Σαν Σήμερα - Εθνική Ελλάδας: Η ιστορική νίκη επί της Ιταλίας που δεν είχε συνέχεια

Μπορεί ένα αποτέλεσμα σε ένα φιλικό παιχνίδι να μνημονεύεται ως ιστορικό; Μπορεί, αν αφορά νίκη της Εθνικής Ελλάδας επί ενός «μεγαθηρίου» όπως η αντίστοιχη της Ιταλίας.

Στις 4 Μαρτίου 1972 το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα έκανε την έκπληξη και νίκησε με 2-1 τη «Σκουάντρα Ατζούρα», η οποία δεν ήταν απλώς η φιναλίστ του προηγούμενου Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά είχε παραταχθεί στο παλιό «Γ. Καραϊσκάκης» με όλους σχεδόν τους «αστέρες» που είχαν διαπρέψει στο Μεξικό, χάνοντας μόνο από τη μεγάλη Βραζιλία του Πελέ.

Ο Τζίτζι Ρίβα, ο Ρομπέρτο Μπονινσένια, ο Σάντρο Ματσόλα, o Ρομπέρτο Ροζάτο, ο Τζιανκάρλο Ντε Σίστι, ο Ταρτσίζιο Μπούρνιτς και φυσικά ο αρχηγός, Τζιατσίντο Φακέτι (τον βλέπετε στην κεντρική μας φωτογραφία κατά την ανταλλαγή λαβάρων με τον Μίμη Δομάζο), κατέβηκαν στο φαληρικό στάδιο με τον αέρα της κορυφαίας ομάδας της Ευρώπης. Δεν ήταν μόνο οι δευτεραθλητές κόσμου, αλλά αρκετοί απ’ αυτούς (όπως ο τερματοφύλακας Ντίνο Τζοφ) είχαν συμβάλει και στην κατάκτηση του Euro ’68.

Γι’ αυτόν το λόγο η νίκη της Εθνικής μας έγινε δεκτή με ενθουσιασμό τόσο από τους παίκτες όσο και από τους φιλάθλους και τον Τύπο. «Τιτάνες» χαρακτήρισε τους Έλληνες διεθνείς η «Αθλητική Ηχώ» της επομένης στον πηχυαίο τίτλο της, ενώ ακόμα και οι πολιτικές εφημερίδες, όπως η «Απογευματινή», αφιέρωσαν μέρος της πρώτης σελίδας τους (πράγμα σπάνιο τότε) για να πανηγυρίσουν την επιτυχία. Δεν είχε σημασία ότι ήταν φιλικό. Ήταν μια ιστορική νίκη.

Ίσως να συνέβαλε στον ενθουσιασμό το γεγονός ότι η ιταλική εισβολή του ’40 ήταν σχετικά πρόσφατη – αν και η Ιταλία του 1972 είχε αφήσει πίσω της τις σκοτεινές μέρες του Μπενίτο Μουσολίνι. Κάποιοι μπορεί να έφεραν ακόμα βαρέως και τη συντριβή με 4-0 για τα προκριματικά του Μουντιάλ του 1934 και το παρασκήνιο που τη συνόδευε.

Σημασία έχει ότι ακόμα και σήμερα, τόσες δεκαετίες αργότερα, η Ελλάδα δεν έχει νικήσει ξανά την Ιταλία ούτε σε φιλικό ούτε σε επίσημο αγώνα. Θετικό αποτέλεσμα πήρε μόνο στο τελευταίο ματς των προκριματικών του Μουντιάλ του 1982 στο Τορίνο (1-1 με γκολ του Ντίνου Κούη), όταν όμως οι «Ατζούρι» είχαν εξασφαλίσει μαθηματικά την πρόκριση (χάρη και στο 2-0 με το οποίο μας είχαν νικήσει στη Λεωφόρο). Αντίθετα, το 2019, η Εθνική μας γνώρισε δύο καθαρές ήττες για τα προκριματικά του Euro 2020: 3-0 στο ΟΑΚΑ και 2-0 στο Ολίμπικο της Ρώμης.

Υπό το βάρος της πεντάρας

Η νίκη της Ελλάδας επί της Ιταλίας προκάλεσε αίσθηση για έναν ακόμα λόγο. Η Εθνική μας, την τεχνική ηγεσία της οποίας είχε αναλάβει από το καλοκαίρι του 1971 ο Βορειοϊρλανδός Μπίλι Μπίνγκαμ, είχε γνωρίσει τη συντριβή με 5-0 από την Ολλανδία σε φιλικό αγώνα που είχε διεξαχθεί στο Φάληρο δύο εβδομάδες νωρίτερα (στις 16 Φεβρουαρίου 1972).

Μιλάμε, φυσικά, για την ανερχόμενη δύναμη του παγκοσμίου ποδοσφαίρου, με τον Γιόχαν Κρόιφ και τους υπόλοιπους μεγάλους άσους του πρωταθλητή Ευρώπης Άγιαξ. Ήταν, όμως, ένα τεστ κόντρα σε μία υπερδύναμη στο οποίο η Ελλάδα είχε πάρει βαθμό κάτω απ’ τη βάση. Και δεν προϊδέαζε σε καμία περίπτωση για τόσο μεγάλη βελτίωση κόντρα σε ένα αντίστοιχο μέγεθος, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Ίσως εκείνη η πεντάρα να πείσμωσε τους διεθνείς μας, οι οποίοι ήταν μερικοί από τους πιο ταλαντούχους που ανέδειξε ποτέ το ελληνικό ποδόσφαιρο. Πέρα απ’ τον Δομάζο, που παρέμενε ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης, στη μεσοεπιθετική γραμμή έβλεπες τα ονόματα του Μίμη Παπαