Σαν Σήμερα - Αντόνιο Ρατίν: Ο άνθρωπος που άρχισε την κόντρα της Αργεντινής με την Αγγλία

Όταν ο Αντόνιο Ρατίν εγκατέλειψε τα εγκόσμια στις 11 Ιουλίου 2026, οι αναφορές των ΜΜΕ εστίασαν περισσότερο στην ακούσια συμβολή του στην εισαγωγή της κίτρινης και της κίτρινης κάρτας κι όχι στο πιο σημαντικό.

Ότι εξαιτίας του ουσιαστικά άρχισε η ποδοσφαιρική κόντρα ανάμεσα στην Αργεντινή και την Αγγλία, ένα επεισόδιο της οποίας έμελλε να ζήσουμε και τέσσερις ημέρες μετά τον θάνατο του 89χρονου παλαίμαχου χαφ. Στον ημιτελικό της Ατλάντα τον οποίο η «αλμπισελέστε» κέρδισε με επική ανατροπή στα τελευταία λεπτά.

Αν υπάρχει μεταθανάτια ζωή είναι βέβαιο ότι η ψυχούλα του Ρατίν θα χάρηκε εκείνο το βράδυ βλέποντας τους επιγόνους του να παίρνουν τη νίκη και μάλιστα με αυτόν τον σαδιστικό τρόπο. Διότι ο ίδιος δεν ξεπέρασε ποτέ τον αντίστοιχο προημιτελικό που διεξήχθη στις 23 Ιουλίου 1966 στο «Γουέμπλεϊ» κι ο οποίος έχει μείνει ιστορικός περισσότερο για την αποβολή του και όσα ακολούθησαν, παρά για το αποτέλεσμα (η Αγγλία νίκησε 1-0).

Ήταν το 35ο λεπτό όταν ο Δυτικογερμανός διαιτητής Ρούντολφ Κραϊτλάιν έδειξε την άγουσα στον Ρατίν, ισχυριζόμενος ότι του είχε μιλήσει απρεπώς. Ο αρχηγός της Αργεντινής, ωστόσο, θεωρούσε άδικη την απόφαση και αρνούνταν να βγει ακόμα και ύστερα από την παρέμβαση του υπεύθυνου της επιτροπής διαιτησίας της διοργάνωσης, Κεν Άστον. Χρειάστηκε η παρέμβαση αστυνομικών (!) και να περάσουν οκτώ λεπτά ώστε ο Ρατίν να βγει από τον αγωνιστικό χώρο. Όμως, στον δρόμο προς τα αποδυτήρια πάτησε εκνευρισμένος το κόκκινο χαλί που προοριζόταν μόνο για τη Βασίλισσα Ελισάβετ και τσαλάκωσε με το χέρι του το σημαιάκι του κόρνερ που περιείχε το βρετανικό σύμβολο (Union Jack).

Το σκληρό παιχνίδι των Αργεντινών, η αντίδραση του αρχηγού τους μετά την αποβολή, αλλά και οι διαμαρτυρίες τους για οφσάιντ στο γκολ του Τζεφ Χαρστ στο 78′ (από τα διαθέσιμα πλάνα δεν προκύπτει ότι μπορεί να είχαν δίκιο). εξόργισαν τον προπονητή της Εθνικής Αγγλίας, Αλφ Ράμσεϊ, ο οποίος απαγόρευσε στους παίκτες του να ανταλλάξουν φανέλες με τους αντιπάλους του κι έκανε μια δήλωση που θα τον κυνηγούσε για πάντα:

«Είναι κρίμα που  το ταλέντο της ομάδας της Αργεντινής χαραμίζεται. Θα κάνουμε το καλύτερο παιχνίδι μας όταν αντιμετωπίσουμε κάποιον σωστό αντίπαλο. Μια ομάδα που οι παίκτες της θα έρθουν να παίξουν ποδόσφαιρο, όχι να συμπεριφερθούν σαν ζώα». 

