Σαν Σήμερα - Έλλη Ρουσσάκη: H ιστορική «πρωτιά» για την ελληνική κολύμβηση στη Μαδρίτη

Οι επιτυχίες που σημειώνουν τα τελευταία χρόνια οι κολυμβητές και οι κολυμβήτριές μας στις μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις έχουν διορθώσει ένα ιστορικό παράδοξο. Δεν ήταν δυνατόν η Ελλάδα, μια κατ’ εξοχήν ναυτική χώρα, να είναι κομπάρσος στις πισίνες.

Αν αφήσουμε στην άκρη τους 1ους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, όταν τα αγωνίσματα της κολύμβησης είχαν διεξαχθεί στη θαλάσσια περιοχή του Πειραιά με λίγες διεθνείς συμμετοχές, η χώρα μας έβλεπε επί δεκαετίες τους τελικούς… με το κιάλι. Σε πολλές περιπτώσεις δεν είχε καν εκπροσώπηση στις διοργανώσεις παγκοσμίου βεληνεκούς κι όταν αυτό συνέβαινε, η παρουσία των κολυμβητών και των κολυμβητριών της ήταν τυπική.

Χρειάστηκε να φτάσουμε στις 23 Αυγούστου 1986 για να πέσει ο σπόρος που έχει καρπίσει πλέον τόσο πολύ, ώστε να μην μας προξενούν τόσο μεγάλη εντύπωση μετάλλια σαν κι αυτά που κατέκτησαν στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2026 ο Απόστολος Χρήστου κι ο Απόστολος Σίσκος ή μερικά χρόνια νωρίτερα η Άννα Ντουντουνάκη.

Τον σπόρο έριξε η Έλλη Ρουσσάκη, η οποία σημείωσε εκείνη την ημέρα μια πρωτοφανή διάκριση στα 200 μέτρα πεταλούδα του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Υγρού Στίβου της Μαδρίτης. Στους πρωινούς προκριματικούς σημείωσε τον τέταρτο καλύτερο χρόνο με 2:14.46 κι έγινε η πρώτη εκπρόσωπος της Ελλάδας που κέρδισε την πρόκριση σε τελικό παγκοσμίου βεληνεκούς!

Ήταν μια διάκριση που βρισκόταν στις δυνατότητες της κολυμβήτριας του Ολυμπιακού, η οποία είχε την όγδοη καλύτερη επίδοση απ’ όλες τις συμμετέχουσες στο αγώνισμα (2:14.03 από τους Βαλκανικούς Αγώνες της Σόφιας). Τελικά μπήκε στην οκτάδα χωρίς να χρειαστεί να βελτιώσει το ρεκόρ της και στον τελικό κατέλαβε την τιμητική έκτη θέση με χρόνο 2:14.89.

Για να καταλάβετε το μέγεθος της επιτυχίας, στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου ανέβηκε η χρυσή ολυμπιονίκης του 1984, η Αμερικανίδα Μέρι Μίγκερ με 2:08.41 και την ακολούθησαν οι Ανατολικογερμανίδες Κορνέλια Γκρέσλερ (2:10.66) και Μπίρτε Βάιγκανγκ (2:10.68). Τέταρτη τερμάτισε η Αμερικανίδα Κάρα Μαγκράθ (2:10.91) και πέμπτη η Καναδή Ντόνα Μαγκίνις (2:12.91), ενώ η Ρουσσάκη άφησε πίσω της τη Δυτικογερμανίδα Σουζάνε Σούστερ (2:15.34), η οποία είχε κερδίσει χάλκινο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς του Λος Άντζελες στα 4×100 ελεύθερο!

Μόλις 17 ετών ήταν τότε η Ρουσσάκη, η οποία είχε αναδειχθεί ήδη πρωταθλήτρια Ελλάδας και στις δύο αποστάσεις της πεταλούδας, ακολουθώντας τα χνάρια της μεγαλύτερης αδελφής της, Σοφίας. Με την επιτυχία της στη Μαδρίτη (που περιλάμβανε και τη 16η θέση στα 100 μέτρα πεταλούδα με πανελλήνιο ρεκόρ 1:03.07), εξελίχθηκε στην απόλυτη σταρ της ελληνικής κολύμβησης (άθλημα που, παραδόξως, τύγχανε τότε μεγαλύτερης προβολής απ’ ό,τι στις μέρες μας).

Διαδέχθηκε και ξεπέρασε κιόλας τη σπουδαία Σοφία Δάρα, η οποία είχε συμμετάσχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 και του 1984, φτάνοντας στη δεύτερη περίπτωση και σε δύο μικρούς τελικούς. Η Δάρα ήταν και η πρώτη εκπρόσωπος της Ελλάδας που προκρίθηκε σε τελικό Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, το 1981 στο Σπλιτ (στα 800 μέτρα ελεύθερο), επιτυχία που επανέλαβε το 1983 στη Σόφια ο Κρις Στίβενσον στα 200 μέτρα πεταλούδα. Και οι δύο, πάντως, είχαν αρκεστεί στην όγδοη και τελευταία θέση.

Η «Miss Butterfly» δίπλα στον… Γκάλη

Χάρη στην επιτυχία της στη Μαδρίτη, η οποία ήρθε λίγες εβδομάδες μετά τη δεύτερη που κατέλαβε στο Ευρωπαϊκό Κύπελλο του Μάλμε (πάντα στα 200 πεταλούδα), η Ρουσσάκη αναδείχθηκε κορυφαία αθλήτρια του 1986 από τα μέλη του ΠΣΑΤ. Το γεγονός ότι στην αντίστοιχη κορυφή των ανδρών βρισκόταν ο Νίκος Γκάλης, προσέδιδε μεγάλη αίγλη στην τιμητική διάκριση την οποία η ταλαντούχα κολυμβήτρια φρόντισε να κερδίσει και το 1987.

Ήταν μια χρονιά γεμάτη διακρίσεις για τη σπουδαία κολυμβήτρια, η οποία έδωσε τον τόνο από τις 25 Μαΐου, όταν σε διεθνές μίτινγκ στην Αμβέρσα συνέτριψε το πανελλήνιο ρεκόρ στα 200 μέτρα πεταλούδα με 2:12.57 (το οποίο έμελλε να αντέξει δεκαέξι χρόνια!), ενώ βελτίωσε το αντίστοιχο και στα 100 με 1:02.88. Η κορύφωση, όμως, ήρθε μες στο καλοκαίρι.

Τον Ιούλιο κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στο «διακοσάρι» στην Πανεπιστημιάδα του Σπλιτ με χρόνο ελάχιστα κάτω από το ρεκόρ της (2:12.59) και τον Αύγουστο «άγγιξε» το μετάλλιο στο ίδιο αγώνισμα στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα που διεξήχθη στο Στρασβούργο. Στον τελικό που κατά σύμπτωση διεξήχθη στις 23 Αυγούστου 1987 (ακριβώς έναν χρόνο ύστερα από εκείνον της Μαδρίτης) η Ρουσσάκη κατέλαβε την τέταρτη θέση με 2:14.05, θέση που ήταν το «ταβάνι» της αν αναλογιστούμε ότι η τρίτη, η Ρουμάνα Στέλα Πούρα, τερμάτισε με χρόνο 2:11.56.

To κερασάκι στην τούρτα μπήκε τον Σεπτέμβριο, στους Μεσογειακούς Αγώνες της Λατάκια, όπου κατέκτησε με άνεση το χρυσό μετάλλιο στα 200 μέτρα πεταλούδα με 2:15.65 (δεύτερη κατετάγη η Έλσα Νικολαΐδου), αλλά και το χάλκινο στα 400 μέτρα μικτή με 5:04.50.

Οι επιτυχίες της στο συγκεκριμένο κολυμβητικό στιλ της χάρισαν το προσωνύμιο «Miss Butterfly» (κατ’ αντιστοιχία με τη «Μαντάμα Μπάτερφλαϊ» του Τζιάκομο Πουτσίνι) και τον τίτλο της κορυφαίας Ελληνίδας αθλήτριας από τον ΠΣΑΤ δεύτερη σερί χρονιά. Κάτι που πέτυχε φυσικά και ο Γκάλης, ο οποίος είχε οδηγήσει την Εθνική μας στην κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ.

Το παράπονο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες

Ύστερα από τόσες διακρίσεις που σημείωσε το 1987, η Ρουσσάκη εύλογα είχε ως στόχο τη διάκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988 στη Σεούλ. Ωστόσο, η σκληρή πολιτική που ακολούθησε εκείνη τη χρονιά η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (όπως ονομαζόταν τότε η ΕΟΕ) δεν της επέτρεψε ούτε καν να συμμετάσχει στην κορυφαία αθλητική διοργάνωση!

Η κολυμβήτρια του Ολυμπιακού δεν είχε πιάσει το υψηλό διεθνές όριο πρόκρισης μες στο 1988 και η ΕΟΑ δεν τη συμπεριέλαβε στην αποστολή, παρότι είχε το δικαίωμα να το κάνει βάσει του εντυπωσιακού πανελληνίου ρεκόρ που είχε σημειώσει στα 200 μέτρα πεταλούδα την προηγούμενη χρονιά. «Θύματα» αυτής της στάσης έπεσαν κι άλλοι διακεκριμένοι αθλητές, όπως ο δρομέας των 400 μέτρων με εμπόδια, Θανάσης Καλογιάννης, ο μαραθωνοδρόμος Σπύρος Ανδριόπουλος, ο ποδηλάτης Κανέλλος Κανελλόπουλος και ο παλαιστής Δημήτρης Θανόπουλος.

Η Ρουσσάκη έχει δηλώσει ότι ο αποκλεισμός της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988, στην καλύτερη περίοδο της καριέρας της, ήταν κάτι που δεν μπόρεσε να ξεπεράσει. Κι αυτό είχε αντίκτυπο στις επιδόσεις της τα χρόνια που ακολούθησαν και δεν συνοδεύτηκαν από συμμετοχές σε κορυφαίες διεθνείς διοργανώσεις, αν και ήταν σταθερά παρούσα στα Πανελλήνια Πρωταθλήματα, όπου πρόσφερε βαθμούς στον (σχεδόν μόνιμο πρωταθλητή) Ολυμπιακό.

Η τελευταία της αναλαμπή ήρθε τον Ιούλιο του 1991, στους Μεσογειακούς Αγώνες της Αθήνας, όπου χάρισε στην Ελλάδα το πρώτο της χρυσό μετάλλιο στη διοργάνωση. Στο «καλό» της αγώνισμα φυσικά, τα 200 μέτρα πεταλούδα, κέρδισε τον τελικό με 2:15.63 αφήνοντας πίσω της διακεκριμένες αθλήτριες όπως η Ιταλίδα Ιλάρια Τοκίνι (2:15.93) και η Ισπανίδα Μπάρμπαρα Φράνκο (2:16.71). Η ειρωνεία, μάλιστα, ήταν ότι το μετάλλιο της απένειμε ο Γιάννης Παπαδογιαννάκης, ο οποίος ως αντιπρόεδρος της ΕΟΑ την είχε αποκλείσει από την αποστολή της Σεούλ.

Η «Μις Μπατερφλάι» της ελληνικής κολύμβησης ήταν πια αρκετά μεγάλη σε ηλικία (για τα τότε δεδομένα της κολύμβησης) για να διεκδικήσει τη συμμετοχή στους Ολυμπιακούς του 1992 στη Βαρκελώνη. Ήταν το μοναδικό παράπονο που της άφησε η καριέρα της στις πισίνες, μια και το 1988 ήταν σε θέση να διεκδικήσει την παρουσία τουλάχιστον στον μικρό τελικό στα 200 πεταλούδα, που θα συνιστούσε τεράστια διάκριση για την Ελλάδα εκείνα τα «πέτρινα» χρόνια.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ύστερα από τη δική της παρουσία στον τελικό του 1986, η χώρα μας περίμενε δεκαπέντε χρόνια για να δει εκπρόσωπό της ανάμεσα στους οκτώ κορυφαίους του αγωνίσματός του. Το κατάφερε ο Σπύρος Γιαννιώτης στα 400 μέτρα ελεύθερο το 2001 στη Φουκουόκα, ανοίγοντας τον δρόμο για τις επιτυχίες που συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

Πηγές: Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδα «Απογευματινή», φύλλο της 25ης Αυγούστου 1986), Αρχείο εφημερίδας «Αθλητική Ηχώ», φύλλα της 27ης Μαΐου 1987, 24ης Αυγούστου 1987 και 1ης Σεπτεμβρίου 1988 (ψηφιοποίηση gazzetta.gr), www.tovima.gr («Οι μπαμπάδες χορηγοί της… κολύμβησης»), koe.org («Όλοι οι Τελικοί της Ελλάδας σε Παγκόσμια πρωταθλήματα Ανδρών / Γυναικών»), www.psat.gr («Αθλητικά Βραβεία ΠΣΑΤ»), el.wikipedia.org («Έλλη Ρουσσάκη»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 23 Αυγούστου

2023: Με χρόνο 3:29.38 ο Βρετανός Τζος Κερ νικά τον Νορβηγό Γιάκομπ Ινγκεμπρίγκτσεν (3:29.65) στον συναρπαστικό τελικό των 1.500 μ. του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος της Βουδαπέστης. Τρίτος τερματίζει ο έτερος Νάρβε Νόρντας (3:29.68), ο οποίος περνά στα τελευταία μέτρα τον Κενυάτη Άμπελ Κιπσάνγκ (3:29.89).

