός σε έναν μικρότερο σύλλογο, την Μπιγκουλσγουέιντ, με τη φανέλα της οποίας δεν είχε διαπρέψει ακριβώς.
Η θέση του σέντερ φορ, πάντως, δεν του ήταν εντελώς άγνωστη. Στην ομάδα του ανθρακωρυχείου του Μπόλσοβερ (Bolsover Colliery) αγωνιζόταν ως επιθετικός και είχε καλή σχέση με τα δίχτυα. Έτσι είχε προκαλέσει αίσθηση σε έναν φίλο της Λούτον που έτυχε να τον παρακολουθήσει και τον πρότεινε στους διοικούντες. Εκείνοι τον κάλεσαν για δοκιμή το 1934 και παρά τις αμφιβολίες ορισμένων μελών του συμβουλίου για την αξία του, προχώρησαν στην απόκτησή του.
Η εκπληκτική απόδοση του Πέιν στο ματς της 13ης Απριλίου 1936 προκάλεσε στους ανθρώπους της Λούτον ενθουσιασμό και συνάμα απορία. Πώς ήταν δυνατόν να μην καταλάβει κανείς ότι επί δύο χρόνια υπήρχε στη δύναμη του συλλόγου ένας τόσο αποτελεσματικός κυνηγός;
Ο Πέιν επιχειρεί σουτ υπό την πίεση ενός αμυντικού της Κάρντιφ, στον αγώνα της περιόδου 1936-37. Σ’ εκείνο το πρωτάθλημα σημείωσε 55 γκολ και οδήγησε τη Λούτον στην άνοδο στη δεύτερη κατηγορία (πηγή: hattersheritage.co.uk).
Φρόντισαν, λοιπόν, να τον ανταμείψουν με ένα μπόνους… δύο λιρών – ποσό που δεν ήταν τόσο ασήμαντο απ’ τη στιγμή που ο εβδομαδιαίος μισθός του παίκτη έφτανε τις τέσσερις λίρες – και του έκαναν δώρο την μπάλα του αγώνα. Για το τελευταίο, μάλιστα, χρειάστηκε να πάρουν ειδική άδεια από την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Αγγλίας, αφού λόγω της οικονομικής κρίσης που είχε ξεσπάσει, οι μπάλες δεν περίσσευαν!
Το ρεκόρ προκάλεσε αίσθηση σε ολόκληρη τη χώρα κι ας είχε σημειωθεί σε αγώνα Γ’ Κατηγορίας: «Νομίζω ότι θα βρει σύντομα μόνιμη θέση στην εντεκάδα της Εθνικής Αγγλίας», ήταν η τολμηρή εκτίμηση που έκανε για τον Πέιν ο Φρανκ Πόξον, συντάκτης της λονδρέζικης News Chronicle. Και συμπλήρωσε: «Είναι ένας πραγματικός σέντερ φορ, με τρομερή ορμή που σουτάρει στιβαρά και με τα δύο του πόδια. Όταν του παρουσιαστεί μια ευκαιρία, έχει κρύο αίμα».
Ο Πέιν δικαίωσε εν μέρει τον Πόξον. Αρχικά μονιμοποιήθηκε στη θέση του σέντερ φορ της Λούτον, που έχασε για έναν βαθμό την άνοδο από την Κόβεντρι στο πρωτάθλημα του 1935-36. Και την επόμενη σεζόν οδήγησε την ομάδα του στη Β’ Κατηγορία πετυχαίνοντας 55 γκολ σε 39 αγώνες, χάρη στα οποία κέρδισε την κλήση στην εθνική ομάδα. Σκόραρε, μάλιστα, δύο φορές στην επιβλητική εκτός έδρας νίκη επί της Φινλανδίας με 8-0 στις 20 Μαΐου 1937, όμως δεν έμελλε να φορέσει άλλη φορά τη φανέλα με το εθνόσημο.
Ο πόλεμος του στέρησε την καριέρα
Η φήμη του Πέιν είχε ήδη εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Αγγλία και τον Μάρτιο του 1938 η Τσέλσι τον απέκτησε απ’ τη Λούτον δαπανώντας το σεβαστό για την εποχή ποσό των 5.000 λιρών. Οι υψηλότερες απαιτήσεις της Α’ Κατηγορίας δεν τον εμπόδισαν να έχει αξιοπρόσεκτη παρουσία, με 21 γκολ σε 36 συμμετοχές μέχρι το τέλος του πρωταθλήματος του 1938-39, που ήταν και το τελευταίο που ολοκληρώθηκε στην Αγγλία πριν το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Πέιν συγκαταλέγεται κι αυτός στη μακρά λίστα των ποδοσφαιριστών που έχασαν τα καλύτερά τους χρόνια λόγω αυτού του συνταρακτικού αυτού γεγονότος για την ανθρωπότητα. Τον Σεπτέμβριο του 1941 ασθένησε βαριά με πνευμονία και χρειάστηκε να νοσηλευτεί για αρκετές μέρες στο νοσοκομείο. Έγινε καλά και συμμετείχε με την Τσέλσι στις ανεπίσημες διοργανώσεις που διεξάγονταν τα χρόνια του πολέμου, όμως υπέστη και κάποιους τραυματισμούς στον αστράγαλο που τον άφησαν πίσω. Έτσι, αποχώρησε στα τέλη του 1945.
Τον Δεκέμβριο του 1946 εντάχθηκε στη Γουέστ Χαμ, η οποία αγωνιζόταν στη Β’ Κατηγορία και μάλιστα σκόραρε και στα δύο ματς με αντίπαλο τη Λούτον, τα οποία διεξήχθησαν στις 26 και τις 28 του μήνα. Ωστόσο, η φόρμα του δεν θύμιζε τις παλιές καλές μέρες και τον Φεβρουάριο του 1947 έφυγε με προορισμό τη Μίλγουολ. Τα ταλαιπωρημένα πόδια του δεν του επέτρεψαν να συνεχίσει για πολύ καιρό να τρέχει και να κλωτσά την μπάλα κι έτσι σταμάτησε πριν αλλάξει ο χρόνος.
Ο Πέιν δεν ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο από άλλο πόστο. Επέστρεψε στο Λούτον όπου έζησε ήσυχα μέχρι τον θάνατό του, στις 22 Απριλίου 1975. Ο σύλλογος που τον ανέδειξε, τον έχει τιμήσει δίνοντας το όνομά του σε μία αίθουσα του Κένιλγουορθ Ρόουντ. Από τις 13 Απριλίου 2006, με πρωτοβουλία του τότε προέδρου της αγγλικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, Τζεφ Τόμσον, έχει τοποθετηθεί σε μία παμπ του Μπρίμινγκτον μία εντοιχισμένη πλάκα που μνημονεύει ότι είναι ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που πέτυχε δέκα γκολ σε αγώνα πρωταθλήματος.
Πηγές: hattersheritage.co.uk («Joe Payne»), theguardian.com («The forgotten story of … the Football League’s record scoring trio»), lutontoday.co.uk («FEATURE: The story of Luton Town record-maker Joe Payne»), en.wikipedia.org («Joe Payne», «List of footballers with the most goals in a single game»).
Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 13 Απριλίου
2025: Ο Μίκολας Αλέκνα γίνεται ο πρώτος δισκοβόλος στην ιστορία που σπάει το φράγμα των 75 μ. (75.56 μ.) στη διάρκεια του διεθνούς μίτινγκ ρίψεων στην Οκλαχόμα. Μερικά λεπτά νωρίτερα είχε βελτιώσει με 74.89 μ. το ρεκόρ που είχε σημειώσει το 2024 στο ίδιο μίτινγκ (74.35 μ.).
2022: Πεθαίνει σε ηλικία 55 ετών ο παλαίμαχος διεθνής Κολομβιανός μεσοεπιθετικός, Φρέντι Ρινκόν, από επιπλοκές που του προκαλούν οι τραυματισμοί από τη σύγκρουση του αυτοκινήτου του με φορτηγό, δύο ημέρες νωρίτερα.
2018: Στον αγώνα Πανιώνιος-Ολυμπιακός στο κλειστό της Νέας Σμύρνης, ο αρχηγός των «ερυθρολεύκων» Βασίλης Σπανούλης σημειώνει 9 πόντους και φτάνει τους 5.201 στην καριέρα του στην Α1, ξεπερνώντας τους 5.200 πόντους του μέχρι τότε ρέκορντμαν, Νίκου Χατζή.
1999: Πεθαίνει σε ηλικία 22 ετών χτυπημένος από τον καρκίνο ο Γιάννης Γρίσπος, διεθνής παίκτης χάντμπολ των Σχολών Ξυνή.
1999: Με δυο ασίστ στον αγώνα Ολυμπιακός-Μαρούσι για την Β’ φάση των play-offs, ο Τζον Κόρφας γίνεται ο πρώτος ασίστερ στην ιστορία της Α1 (κανονική περίοδος και πλέι οφ) φτάνοντας τις 1.000.