Ο Ντιέγκο Μαραντόνα ήταν μικρός τότε και είναι αμφίβολο αν γνώριζε την ιστορία όταν ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσει την Αγγλία το 1986. Είχε μεσολαβήσει κι ο Πόλεμος των Φώκλαντ που έδινε πιο φρέσκο (και σίγουρα πιο ουσιαστικό) λόγο στους Αργεντινούς να νιώθουν έχθρα για τους Άγγλους, οι οποίοι πάντως πλήρωσαν τη βαριά ατάκα του προπονητή τους, που είχε ενοχλήσει όλους τους Λατινοαμερικάνους.

Οι μπελάδες που αντιμετώπισε ο Μπόμπι Μουρ παραμονές της έναρξης του Μουντιάλ του 1970 στο Μεξικό (συνελήφθη και βρέθηκε υπό κράτηση στην Μπογκοτά με την ψευδή κατηγορία της κλοπής ενός σμαραγδένιου βραχιολιού) και η δηλητηρίαση που υπέστη ο Γκόρντον Μπανκς και δεν του επέτρεψε να αγωνιστεί στον προημιτελικό με τη Δυτική Γερμανία, ίσως να μην ήταν τυχαία γεγονότα. Τουλάχιστον σύμφωνα με τις θεωρίες συνωμοσίας που δεν έχουν διαψευστεί…

Ο Ρατίν ζητούσε… διερμηνέα

Στην Αργεντινή χαρακτηρίζουν ακόμα εκείνον τον αγώνα «Η Κλοπή του Αιώνα», αν και κανείς δεν θα μάθει ποτέ αν είχαν δίκιο για την αποβολή του Ρατίν. Το γεγονός, πάντως, ότι ο υψηλόσωμος μέσος δεν ήξερε γρυ  αγγλικά, όπως κι ο Κραϊτλάιν δεν καταλάβαινε λέξη ισπανικά, ενισχύει την εκδοχή του πρώτου. Ακόμα κι αν είχε βρίσει, πώς το κατάλαβε ο διαιτητής;

Όπως είπε ο Ρατίν σε συνέντευξη που έδωσε στο κανάλι της FIFA στο YouTube, τον Οκτώβριο του 2012, το μόνο που ζητούσε από τον Κραϊτλάιν ήταν να του φέρει έναν… διερμηνέα για να του εξηγήσει γιατί είχε σημειώσει ήδη τον ίδιο κι άλλους τέσσερις συμπαίκτες του μέχρι εκείνη τη στιγμή στον προημιτελικό!

«Ο διαιτητής ήταν εντελώς προκατειλημμένος. Σφύριζε τα πάντα υπέρ της Αγγλίας. Επειδή ήμουν αρχηγός έδειξα στον κύριο – αν μπορούμε να τον αποκαλέσουμε κύριο – το περιβραχιόνιο που φορούσα και του ζήτησα έναν διερμηνέα, ελπίζοντας ότι θα μου έδινε κάποια εξήγηση για τις αποφάσεις του. Δεν έκανα κάποιο σκληρό φάουλ ούτε πρόσβαλα τον διαιτητή ή κάποιον αντίπαλό μου για κανέναν λόγο. Απλώς ζήτησα να έρθει διερμηνέας για να μας εξηγήσει τι συνέβαινε. Δυστυχώς, ο διαιτητής το χρησιμοποίησε ως δικαιολογία για να με αποβάλει. Νομίζω ότι ήθελε έτσι κι αλλιώς να με αποβάλει και αυτό ακριβώς έκανε».

Το μόνο πράγμα για το οποίο εμφανίστηκε μετανιωμένος ο Ρατίν σε εκείνη τη συνέντευξη, ήταν για το βρετανικό σημαιάκι που είχε τσαλακώσει. «Αν η αποβολή μου ήταν δίκαιη, δεν θα τη συζητούσε ο κόσμος όσο τη συζητάει τώρα. Κι αυτό λέει πολλά», είπε και συμπλήρωσε: «Ακόμα κι αν είχαμε ισοφαρίσει ή είχαμε πετύχει δύο γκολ, ο διαιτητής θα απέβαλλε κι άλλον δικό μας παίκτη ή θα έδινε στους αντιπάλους μας κάποιο ανύπαρκτο πέναλτι. Πολύ απλά, η Αγγλία δεν γινόταν να χάσει εκείνο το ματς κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες».

Ο Ρατίν θεωρούσε, επίσης, ότι δεν ήταν συμπτωματικό το γεγονός ότι στον προημιτελικό του «Γουέμπλεϊ» είχε οριστεί Δυτικογερμανός διαιτητής και σε εκείνον ανάμεσα στη Δυτική Γερμανία και την Ουρογουάη (που διεξαγόταν την ίδια ώρα στο «Χίλσμπορο» του Σέφιλντ) ένας Άγγλος, ο Τζιμ Φίνι. Ο οποίος μάλιστα απέβαλε τον Οράσιο Τρόσε (49′) και τον Έκτορ Σίλβα (54′) με συνέπεια η «σελέστε» να καταρρεύσει και να ηττηθεί με 4-0.

Η αποβολή του Ρατίν στις 23 Ιουλίου 1966 έπαιξε πράγματι ρόλο ώστε να εισαχθούν η κίτρινη και η κόκκινη κάρτα  (ήταν μια έμπνευση του Άστον που προήλθε από τους φωτεινούς σηματοδότες). Αργά ή γρήγορα, όμως, θα δινόταν παρόμοια αφορμή για να ξεπεραστεί το εμπόδιο της γλώσσας και να υπάρχει ένα κατανοητό σύμβολο της παρατήρησης και της αποβολής. Αντίθετα με την κόντρα της Αργεντινής και της Αγγλίας που ίσως να μη  είχε αρχίσει ποτέ.

Ιστορική μορφή της Μπόκα Τζούνιορς

Ο Ρατίν δεν ήταν φυσικά κάποιος τυχαίος ποδοσφαιριστής κι ας έχουμε οι περισσότεροι στο μυαλό μας μόνο την εικόνα του από εκείνο το ματς που διεξήχθη σαν σήμερα στο «Γουέμπλεϊ» – και η οποία δεν είναι ακριβώς «ποδοσφαιρική». Στην πραγματικότητα, όμως, ήταν πολλά περισσότερα από αυτό το μάλλον ατυχές περιστατικό.

Γεννήθηκε στις 16 Μαΐου 1937 στο Τίγκρε, το προάστιο του Μπουένος Άιρες όπου είχε μεταναστεύσει ο Ιταλός (από το Τρέντο) πατέρας του. Αγάπησε από μικρός το ποδόσφαιρο και εντάχθηκε στα «τσικό» της Μπόκα Τζούνιορς, παράλληλα όμως εργαζόταν σε ένα καθαριστήριο ως διανομέας ρούχων με το ποδήλατό του. Αργότερα άρχισε να μαθαίνει την τέχνη του ηλεκτρολόγου και μάλιστα το πρωί της ημέρας που ήταν προγραμματισμένο να κάνει το ντεμπούτο του με την πρώτη ομάδα της Xeneize, στις 9 Σεπτεμβρίου 1956, είχε πέσει από μία σκάλα και είχε χτυπήσει αρκετά άσχημα τον βραχίονά του.

Δεν γινόταν, όμως, να απουσιάσει. Αντίπαλος στο La Bombonera ήταν η Ρίβερ Πλέιτ σε ένα σημαντικό Superclasico και η απουσία λόγω τραυματισμού του Ελισέο Μουρίνιο υποχρέωσε τον Ρατίν να παίξει με δεμένο το χέρι του – όχι ότι δεν ήθελε φυσικά. Ήταν ανασταλτικός μέσος (κι ας φορούσε το «10» στο Μουντιάλ του 1966) και με την επιβλητική παρουσία που του χάριζε το 1,90 μ. απ’ το οποίο έβλεπε τον κόσμο, βοήθησε την ομάδα του να νικήσει με 2-1.

Η καθιέρωση δεν άργησε να έρθει. Με τον Ρατίν «ογκόλιθο» στη μεσαία γραμμή και άλλα «αστέρια» όπως ο τερματοφύλακας Αντόνιο Ρόμα κι ο αμυντικός Καρμέλο Σιμεόνε (ο αυθεντικός «Τσόλο» με τον οποίο δεν έχει καμία συγγένεια ο Ντιέγκο Σιμεόνε), η Μπόκα αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Αργεντινής το 1962, το 1964 και το 1965, ενώ το 1963 έφτασε στον τελικό του Κόπα Λιμπερταδόρες όπου έχασε το τρόπαιο από τη Σάντος του Πελέ παρά τα γκολ που σημείωσε ο Χοσέ Σανφιλίπο (ο μεγάλος επιθετικός που είχε αποκτηθεί από τη Σαν Λορέντζο).

Το 1962 ο Ρατίν έκανε την παρθενική του εμφάνιση σε Παγκόσμιο Κύπελλο με την εθνική ομάδα, στην οποία αγωνιζόταν από το 1959 (είχε δύο συμμετοχές στο Κόπα Αμέρικα που διεξήχθη τον Δεκέμβριο εκείνης της χρονιάς στο Εκουαδόρ και βρήκε την Αργεντινή δεύτερη). Δεν ήταν, όμως, ο βασικός κόφτης της παρά μόνο σε ένα ματς. Αυτό… κόντρα στην Αγγλία, η οποία όντας πιο έμπειρη νίκησε 3-1  χωρίς άλλα παρατράγουδα.

Με την «αλμπισελέστε» ο δυναμικός μέσος γεύτηκε άλλη μία δεύτερη θέση σε Κόπα Αμέρικα, το 1967. Η τριακοστή τέταρτη και τελευταία συμμετοχή του καταγράφηκε στην εκτός έδρας ήττα με 3-1 στη Βολιβία, τον Ιούλιο του 1969, που κόστισε τον αποκλεισμό από την τελική φάση του Μουντιάλ του Μεξικού. Στο τέλος εκείνης της χρονιάς ο Ρατίν πρωταγωνίστησε και στο νταμπλ που έκανε η Μπόκα Τζούνιορς, τη φανέλα της οποίας φόρεσε μέχρι το 1970 οπότε και κρέμασε τα παπούτσια του με απολογισμό 352 συμμετοχές και 26 τέρματα.

Το αμφιλεγόμενο πέρασμα απ’ την πολιτική

Ο Ρατίν ασχολήθηκε περιστασιακά με την προπονητική και το 1980 πέρασε και από τον πάγκο της Μπόκα χωρίς επιτυχία. Ούτε με τη Χιμνάσια Λα Πλάτα και την Τίγκρε έδειξε ότι ήταν τόσο καλός όσο ως ποδοσφαιριστής και η δεύτερη καριέρα του στο άθλημα δεν είχε μεγάλη διάρκεια.

Στα τέλη του 20ού αιώνα ασχολήθηκε με την πολιτική, ως μέλος του ακροδεξιού κόμματος PAUFE, του Λουίς Πάτι, ο οποίος αργότερα (2006) αποκαλύφθηκε ότι ήταν βασανιστής στα χρόνια του χουντικού καθεστώτος του Χορχε Βιδέλα και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Ο Ρατίν εξελέγη το 2001 στη Βουλή των Αντιπροσώπων και μάλιστα ήταν ο πρώτος πρώην ποδοσφαιριστής που κατάφερε κάτι τέτοιο. Ανέλαβε την προεδρία της Επιτροπής Αθλητισμού, όμως το 2005 υπέβαλε την παραίτησή του και ακολούθησε πιο κεντροδεξιές ιδέες.

Η είδηση του θανάτου του, στις 11 Ιουλίου 2026, «χάθηκε» μες στον πυρετό του Μουντιάλ της Αμερικής. Η Αργεντινή, όμως, δεν τον ξέχασε. Στον αγώνα με την Ελβετία που διεξήχθη την επόμενη μέρα οι παίκτες της φόρεσαν μαύρα περιβραχιόνια για να τιμήσουν τη μνήμη του, ενώ πριν από τη σέντρα τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή.

Πηγές: Chris Hunt: «World Cup Stories» (εκδ. SportDay Books 2010), www.bbc.com («Argentina midfield great Rattin dies aged 89»), www.theguardian.com («Antonio Rattin obituary»), en.wikipedia.org («Antonio Rattin», «1966 FIFA World Cup»), www.transfermarkt.com («Antonio Rattin»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 23 Ιουλίου

2022: Πεθαίνει σε ηλικία 91 ετών ο Νίκος Ατματζίδης, ο οποίος είχε διατελέσει πρόεδρος του Ηρακλή τη δεκαετία του ’70 και είχε υλοποιήσει τη μεταγραφή του Βασίλη Χατζηπαναγή από την Παχτακόρ Τασκένδης.

2021: Αρχίζουν στο Τόκιο οι 32οι Ολυμπιακοί Αγώνες που είχαν αναβληθεί το 2020 λόγω του ξεσπάσματος της πανδημίας του COVID-19. Για πρώτη φορά στην ιστορία το σύνολο των αγωνισμάτων διεξάγεται χωρίς θεατές σε συνέχεια των μέτρων πρόληψης για την αποφυγή μετάδοσης του ιού. Συμμετέχουν 5.910 αθλητές και 5.409 αθλήτριες από 206 χώρες, ενώ τελευταία λαμπαδηδρόμος είναι η τενίστρια Ναόμι Οσάκα.

2013: Πεθαίνει από πνευμονία σε ηλικία 84 ετών ο Τζάλμα Σάντος, δεξιός μπακ της Βραζιλίας που κατέκτησε τα Παγκόσμια Κύπελλα το 1958 και το 1962.

2012: Πεθαίνει σε ηλικία 60 ετών από ανακοπή καρδιάς ο πρόεδρος της ΠΑΕ Εργοτέλης, Απόστολος Παπουτσάκης.

2008: Ο Ολυμπιακός προκαλεί αίσθηση στον κόσμο του ευρωπαϊκού μπάσκετ μια και αποκτά από τους Ατλάντα Χοκς τον 26χρονο φόργουορντ Τζος Τσίλντρες ξοδεύοντας το ποσό των 20 εκατ. ευρώ.

2001: Η εθνική ομάδα της Ονδούρας που έχει κληθεί την ύστατη στιγμή να αντικαταστήσει την Αργεντινή στο Κόπα Αμέρικα της Κολομβίας κι έχει φτάσει στα προημιτελικά, κάνει τη μεγάλη έκπληξη. Νικά με 2-0 τη Βραζιλία (57′ αυτ. Μπελέτι, 90’+4 Μαρτίνες) και προκρίνεται στους «4».

1997: Πεθαίνει σε ηλικία 93 ετών ο Ιάπωνας άλτης Τσουχέι Νάμπου, ο μοναδικός αθλητής στην ιστορία που είχε σημειώσει παγκόσμια ρεκόρ τόσο στο μήκος όσο και στο τριπλούν. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1932 είχε ανέβει στο βάθρο και στα δύο αγωνίσματα (χάλκινο και χρυσό μετάλλιο αντίστοιχα).

1995: Η Ουρουγουάη κατακτά το Κόπα Αμέρικα για δέκατη τέταρτη φορά στην ιστορία της επικρατώντας με 5-3 στα πέναλτι της παγκόσμιας πρωταθλήτριας Βραζιλίας (κανονικός αγώνας 1-1). Ο 33χρονος Έντσο Φραντσέσκολι παραμένει ο ηγέτης της «σελέστε», βασικό στέλεχος της οποίας είναι και ο μετέπειτα προπονητής της ΑΕΚ και της Εθνικής Ελλάδας, Γκουστάβο Πογέτ.

1995: Ο Ισπανός ποδηλάτης Μιγκέλ Ιντουράιν κερδίζει τον Γύρο της Γαλλίας για πέμπτη διαδοχική χρονιά, με διαφορά 4 λεπτών και 35 δευτερολέπτων από τον Ελβετό Άλεξ Τσίλε.

1993: Ο Τζέιμς Τζόρνταν, ο 57χρονος πατέρας του σούπερ σταρ των Σικάγο Μπουλς, Μάικλ, δολοφονείται σε καφετέρια στην εθνική οδό στο Λάνμπερτον τη Βόρειας Καρολίνας. Δυόμισι μήνες αργότερα ο Μάικλ Τζόρνταν θα ανακοινώσει την αποχώρησή του από τα γήπεδα δηλώνοντας ότι δεν έχει διάθεση να παίζει μπάσκετ.

1987: Με μια κινηματογραφικών διαστάσεων απαγωγή από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, ο Παναθηναϊκός αποκτά τον ομογενή από την Αυστραλία αριστερό μπακ, Κρις Καλαντζή, ο οποίος είχε έρθει στην Ελλάδα για λογαριασμό του Ολυμπιακού!

1980: Ο Γιώργος Ποικιλίδης καταλαμβάνει την πέμπτη θέση στην κατηγορία των 100 κ. της ελληνορωμαϊκής πάλης στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μόσχας.

1976: Η Ανατολικογερμανίδα Άνγκελα Βόιτ κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο μήκος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ με άλμα στα 6.72 μ. αφήνοντας δεύτερη την Αμερικανίδα Κάθι ΜακΜίλαν (6.66 μ.).

1966: Στους υπόλοιπους προημιτελικούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Αγγλίας, η Πορτογαλία νικά με 5-3 τη Βόρεια Κορέα με τέσσερα γκολ του Εουσέμπιο αν και βρίσκεται να χάνει με 3-0 και η Σοβιετική Ένωση με 2-1 την Ουγγαρία.

1963: Ο 20χρονος τερματοφύλακας της Προοδευτικής, Τάκης Οικονομόπουλος, παίρνει μεταγραφή στον Παναθηναϊκό, όπου θα αντικαταστήσει τον Μιχάλη Βουτσαρά και θα πρωταγωνιστήσει για τα επόμενα δεκατρία χρόνια.

1952: Ο Βραζιλιάνος Αντεμάρ Φερέιρα Ντα Σίλβα κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο τριπλούν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι βελτιώνοντας δύο φορές παγκόσμιο ρεκόρ (16.12 και 16.22 μ. έναντι 16.01 μ. που είχε σημειώσει ο ίδιος το 1951).

1924: Ο Γιουγκοσλάβος (με καταγωγή από τη Σλοβενία) Λέον Στούκελ κατακτά το χρυσό στο σύνθετο ατομικό της ενόργανης γυμναστικής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού.

1921: Ο Αμερικανός Έντουαρντ Γκόουρντιν γίνεται ο πρώτος αθλητής που σπάει το φράγμα των 25 ποδιών στο άλμα σε μήκος. Βελτιώνει το παγκόσμιο ρεκόρ με άλμα στα 7.69 μ. (25 πόδια και 2 και 3⁄4 ίντσες) σε αγώνα του στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης.

1908: Ο Ρέι Γιούρι κερδίζει το ύψος άνευ φοράς στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου με άλμα στο 1.57 μ. και φτάνει τα οκτώ χρυσά μετάλλια από την πρώτη εμφάνισή του στη διοργάνωση, το 1900 στο Παρίσι. Ο Έλληνας πρωταθλητής Κωστής Τσικλητήρας μοιράζεται το ασημένιο μετάλλιο με τον Αμερικανό Τζον Μπίλερ (αμφότεροι υπερβαίνουν το 1.55 μ.).

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News