Σαν Σήμερα - Φώστηρας: Όταν «φόνευσε» τον Ολυμπιακό στον δρόμο για τη σωτηρία

Στις 12 Μαρτίου 1961 ο Φωστήρας νίκησε 1-0 τον Ολυμπιακό ως τυπικά γηπεδούχος στη Νέα Σμύρνη και ουσιαστικά τον έθεσε νοκ άουτ από τη διεκδίκηση του τίτλου. Πότε καθιερώθηκε το προσωνύμιο «φονέας των γιγάντων».

Ανάμεσα στους συλλόγους που συμπληρώνουν φέτος 100 χρόνια παρουσίας στα αθλητικά δρώμενα του τόπου, είναι και κάποιες με πλούσια ιστορία, αλλά φτωχό παρόν.

Σ’ αυτήν την κατηγορία ανήκει ο Φωστήρας, ο οποίος ιδρύθηκε στα τέλη του 1926, άφησε έντονο το αποτύπωμα του στο ποδόσφαιρο τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια κι έφτασε στο σημείο να έχει αξιόλογη παρουσία στην Α’ Εθνική τα πρώτα χρόνια μετά τη δημιουργία της.

Αφορμή για να θυμηθούμε το ιστορικό σωματείο του Ταύρου είναι μια νίκη που σημείωσε στις 12 Μαρτίου 1961 επί του Ολυμπιακού. Στο γήπεδο της Νέας Σμύρνης, που χρησιμοποιούσε τότε ως έδρα, ο Φωστήρας δικαίωσε τον χαρακτηρισμό «φονέας των γιγάντων» νικώντας με 1-0 τους «ερυθρόλευκους», στους οποίους μεσουρανούσαν τότε ο Ηλίας Υφαντής, ο Κώστας Πολυχρονίου, οι αδελφοί Κώστας και Αριστείδης Παπάζογλου και ο Γιώργος Σιδέρης.

Πρωταγωνιστής του αγώνα, ωστόσο, ήταν ο τερματοφύλακας Σάββας Θεοδωρίδης, ο οποίος χάρη στις επεμβάσεις του απέτρεψε βαρύτερη ήττα των «ερυθρόλευκων» από τον παθιασμένο αντίπαλό τους. Η επικαιρότητα περιστράφηκε γύρω από την κριτική που δεχόταν ο προπονητής, Τζίνα Σιμονόφσκι, επειδή ο Ολυμπιακός είχε ουσιαστικά τεθεί νοκ άουτ από τη διεκδίκηση του τίτλου και η εξαιρετική παρουσία της ομάδας των Νέων Σφαγείων (όπως ονομαζόταν τότε ο Ταύρος) είχε περάσει σε δεύτερη μοίρα.

Με «αστέρια» τους ανερχόμενους Γιώργο Δεϊμέζη (ο οποίος έχασε αρκετές ευκαιρίες για να διευρύνει το σκορ) και Παναγιώτη Βεντούρη (που αργότερα έκανε καριέρα στην ΑΕΚ) ο Φωστήρας κυριάρχησε στον αγώνα με τον Ολυμπιακό. Έχοντας σε καλή μέρα τους αμυντικούς Τάσο Ανδρέου και Γιώργο Λιόλιο (ο αρχηγός της ομάδας, που τον βλέπετε στην κεντρική μας φωτογραφία δίπλα στον διαιτητή Ιωαννίδη και τον Υφαντή) και κυρίως τους επιθετικούς, με προεξάρχοντες τον Χαράλαμπο Χατζηδήμου και τον Δημήτρη Γεωργαλά, έφτασε δίκαια στη νίκη.

Το γκολ, βέβαια, ήταν δώρο αντιπάλου. Αυτογκόλ δηλαδή, το οποίο σημείωσε άθελά του στο 22′ ο Νίκος Καμπόλης, όταν η μπάλα κόντραρε στο σώμα του ύστερα από κεφαλιά του Τάκη Αϊδινιώτη κι η πορεία της ξεγέλασε τον Θεοδωρίδη. Με βάση την περιγραφή του Άγη Βούρβουλη στην «Αθλητική Φωνή», μάλλον θα πιστωνόταν σήμερα ως γκολ του επιθετικού του Φωστήρα, αλλά από τη στιγμή που δεν υπάρχει εικόνα αρκούμαστε στην καταγραφή εκείνης της εποχής.

