Σαν Σήμερα - Κάχι Ασατιάνι: Ο πρώτος ποδοσφαιριστής που αντίκρισε κίτρινη κάρτα είχε τραγικό τέλος

Είναι αμφίβολο ότι οι 107.000 θεατές που κατέκλυσαν το στάδιο «Αζτέκα» στις 31 Μαΐου 1970, για τον εναρκτήριο αγώνα του 9ου Παγκοσμίου Κυπέλλου ανάμεσα στο Μεξικό και τη Σοβιετική Ένωση, αντιλήφθηκαν τη ιστορικότητα της στιγμής που έλαβε χώρα στο 30ό λεπτό.

Ο Ανατολικογερμανός διαιτητής Κουρτ Τσένσερ έβγαλε από το τσεπάκι του την κίτρινη κάρτα και την έδειξε στον Σοβιετικό μέσο, Κάχι Ασατιάνι, για ένα φάουλ που έκανε στον Χαβιέ Βαλδίβια στον χώρο της μεσαίας γραμμής. Ήταν το νέο «εργαλείο» με το οποίο είχε εφοδιάσει η FIFA τους διαιτητές για να προειδοποιούν τους ποδοσφαιριστές πριν την αποβολή, η οποία θα επισημαινόταν εφεξής με την επίδειξη μίας άλλης κάρτας, κόκκινου χρώματος.

Μέχρι τότε η προειδοποίηση γινόταν είτε λεκτικά είτε με σημείωση του ονόματος ή του αριθμού φανέλας του παίκτη στο μπλοκάκι του διαιτητή. Για την αποβολή αρκούσε απλώς μια κίνηση του χεριού του ρέφερι που υποδείκνυε προς τον παραβάτη την έξοδο απ’ τον αγωνιστικό χώρο.

Το μέτρο των καρτών εισήχθη για πρώτη φορά σ’ εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο και ο Ασατιάνι γράφτηκε στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες ως ο πρώτος ποδοσφαιριστής που αντίκρισε την κίτρινη κάρτα – αν και το φάουλ στο οποίο υπέπεσε δεν ήταν σε καμία περίπτωση σκληρό, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε στο 2:45 του βίντεο που παραθέτουμε. Ενδιαφέρον έχει και ο απλός τρόπος με τον οποίο έδειξε την κάρτα ο Τσένσερ, αντί να υψώσει επιδεικτικά το χέρι του όπως καθιέρωσαν οι συνάδελφοί του μερικά χρόνια αργότερα.

Ήταν αναμφίβολα ένας περίεργος τρόπος για να μείνει στην Ιστορία το όνομα του Ασατιάνι, ο οποίος φυσικά πρόσφερε πολλά περισσότερα στο ποδόσφαιρο από εκείνη την κίτρινη κάρτα. Ήταν βασικό στέλεχος της Ντινάμο Τιφλίδας, που πρωταγωνιστούσε στο πρωτάθλημα της ενιαίας Σοβιετικής Ένωσης και είχε χριστεί διεθνής από το 1968 και είχε συμβολή στην πορεία μέχρι την τελική τετράδα του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος εκείνης της χρονιάς.

Στο αμέσως επόμενο παιχνίδι του Μουντιάλ του 1970, με αντίπαλο το Βέλγιο του Πολ Βαν Χιμστ, πέτυχε το δεύτερο γκολ της άνετης νίκης με 4-1. Μπήκε ως αλλαγή στο 81′ του τελευταίου αγώνα του ομίλου κόντρα στο Σαλβαδόρ (2-0), επανήλθε όμως στο βασικό σχήμα για τον προημιτελικό με την Ουρουγουάη. Ο προπονητής Γκαβρίλ Κατσαλίν τον αντικατέστησε στο 73′ με τον Νικολάι Κίσελεφ κι έτσι ο Ασατιάνι είδε από τον πάγκο το γκολ του Βίκτορ Εσπάραγκο στο 117′, που άφησε τη Σοβιετική Ένωση εκτός διοργάνωσης.

Δολοφονήθηκε στο κέντρο της Τιφλίδας

Ο Ασατιάνι ήταν γεννημένος την Πρωτοχρονιά του 1947 στην κωμόπολη Τελάβι της Γεωργίας, συνέδεσε όμως το όνομά του με την Ντινάμο Τιφλίδας, της οποίας αποτέλεσε βασικό στέλεχος για μία ολόκληρη δεκαετία (1965-75).

Στάθηκε, βέβαια, αρκετά άτυχος μια και το 1964 που η Ντινάμο στέφθηκε πρωταθλήτρια Σοβιετικής Ένωσης για πρώτη φορά στην ιστορία της με αστέρια του Μιχαήλ Μέσχι και Σλάβα Μετρεβέλι, δεν είχε ενταχθεί ακόμα στη δύναμή της. Μέχρι το 1975 οπότε και αναγκάστηκε να κρεμάσει τα παπούτσια του λόγω τραυματισμών, δεν ευτύχησε να κερδίσει κάποιον εθνικό τίτλο με την ομάδα, την οποία είδε το 1976 να κατακτά το εγχώριο Κύπελλο!

Υπήρξε, πάντως, βασικό στέλεχός της το 1971 και το 1972, οπότε κατέλαβε την τρίτη θέση της βαθμολογίας και κέρδισε το εισιτήριο για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Το φθινόπωρο του 1973 πέτυχε και το μοναδικό ευρωπαϊκό του γκολ στον εντός έδρας αγώνα με την Τότεναμ (1-1) για τη φάση των «16», πριν τη ρεβάνς στο «Γουάιτ Χαρτ Λέιν» στην οποία η ομάδα το συνετρίβη με 5-1.

Ο Ασατιάνι πρόλαβε ως συμπαίκτη τον Νταβίντ Κιπιάνι, όχι όμως και το άλλο μεγάλο «αστέρι» της κορυφαίας Ντινάμο όλων των εποχών, τον Βιτάλι Νταρασέλια. Από το 1978, ωστόσο, είχε αναλάβει τον ρόλο του τεχνικού διευθυντή στον σύλλογο και έζησε από μέσα την ομάδα που σάρωσε τους τίτλους για μερικά χρόνια. Κατέκτησε ξανά το πρωτάθλημα Σοβιετικής Ένωσης το 1978, το Κύπελλο το 1979 κι έφτασε στην κορύφωση το 1981, με την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης.

Το 1987 κλήθηκε να υπηρετήσει τον αγαπημένο του σύλλογο και ως προπονητής, ενώ τα πρώτα χρόνια μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, διατέλεσε υπουργός αθλητισμού της Γεωργίας. Παράλληλα, ενεπλάκη επιχειρηματικά σε πολλές δραστηριότητες, με πιο σημαντική αυτήν στην αεροπορική εταιρία Airzena της οποίας χρημάτισε και αντιπρόεδρος.

Αν και ήταν μια σεβαστή προσωπικότητα της πατρίδας του, στις 20 Νοεμβρίου 2002 δολοφονήθηκε από άγνωστους δράστες μέσα στο αυτοκίνητό του στην οδό Μπαρνόβι της Τιφλίδας, μερικά μέτρα μακριά από το σπίτι του. Η δολοφονία του δεν εξιχνιάστηκε ποτέ.

Οι φωτεινοί σηματοδότες έδωσαν την έμπνευση

Επιστρέφουμε στο μέτρο της κίτρινης και της κόκκινης κάρτας για να αναφέρουμε πώς η FIFA έφτασε στο σημείο να το υιοθετήσει, ύστερα από μια έμπνευση του Άγγλου διαιτητή, Κεν Άστον. Πρώτος αυτός ένιωσε την ανάγκη την υιοθέτηση ενός οπτικού συστήματος παρατηρήσεων που υπερέβαινε το εμπόδιο της γλώσσας. Και την αφορμή του την έδωσε το χάος που είχε προκληθεί στον προημιτελικό Αγγλία-Αργεντινή (1-0) για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966.

Ο Δυτικογερμανός διαιτητής Ρούντολφ Κραϊτλάιν έδειξε την άγουσα στον αρχηγό της «αλμπισελέστε», Αντόνιο Ρατίν, ισχυριζόμενος ότι τον είχε ακούσει να βρίζει. Ο Αργεντινός μέσος, ωστόσο, δεν μιλούσε άλλη γλώσσα πέρα απ’ την ισπανική, την οποία δεν γνώριζε ούτε ο ρέφερι. Διαμαρτυρήθηκε έντονα για την απόφαση και μάλιστα άργησε πολύ να βγει από τον αγωνιστικό χώρο, με το πρόσχημα ότι δεν είχε καταλάβει τι του είχε πει ο Κραϊτλάιν.

Ο Άστον παρακολουθούσε τον αγώνα απ’ την κερκίδα μια και τότε ήταν υπεύθυνος της επιτροπής διαιτησίας της διοργάνωσης. Κατέβηκε στον αγωνιστικό χώρο για να πείσει τον Ρατίν να βγει, αλλά έκανε τα πράγματα χειρότερα, μια και ο αρχηγός της Αργεντινής βρήκε πάτημα για να διαμαρτυρηθεί για μεροληψία της διαιτησίας υπέρ της Αγγλίας. Προβληματισμό, ωστόσο, του προκάλεσε ένα ακόμα γεγονός. Ο αμυντικός των «λιονταριών», Τζάκι Τσάρλτον, είχε διαβάσει στις εφημερίδες ότι είχε παρατηρηθεί από τον διαιτητή χωρίς να το έχει αντιληφθεί την ώρα του αγώνα και ζήτησε από τον Άστον να του το επιβεβαιώσει.

Λίγες μέρες αργότερα, ενώ ήταν σταματημένος με το αυτοκίνητό του σε ένα φανάρι της Λεωφόρου Κένσινγκτον στο Λονδίνο, ο Άστον συνέλαβε την ιδέα της κίτρινης κάρτας για την προειδοποίηση (όπως ο αντίστοιχος φωτεινός σηματοδότης που στην Ελλάδα έχει πορτοκαλί χρώμα) και της κόκκινης για την αποβολή. Όταν έφτασε σπίτι του το εξήγησε στη σύζυγό του, η οποία βρήκε την ιδέα εξαιρετική και του ετοίμασε πολύ γρήγορα δύο τέτοιες κάρτες από χαρτόνι, που χωρούσαν στην τσέπη της διαιτητικής του στολής.

Το σύστημα υπερέβαινε το πρόβλημα της γλώσσας και ήταν πολύ πρακτικό, όμως η FIFA περίμενε μέχρι το Μουντιάλ του 1970 για να το θέσει σε εφαρμογή. Η αγγλική ομοσπονδία άργησε ακόμα περισσότερο να το αποδεχθεί (το 1976) παρότι ο εμπνευστής του ήταν Άγγλος. Σύντομα, όμως, καθιερώθηκε παντού και με τον καιρό εισήχθη και σε άλλα αθλήματα.

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970 οι διαιτητές έδειξαν πολλές φορές την κίτρινη κάρτα, όμως δεν έκαναν καθόλου τη χρήση της κόκκινης. Προφανώς λόγω διστακτικότητας, αλλά και επειδή τότε έπρεπε… να βγει αίμα για να αποβληθεί παίκτης – ο ίδιος ο Άστον είχε κάνει τα στραβά μάτια σε εγκληματικές ενέργειες στον περιβόητο αγώνα Χιλή-Ιταλία το 1962.

Οι πρώτες κόκκινες υποδείχθηκαν στα εθνικά πρωταθλήματα της περιόδου 1970-71 και σε επίπεδο Μουντιάλ, ο πρώτος παίκτης που πήρε την άγουσα με τον νέο τρόπο ήταν ο Χιλιανός Κάρλος Καζέλι, στον αγώνα με τη γηπεδούχο Δυτική Γερμανία.

Πηγές: www.guinessworldrecords.com [«First football (soccer) player to receive a yellow card at the FIFA World Cup»], en.wikipedia.org [«1970 FIFA World Cup», «Kakhi Asatiani», «Ken Aston»], transfermarkt.com [«Kakhi Asatiani»].

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 31 Μαΐου

2021: Επικαλούμενη την ψυχική της υγεία, η Ναόμι Οσάκα αποσύρεται από το Ρολάν Γκαρός πριν τη διεξαγωγή του 2ου γύρου στον οποίο είχε προκριθεί.

2018: Πέντε ημέρες μετά την κατάκτηση του Champions League για τρίτη φορά, ο Ζινεντίν Ζιντάν ανακοινώνει την παραίτησή του από την τεχνική ηγεσία της Ρεάλ Μαδρίτης.

2008: Ο Γιουσέιν Μπολτ σημειώνει το πρώτο του παγκόσμιο ρεκόρ στα 100 μ., όταν τρέχει την απόσταση σε 9.72 στο γκραν πρι της Νέας Υόρκης. Ο 21χρονος Τζαμαϊκανός παίρνει το ρεκόρ απ’ τον συμπατριώτη του, Ασάφα Πάουελ (9.74 απ’ τον Σεπτέμβριο του 2007).

2002: Με γκολ του Πάπα Μπούμπα Ντιόπ η Σενεγάλη νικά με 1-0 την παγκόσμια πρωταθλήτρια Γαλλία στην πρεμιέρα του Μουντιάλ που για πρώτη φορά φιλοξενείται επί ασιατικού εδάφους (Νότια Κορέα και Ιαπωνία).

1999: Ο Τόνι Στιούαρτ γίνεται ο πρώτος οδηγός που μετέχει σε δύο αγώνες την ίδια ημέρα, σε αγώνα του NASCAR και στο Indianapolis 500.

1998: Στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ελπίδων στη Ρουμανία, η Εθνική μας γνωρίζει την ήττα με 1-0 από την Ισπανία. Προπονητής της ομάδας μας είναι ο Γιάννης Κόλλιας και βασικά στελέχη οι Γιώργος Καραγκούνης, Τραϊανός Δέλλας, Γιάννης Γκούμας, Άγγελος Μπασινάς, Νίκος Λυμπερόπουλος, Δημήτρης Ελευθερόπουλος, Θανάσης Κωστούλας, Παντελής Κωνσταντινίδης κ.ά. Το γκολ των Ισπανών πετυχαίνει στο 64′ ο Ιβάν Πέρεθ, έπειτα από λάθος του Ελευθερόπουλου, ενώ η Εθνική μας είχε δοκάρι στο 59′ σε προσπάθεια του Δέλλα.

1995: Ο Άρης Βωβός με συνοδηγό τον Κώστα Στεφανή κερδίζουν το 42ο Ράλι Ακρόπολις με Lancia Delta HF Integrate, το οποίο ωστόσο δεν προσμετράται στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα με συνέπεια οι διεθνείς συμμετοχές να είναι λίγες. Είναι η πρώτη φορά που Έλληνας οδηγός κερδίζει τον αγώνα, ύστερα από τον Τζώνη Πεσματζόγλου το 1955 με ένα Opel Kapitan.

1992: Η ΑΕΚ κατακτά το πρωτάθλημα της Α’ Εθνικής, όταν στην προτελευταία αγωνιστική νικά με 2-0 τον Απόλλωνα Σμύρνης στη Νέα Φιλαδέλφεια και ξεφεύγει τρεις βαθμούς από τον δεύτερο Ολυμπιακό, ο οποίος την ίδια ώρα μένει στο 1-1 στην έδρα της Κορίνθου.

1986: Αρχίζει το 13ο Παγκόσμιο Κύπελλο το οποίο διοργανώνει το Μεξικό, με τον αγώνα Ιταλία-Βουλγαρία 1-1 στο στάδιο «Αζτέκα».

1983: Πεθαίνει σε ηλικία 87 ετών ο θρύλος της επαγγελματικής πυγμαχίας Τζακ Ντέμσι. Είχε διατηρήσει τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή στα βαρέα βάρη από το 1919 έως το 1926.

1981: Ο Ούγγρος προπονητής του ΠΑΟΚ, Γκιούλα Λόραντ, αισθάνεται αδιαθεσία και σωριάζεται μπροστά στον πάγκο του στο 17′ του αγώνα της ομάδας του με τον Ολυμπιακό στην Τούμπα. Παρότι ο 58χρονος τεχνικός προσκομίζεται άμεσα στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, αφήνει την τελευταία του πνοή μια και η καρδιά του έχει σταματήσει.

1978: Πεθαίνει από καρκίνο σε ηλικία μόλις 52 ετών ο Γιόζεφ Μπόζικ, βασικό στέλεχος της μεγάλης Εθνικής Ουγγαρίας της δεκαετίας του ’50.

1978: Στην πρεμιέρα του 11ου Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Αργεντινή, η κάτοχος του τίτλου Δυτική Γερμανία αναδεικνύεται ισόπαλη 0-0 με την Πολωνία του Γιάτσεκ Γκμοχ.

1972: Με δύο γκολ του Γιόχαν Κρόιφ στο 47′ και το 78′, ο Άγιαξ νικά με 2-0 την Ίντερ στο Ρότερνταμ και κατακτά το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης για δεύτερη διαδοχική σεζόν.

1965: Ο Βρετανός Τζιμ Κλαρκ γίνεται ο πρώτος μη Αμερικανός που κερδίζει το Indianapolis 500, με μέση ωριαία ταχύτητα 150.69 μιλίων.

1962: Με γκολ του Φλόριαν Άλμπερτ στο 75′ η Ουγγαρία νικά με 2-1 την Αγγλία στο πλαίσιο της πρώτης αγωνιστικής των ομίλων του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Χιλής. Το ντέρμπι ανάμεσα στη Δυτική Γερμανία και την Ιταλία λήγει ισόπαλο 0-0.

1961: Η Μπενφίκα κατακτά το Κύπελλο Πρωταθλητριών νικώντας με 3-2 την Μπαρτσελόνα στον τελικό που διεξάγεται στη Βέρνη. Είναι η πρώτη φορά από την καθιέρωση του θεσμού που το τρόπαιο δεν καταλήγει στη Ρεάλ Μαδρίτης, την οποία είχε αποκλείσει η φιναλίστ Μπαρτσελόνα από τον 1ο γύρο. Στον τελικό, οι «Μπλαουγκράνα» ανοίγουν το σκορ με τον Σάντορ Κότσις (21′), όμως η Μπενφίκα απαντά με τρία γκολ (31′ Άγκουας, 32′ αυτ. Ράμαγετς, 55′ Κολούνα) προτού ο Τσίμπορ μειώσει για το τελικό 3-2 στο 75′. Ο τελικός έχει έντονο ουγγρικό χρώμα, μια και εκτός από τους δύο σκόρερ της Μπαρτσελόνα, προπονητής της Μπενφίκα είναι ο Μπέλα Γκούτμαν.

1953: Ο Παναθηναϊκός αποσπά ισοπαλία με 1-1 από τον Ολυμπιακό στο «Γ. Καραϊσκάκης» και κάνει καθοριστικό βήμα για την κατάκτηση του Πανελληνίου Πρωταθλήματος.

1903: Η Λειψία νικά την Πράγα με 7-2 στο Αμβούργο και ανακηρύσσεται η πρώτη πρωταθλήτρια στην ιστορία του γερμανικού ποδοσφαίρου. Όλοι οι ποδοσφαιριστές είναι ερασιτέχνες που προπονούνται και αγωνίζονται στον ελεύθερo χρόνο τους.

1868: Ο Βρετανός Τζέιμς Μουρ κερδίζει τον πρώτο καταγεγραμμένο ποδηλατικό αγώνα 2 χλμ. στο Parque de St. Cloud.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News