2020: Με γκολ του Κίνγκσλεϊ Κομάν στο 59o λεπτό, η Μπάγερν νικά με 1-0 την Παρί Σεν Ζερμέν στον τελικό του Champions League στη Λισαβώνα και στέφεται πρωταθλήτρια Ευρώπης για έκτη φορά στην ιστορία της.

2015: Ο Γιουσέιν Μπολτ νικά στο νήμα τον Τζάστιν Γκάτλιν (9.79 έναντι 9.80) και κατακτά το χρυσό μετάλλιο στα 100 μ. στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Πεκίνου. Πρόκειται για το πέμπτο χρυσό μετάλλιο του Τζαμαϊκανού σπρίντερ σε διεθνή διοργάνωση από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008 και μετά (μόνη εξαίρεση το Παγκόσμιο του 2011 όπου είχε ακυρωθεί).

2012: Ο Κώστας Φιλιππίδης σημειώνει νέο πανελλήνιο ρεκόρ στο άλμα επί κοντώ με 5.80 μ., στο Diamond League της Λωζάνης.

2008: Ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης κατακτά το ασημένιο μετάλλιο στα +80 κιλά του τάε κβον ντο των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου, αφού στον τελικό γνωρίζει την ήττα με 5-4 από τον Νοτιοκορεάτη Τσα Ντονγκμίν.

2008: Με γκολ του Άνχελ Ντι Μαρία στο 58ο λεπτό, η Αργεντινή νικά με 1-0 τη Νιγηρία και κατακτά το χρυσό μετάλλιο στο ποδοσφαιρικό τουρνουά των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου. Βασικό στέλεχος της «αλμπισελέστε» είναι και ο 21χρονος Λιονέλ Μέσι.

2008: Ο Αιθίοπας Κενενίσα Μπεκέλε κάνει νταμπλ στα χρυσά μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, μια και μετά τα 10.000 μ. κερδίζει και τα 5.000 μ. με 12:57.82 (ολυμπιακό ρεκόρ).

2007: Πεθαίνει σε ηλικία 82 ετών ο Νίκος Φιλάρετος, ο οποίος είχε διατελέσει μέλος της ΔΟΕ από το 1981 και επίτιμο μέλος της από το 2006.

2004: Η 22χρονη Αθανασία Τσουμελέκα κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 20 χλμ. βάδην στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.

2004: Η Βρετανίδα Κέλι Χολμς κερδίζει στο νήμα το χρυσό μετάλλιο των 800 μ. των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας από τη Μαροκινή Χάσνα Μπενχάσι (1:56.38 έναντι 1:56.43).

2003: Η Μπερχάνε Αντέρε από την Αιθιοπία κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 10.000 μ. του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος του Παρισιού με νέο ρεκόρ αγώνων (30:04.18).

1999: Η Τασούλα Κελεσίδου κατακτά το ασημένιο μετάλλιο στη δισκοβολία στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Σεβίλλης, με βολή στα 66.05 μ. Νικήτρια αναδεικνύεται η Γερμανίδα Φράνκα Ντιτς με 68.14 μ.

1995: Ο Παναθηναϊκός κερδίζει την πρόκριση στους ομίλους του Champions League, χάρη στην ισοπαλία με 1-1 που αποσπά από τη Χάιντουκ στη ρεβάνς της Ριέκα (0-0 ο πρώτος αγώνας στο Ολυμπιακό Στάδιο). Το χρυσό γκολ των «πρασίνων» πετυχαίνει στο 55′ ο Χουάν Χοσέ Μπορέλι.

1991: H Γαλλίδα Κατρίν Πλεβίνσκι κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα πεταλούδα του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος της Αθήνας, αφήνοντας δεύτερη την Ολλανδή, Ίνχε Ντε Μπρόιν.

1990: Πεθαίνει σε ηλικία 81 ετών ο Ότο Σίμιτσεκ, ουγγρικής καταγωγής προπονητής στίβου που εργάστηκε στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’30. Από τα χέρια του είχαν περάσει μεγάλοι αθλητές όπως ο Νίκος Σύλλας και ο Χρήστος Μάντικας, ενώ είχε διατελέσει και αντιπρόεδρος του ΣΕΓΑΣ.

1987: Δύο γκολ σημειώνει ο Νίκος Αναστόπουλος στο επίσημο ντεμπούτο με την Αβελίνο, την εκτός έδρας νίκη επί της Σαμπενεντετέζε με 3-0 για το Κύπελλο Ιταλίας.

1987: Η Βραζιλία κατακτά το χρυσό μετάλλιο στους Παναμερικανικούς Αγώνες της Ιντιανάπολις, νικώντας με 120-115 την κολεγιακή εθνική ομάδα των ΗΠΑ. Πρώτος σκόρερ του τελικού είναι ο Οσκάρ Σμιντ με 46 πόντους.

1986: Ο 17χρονος Χαράλαμπος Παπανικολάου προκρίνεται στον μικρό τελικό των 200 μέτρων μικτής στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Μαδρίτης, όπου τερματίζει δεύτερος με χρόνο 2:06.18 και καταλαμβάνει τη δέκατη θέση στη γενική κατάταξη.

1985: O Μαροκινός Σαΐντ Αουίτα σημειώνει παγκόσμιο ρεκόρ στα 1.500 μ. με 3:29.46, σε διεθνές μίτινγκ που φιλοξενείται στο Δυτικό Βερολίνο.

1980: Πεθαίνει από καρκίνο σε ηλικία μόλις 51 ετών ο παλαίμαχος μέσος της Ραπίντ Βιέννης και της Εθνικής Αυστρίας, Γκέρχαρντ Χάναπι.

1975: Πεθαίνει σε ηλικία 61 ετών ο Αμερικανός δρομέας, Ταρζάν Μπράουν, νικητής του Μαραθωνίου της Βοστώνης το 1936 και το 1939.

1953: Ο Ιταλός πιλότος της Ferrari, Αλμπέρτο Ασκάρι, εξασφαλίζει τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή της Formula 1 για δεύτερη διαδοχική χρονιά, χάρη στη νίκη του στο γκραν πρι της Ελβετίας.

1950: Ο Τσεχοσλοβάκος Εμίλ Ζάτοπεκ κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 10.000 μ. στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα των Βρυξελλών αφήνοντας για περισσότερο από ένα λεπτό πίσω του τον δεύτερο, τον Γάλλο Αλέν Μιμούν (29:12.0 έναντι 30:21.0). Στον Μαραθώνιο νικητής αναδεικνύεται ο Βρετανός Τζακ Χόλντεν με 2 ώρες 32:14, ενώ ο Έλληνας πρωταθλητής Θανάσης Ραγάζος καταλαμβάνει την 17η θέση με χρόνο 3 ώρες 01:52.

1946: Η Ολλανδή Φάνι Μπλάνκερς-Κουν κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 80 μέτρα με εμπόδια στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του Όσλο. Πρόκειται για το πρώτο χρυσό της «ιπτάμενης νοικοκυράς» σε μεγάλη διοργάνωση, μια και το 1938 στη Βιέννη είχε δύο χάλκινα στα 100 και τα 200 μέτρα.

1930: Η Αγγλίδα Μπέτι Νάθαλ-Σουμέικερ γίνεται η πρώτη μη Αμερικανίδα τενίστρια που κερδίζει το εθνικό πρωτάθλημα των ΗΠΑ (μετέπειτα US Open) χάρη στη νίκη της με 2-0 σετ (6-1, 6-4) επί της Άννα Μακιούν-Χάρπερ.

1923: Ο Φινλανδός Πάαβο Νούρμι σημειώνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ στο μίλι με 4:10.4 στη Στοκχόλμη. Θα αντέξει μέχρι τις 4 Οκτωβρίου 1931, όταν θα το καταρρίψει ο Γάλλος Ζιλ Λαντουμέγκ (4:09.2).

1920: Ο Πάαβο Νούρμι κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στον αγώνα ανώμαλου δρόμου στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας. Ταυτόχρονα κερδίζει και το χρυσό στο ομαδικό με τη Φινλανδία, μια και οι Χέικι Λιματάινεν και Τέοντορ Κοσκενιέμι καταλαμβάνουν την τρίτη και την έκτη θέση αντίστοιχα.

1920: Ο Χαβανέζος κολυμβητής, Γουόρεν Κιλόχα, κατακτά το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα ύπτιο των Ολυμπιακών Αγώνων της Αμβέρσας.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News