Συναγερμός επικρατεί στα γκολπόστ του τερματοφύλακα του Φωστήρα, Βαγγέλη Παυλίδη, σε μία από τις λίγες καλές επιθέσεις του Ολυμπιακού στον αγώνα της 12ης Μαρτίου 1961 (πηγή: EUROKINISSI).

Στο σχετικό ρεπορτάζ της εφημερίδας «Απογευματινή» της 13ης Μαρτίου 1961 διαβάζουμε:

«Η νίκη αυτή του Φωστήρος όσον και αν φαίνεται εκπληκτική, εν τούτοις είναι απολύτως δικαία. Οι ποδοσφαιριστές του ηγωνίσθησαν ως λέοντες και η νίκη δικαιωματικά τους αξίζει. Μάλιστα το 1-0 τους αδικεί. Έχασαν καταπληκτικάς ευκαιρίας να αυξήσουν την διαφορά του σκορ και να γράψουν τοιουτοτρόπως έναν από τους πλέον ενδόξους θριάμβους της ιστορίας τους».

Το προσωνύμιο «φονέας των γιγάντων»

Στην «Αθλητική Φωνή» της 13ης Μαρτίου 1961 ο Φωστήρας αναφέρεται ως «φονεύς των γιγάντων», στη λεζάντα της ομαδικής του φωτογραφίας εκείνης της σεζόν. «Ο “Φονεύς των Γιγάντων”, ο εκπληκτικός Φωστήρας, του οποίου η χθεσινή νίκη επί του Ολυμπιακού συνεκλόνισε το πανελλήνιο και ανέτρεψε τα προγνωστικά».

Ωστόσο, το συγκεκριμένο προσωνύμιο που ακολουθεί έως και σήμερα τον σύλλογο του Ταύρου, είχε αρχίσει να χρησιμοποιείται από πολύ παλιότερα. Σίγουρα πιο παλιά κι από τον Ιούνιο του 1949 και το ποίημα που απήγγειλε σε μια γιορτή του συλλόγου ο ειδικός γραμματέας Μανίκας, όπως επικαλείται στο λήμμα της η ελληνική Wikipedia.

Με μια πρόχειρη έρευνα στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής, συναντήσαμε τον όρο στο φύλλο της εφημερίδας «Αθλητισμός» της 9ης Δεκεμβρίου 1946 και μάλιστα σαν να είναι ήδη καθιερωμένος. Το ρεπορτάζ της σελίδας 3 που αναφέρεται στην πρόσληψη στην τεχνική ηγεσία του παλαίμαχου επιθετικού του Ολυμπιακού, Θεολόγου Συμεωνίδη, έχει τίτλο:

«Ο Θεολ. Συμεωνίδης θα ξανακάνη τον Φωστήρα ομάδα “φονέα των γιγάντων” – όλα έτοιμα για τη γενική εξόρμησι».

Η εφημερίδα είχε δημοσιεύσει και μία φωτογραφία της ομάδας, στην οποία διαβάζουμε: «Η συμπαθής ομάς του Φωστήρος, που υπό την επίβλεψι του διεθνούς μας Θ. Συμεωνίδη υπόσχεται να επανέλθη συντόμως στην προπολεμική του δυναμικότητα».

Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Αθλητισμός» της 22ας Ιανουαρίου 1948 (μπορείτε να διακρίνετε καθαρά την αναγραφόμενη ημερομηνία πάνω δεξιά), που τεκμηριώνει ότι η χρήση του προσωνυμίου «φονέας των γιγάντων» για τον Φωστήρα ήταν ήδη καθιερωμένη (πηγή: Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής).

Από αυτό το τελευταίο προκύπτει το συμπέρασμα ότι το παρατσούκλι μπορεί να είχε αποδοθεί για πρώτη φορά στον Φωστήρα πριν από το 1940! Θα χρειαζόταν, ωστόσο, μια ενδελεχής έρευνα για να τεκμηριώσει 100% την υποψία. Όχι μόνο στα αρχεία Τύπου (που δεν είναι όλα διαθέσιμα ψηφιακά), αλλά και σε προσωπικές συλλογές.

Το βέβαιο είναι ότι υπήρχαν αναφορές στον Φωστήρα ως «φονέα» πολύ πριν από το 1949 – γι’ αυτό και ο γραμματέας του συλλόγου το συμπεριέλαβε στο αυτοσχέδιο ποιηματάκι που απήγγειλε σ’ εκείνη τη γιορτή και το οποίο είχε ως εξής:

Ο Φωστήρ για όλους είναι λαμπρό στολίδι, θείο
είναι από τα πιο αρχαία με ιστορία σωματείο.
Στην αρχή δειλά εμπήκε μεσ’ σε γήπεδα μεγάλα
και κατάπιε τόσες πίκρες και ακόμα τόσα άλλα.
Μα ποτέ δεν απελπίσθη κι’ εξελίχθη τέλος πάντων
όπως όλοι ομολογήσαν σε Φονέα των γιγάντων.

Είχε μεσολαβήσει η καθιέρωση του Φωστήρα στην Α’ Κατηγορία του Πρωταθλήματος Αθηνών, όπου κόντραρε στα ίσα τον Παναθηναϊκό, την ΑΕΚ, τον Απόλλωνα και τον Πανιώνιο. Αδιαφιλονίκητος ηγέτης εκείνης της ομάδας ήταν ο Σπύρος Γιαλαμπίδης, το όνομα του οποίου έχει δοθεί εδώ και χρόνια στο γήπεδο του Ταύρου, ενώ πρωταγωνιστικό ρόλο είχε και ο νεαρός Θανάσης Μπέμπης, ο μετέπειτα θρυλικός άσος του Ολυμπιακού.

Η αναλαμπή της δεκαετίας του ’70

Ο Φωστήρας κατάφερε να κρατηθεί σχετικά εύκολα στη Α’ Εθνική τόσο τη σεζόν 1960-61 όσο και την επόμενη, τερματίζοντας στην ένατη και την όγδοη θέση αντίστοιχα. Την περίοδο 1962-63, όμως, διάφορα προβλήματα επηρέασαν την απόδοση της ομάδας και την οδήγησαν στον υποβιβασμό στη Β’ Εθνική.

Ανάμεσα στις σημαντικές νίκες που σημείωσε σ’ εκείνη την πρώτη θητεία στα «σαλόνια», ξεχωρίζει κι αυτή επί του ΠΑΟΚ στη Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο του 1961 (1-0), με σκόρερ τον Χατζηδήμου, ο οποίος είχε μείνει στην Ιστορία ως ο ποδοσφαιριστής που σημείωσε το πρώτο γκολ με απ’ ευθείας κόρνερ στην εθνική μας κατηγορία. Στις 26 Νοεμβρίου 1961, στη νίκη με 5-1 επί του Απόλλωνα Καλαμαριάς στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.

Ο Φωστήρας επανήλθε στην κορυφαία κατηγορία τη σεζόν 1970-71, με τον Δεϊμέζη ώριμο πια στέλεχος της μεσαίας γραμμής και νέα «αστέρια» όπως ο Δημήτρης Ρεμούνδος, ο Θανάσης Ρέλλης, ο Άγης Πανόπουλος, ο Ζαχαρίας Αβαγιανέλης και ο Ντίνος Κατάνιας. Είχε αναδείξει στο μεταξύ και τον Κώστα Ελευθεράκη, ο οποίος από το 1968 είχε πάρει μεταγραφή στον Παναθηναϊκό.