1997: Ο 21χρονος Τάιγκερ Γουντς γίνεται ο νεότερος γκόλφερ που κερδίζει το Masters.
1996: Ο Γιάννης Κούρος σημειώνει παγκόσμιο ρεκόρ στον υπερμαραθώνιο των 24 ωρών διανύοντας απόσταση 294 χιλιομέτρων και 504 μέτρων στην Μελβούρνη.
1995: Ο Ολυμπιακός ηττάται με 73-61 απ’ τη Ρεάλ Μαδρίτης στον τελικό του Final-4 της Σαραγόσα.
1993: Ο ΠΑΟΚ γνωρίζει την ήττα με 79-77 από την Μπενετόν Τρεβίζο, στον ημιτελικό του Final-4 του Κυπέλλου Πρωταθλητριών που διεξάγεται στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ο αναπληρωματικός Μαουρίτσιο Ραγκάτσι πετυχαίνει το καθοριστικό καλάθι, κορυφαίοι παίκτες των Ιταλών, όμως, είναι ο Μάσιμο Ιακοπίνι (πέντε τρίποντα) και ο Τόνι Κούκοτς.
1988: Η Εθνική Ελπίδων συντρίβει με 5-0 την Ολλανδία στον πρώτο ημιτελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος στο «Γ. Καραϊσκάκης», έχοντας κορυφαίο παίκτη τον Άρη Καρασαββίδη που σημειώνει τέσσερα γκολ.
1986: Ο Άιρτον Σένα νικά τον Νάιτζελ Μάνσελ στο ισπανικό γκραν πρι με τη μικρότερη διαφορά που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της Formula 1 (14 χιλιοστά του δευτερολέπτου).
1983: Με χατ τρικ που σημειώνει ο Νίκος Αναστόπουλος στην παράταση, ο Ολυμπιακός νικά με 4-0 τον Παναθηναϊκό και προκρίνεται στους «8» του Κυπέλλου Ελλάδας.
1975: Ο Ολυμπιακός νικά με 3-2 τον ΠΑΟΚ στο «Γ. Καραϊσκάκης» και κάνει ένα ακόμα βήμα προς τον τίτλο. Η νίκη του αμαυρώνεται από την επίθεση οπαδών του με πέτρες και άλλα αντικείμενα στο πούλμαν της αποστολής του «Δικεφάλου».
1958: Ο αγώνας ανάμεσα στον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό για το Κύπελλο Πάσχα διακόπτεται στο 78ο λεπτό (0-0), λόγω… κουτουλιάς που ρίχνει στον διαιτητή Δαμαλίτη ο Λάκης Σοφιανός των «πράσινων» ύστερα από τον καταλογισμό ενός πέναλτι.
1932: Η ποδοσφαιρική ομάδα του Απόλλωνα αναχωρεί ακτοπλοϊκώς για τη Σμύρνη, δέκα χρόνια μετά τον ξεριζωμό του συλλόγου από την εστία του, προκειμένου να δώσει φιλικούς αγώνες με την Αλτάι και την Καρσίγιακα.
1924: Σε σύσκεψη που πραγματοποιείται στο πατάρι του καταστήματος αθλητικών ειδών στην οδό Βερανζέρου 24, ιδιοκτησίας των προσφύγων από την Κωνσταντινούπολη, Αιμίλιου Ιωνά και Κωνσταντίνου Δημόπουλου, μια ομάδα νέων αθλητών ιδρύει την ΑΕΚ.
1922: Ο Δήμος Αθηναίων, με την απόφαση 3294, νοικιάζει στον Παναθηναϊκό το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας «επί μίαν διετίαν και επί μηνιαίω ενοικίω δραχμών πέντε». Η μίσθωση θα λήξει το 1924 και το γήπεδο θα παραχωρηθεί στον Παναθηναϊκό με Συνταγματική Πράξη στις 21 Ιουλίου του ιδίου έτους.
1893: Ο Γερμανός σκακιστής Ζαν Ντιφραίν πεθαίνει σε ηλικία 64 ετών στο Βερολίνο.
1314: Ο Βασιλιάς Εδουάρδος ΙΙ απαγορεύει τα παιχνίδια στους δρόμους του Λονδίνου, με την αιτιολογία ότι δημιουργούν προβλήματα στους περαστικούς. Το κυρίαρχο παιχνίδι είναι ένα είδος ποδοσφαίρου με μπάλα από κύστη γουρουνιού.