Κατά σύμπτωση στις 12 Μαρτίου 1972 νίκησε ξανά τον Ολυμπιακό για το πρωτάθλημα. Αυτήν τη φορά στη φυσική του έδρα, το ξερό γήπεδο του Ταύρου, με σκορ 3-1 και σκόρερ τους Πανόπουλο, Καπίρη και Χριστοδούλου. Το 1-1 της επόμενης σεζόν στο ίδιο γήπεδο, αλλά και το σκληρό παιχνίδι των παικτών του Φωστήρα, λέγεται ότι προκάλεσε εκνευρισμό στους «ερυθρόλευκους», οι οποίοι εκδικήθηκαν με το επιβλητικό 11-0 στις 3 Μαρτίου 1974 στο «Γ. Καραϊσκάκης».

Ο Γιώργος Δεϊμέζης ελέγχει την μπάλα στον αγώνα του Φωστήρα με τον Ολυμπιακό στο Φάληρο, στις 24 Σεπτεμβρίου 1972 (3-0 οι «ερυθρόλευκοι»). Πάνω από τον πεσμένο Γιώργο Δεληκάρη διακρίνεται ο Ντίνος Κατάνιας (πηγή: EUROKINISSI).

Το τέλος εκείνης της σεζόν βρήκε την ομάδα του Ταύρου υποβιβασμένη ξανά. Κι αυτήν τη φορά δεν ήταν εφικτό να σηκώσει ξανά κεφάλι. Κάποιες αναλαμπές, όπως η πορεία μέχρι τους «4» του Κυπέλλου το 1976-77 και μέχρι τους «8» το 1978-79 (όπου με πρωταγωνιστή τον Χρήστο Πετρινιώτη απείλησε με αποκλεισμό τον Ολυμπιακό), δεν είχαν συνέχεια.

Η δεκαετία του ’80 βρήκε τον Φωστήρα «ασανσέρ» μεταξύ Γ’ και Δ’ Εθνικής, ενώ και οι δύο επιστροφές στη δεύτερη επαγγελματική κατηγορία στις αρχές του 21ου αιώνα αποδείχθηκαν βραχύβιες. Το 2018 βίωσε για πρώτη φορά τον υποβιβασμό στο τοπικό πρωτάθλημα της Αθήνας, όπου επέστρεψε το 2024 κι από τότε παλεύει να ξαναβρεί τη χαμένη του αίγλη.

Πηγές: Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδα «Αθλητισμός», φύλλα της 9ης Δεκεμβρίου 1946, 29ης Οκτωβρίου 1947 και 22ας Ιανουαρίου 1948, εφημερίδα «Αθλητική Φωνή» της 13ης Μαρτίου 1961, εφημερίδα «Αθλητική Ηχώ» της 14ης Μαρτίου 1961, εφημερίδα «Απογευματινή» της 13ης Μαρτίου 1961), «40 Χρόνια Ελληνικό Ποδόσφαιρο και ΠΡΟ-ΠΟ» (συλλογικό έργο, εκδ. ΠΡΙΜ Ε.Π.Ε 2000), el.wikipedia.org («Α.Π.Ο. Φωστήρας Ταύρου»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 12 Μαρτίου

2023: Με βολή στα 63.65 μ. η Ελίνα Τζένγκο κερδίζει την πρώτη θέση στον ακοντισμό στο Ευρωπαϊκό Χειμερινό Κύπελλο Ρίψεων στη Λεϊρία της Πορτογαλίας.

2023: Πεθαίνει σε ηλικία 76 ετών ο Ντικ Φόσμπερι, ο άνθρωπος που άλλαξε το άλμα εις ύψος με τον επαναστατικό παλμό του που του χάρισε το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο το 1968.

2022: Ο Γιώργος Κουγιουμτζίδης κατακτά το χρυσό μετάλλιο στην κατηγορία των 79 κ. του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ελευθέρας Πάλης Κ-23 στο Πλόβντιβ, νικώντας στον τελικό τον Γεωργιανό Εβσέμ Σβελίτζε.

2020: Στο άδειο λόγω των μέτρων πρόληψης για την πανδημία του Covid-19, ο Ολυμπιακός αναδεικνύεται ισόπαλος 1-1 με τη Φούλαμ (54′ Ελ Αραμπί/67′ Νέτο) στον πρώτο αγώνα για τη φάση των «16» του Europa League. Η ρεβάνς θα διεξαχθεί στις 6 Αυγούστου και η αγγλική ομάδα θα νικήσει 1-0 και θα πάρει την πρόκριση.

2010: Ο ΠΑΣ Γιάννινα του Νίκου Αναστόπουλου υποχρεώνει τον Ολυμπιακό σε ισοπαλία 2-2 στο Φάληρο και τον αφήνει ακόμα πιο πίσω απ’ τον Παναθηναϊκό στη μάχη του τίτλου.

2006: Ο Ολυμπιακός του Τροντ Σόλιντ επικρατεί 2-1 του Απόλλωνα Καλαμαριάς στο «Γ. Καραϊσκάκης» και φτάνει τις 16 διαδοχικές νίκες στο πρωτάθλημα της Α’ Εθνικής, σημειώνοντας ρεκόρ. Η επίδοση θα βελτιωθεί την περίοδο 2015-16, όταν πάλι ο Ολυμπιακός (με προπονητή τον Μάρκο Σίλβα) ξεκινά τη διοργάνωση με 17 νίκες σε 17 αγώνες.

2005: Η ομάδα βόλεϊ του Ολυμπιακού κατέκτησε τον δεύτερο ευρωπαϊκό τίτλο της, το Top Teams Cup, νικώντας στον τελικό που διεξήχθη στο ΣΕΦ την ολλανδική Ορτέκ Νεσελάντε. Κορυφαίος παίκτης των «ερυθρόλευκων» είναι ο Αργεντινός Μάρκος Μιλίνκοβιτς, ενώ στην κορυφαία εξάδα του Final-4 ψηφίζονται και οι Βασίλης Κουρνέτας και Κώστας Χριστοφιδέλης. Πρώτος σηκώνει το τρόπαιο ο αρχηγός, Αντώνης Τσακιρόπουλος, ο οποίος είχε αγωνιστεί και στην πρώτη ευρωπαϊκή κούπα του Ολυμπιακού, το Κύπελλο Κυπελλούχων του 1996.

2000: Πεθαίνει σε ηλικία 75 ετών ο Άτσα Νίκολιτς, ο επονομαζόμενος «πατριάρχης του γιουγκοσλαβικού μπάσκετ». Μεγαλούργησε κυρίως ως προπονητής, οδηγώντας την Εθνική Γιουγκοσλαβίας στην κατάκτηση του Μουντομπάσκετ του 1978 στις Φιλιππίνες και του Ευρωμπάσκετ του 1977 στο Βέλγιο. Κατέκτησε και τρεις φορές το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης ως προπονητής της Ίνις Βαρέζε (1970, 1972, 1973), ενώ ανέδειξε πολλούς σπουδαίους παίκτες, όπως ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς.

2000: Η γυναικεία ομάδα πόλο της Γλυφάδας κατακτά το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης νικώντας στον τελικό που διεξάγεται στο κλειστό κολυμβητήριο του Κολωνού τη ρωσική Σκιφ με 7-5. Προπονητές της ομάδας είναι οι Φώντας Μουδάτσιος και Άλεν Σαρπ και οι παίκτριες που την οδήγησαν στην ιστορική επιτυχία οι Βούλα Κοζομπόλη, Γεωργία Ελληνάκη, Εύη Μωραϊτίδου, Αγγελική Καραπατάκη, Παρασκευή Βάσσου, Αγγελική Λάγιου, Κατιάνα Ζαχαράκη, Βικτωρία Μακαρώνα, Αντωνία Μωραΐτη, Σοφία Ιωσηφίδου, Αλεξάνδρα Καλογερά, Αμαλία Πάτερου, Κατερίνα Οικονομοπούλου και Καμίλα Πεντρόσα.

1997: Ο Άρης προκρίνεται στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων μια και ηττάται με 87-86 στην παράταση από την Μπενετόν Τρεβίζο στη ρεβάνς της Ιταλίας με πρωταγωνιστή τον Μάριο Μπόνι (25 π.). Οι «κίτρινοι» είχαν νικήσει 77-73 στο Αλεξάνδρειο και η ρεβάνς λήγει με 72-68 στην κανονική διάρκεια.

1996: Ο προπονητής του Πανηλειακού, Αντώνης Γεωργιάδης, τραυματίζεται σοβαρά σε τροχαίο ατύχημα στο ύψος της Κακιάς Σκάλας. Θα μείνει για δύο μήνες στην εντατική και για άλλους δύο στο νοσοκομείο μέχρι να αναρρώσει πλήρως.

1996: O ΠΑΟΚ ηττάται με 88-81 από την Ταουγκρές στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων που διεξάγεται στη Βιτόρια.

1995: Ο Λάμπρος Παπακώστας κατακτά το ασημένιο μετάλλιο στο ύψος στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου της Βαρκελώνης, με άλμα στα 2.35 μ. Νικητής αναδεικνύεται ο Κουβανός παγκόσμιος ρέκορντμαν, Χαβιέ Σοτομαγιόρ (2.38 μ.).

1989: Ο Θωμάς Μαύρος σκοράρει με πέναλτι για τον Πανιώνιο στην Καλαμαριά (ήττα με 3-2),  φτάνει τα 234 γκολ στην Α’ Εθνική και μένει μόνος πρώτος στον πίνακα των σκόρερ όλων των εποχών στην κατηγορία, αφήνοντας δεύτερο τον παλιό του συμπαίκτη στην ΑΕΚ, Μίμη Παπαϊωάννου (233). Ο Μαύρος θα κλείσει την καριέρα του με 261 τέρματα που τον κρατούν στην κορυφή του πίνακα έως και σήμερα.

1985: O Λάρι Μπερντ σημειώνει ατομικό ρεκόρ επίτευξης πόντων σε έναν αγώνα του ΝΒΑ με 60, στη νίκη των Μπόστον Σέλτικς επί των Ατλάντα Χοκς με 126-115.

1984: Ένα 24ωρο μετά τη νίκη επί του Απόλλωνα με 1-0 στο «Γ. Καραϊσκάκης», ο πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός, Σταύρος Νταϊφάς, απολύει τον Νίκο Αλέφαντο τον οποίο είχε προσλάβει στην τεχνική ηγεσία τέσσερις μήνες νωρίτερα.

1972: Ο δρομέας του Παναθηναϊκού, Σπήλιος Ζαχαρόπουλος, κερδίζει το ασημένιο μετάλλιο στα 1.500 μ. του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος της Γκρενόμπλ.

1969: Η ΑΕΚ χάνει την πρόκριση στους «4» του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, αφού αναδεικνύεται ισόπαλη 1-1 με την Σπάρτακ Τρνάβα στη Νέα Φιλαδέλφεια (είχε ηττηθεί με 2-1 στο πρώτο παιχνίδι). Η Ένωση δέχεται πρώτη γκολ (22′ Σβετς) και απλώς ισοφαρίζει στο 77′ με τον Μίμη Παπαϊωάννου.

1950: Ο Πανιώνιος σημειώνει την ευρύτερη νίκη της ιστορίας του επί της ΑΕΚ. Τη συντρίβει με 4-0 στη Νέα Σμύρνη στο πλαίσιο του Πρωταθλήματος Αθηνών, με κορυφαίους παίκτες τους Νίκο Πεντζαρόπουλο και Γιάννη Σκορδίλη.

1939: Λαμβάνει χώρα η πρώτη τακτική γενική συνέλευση της Ελληνικής Ομοσπονδίας Αντισφαίρισης, με τη συμμετοχή 13 σωματείων. Πρώτος πρόεδρος εκλέγεται ο Ιωάννης Κετσέας.

1912: Ο λοχαγός Άλμπερτ Μπέρι πραγματοποιεί την πρώτη πτώση με αλεξίπτωτο.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News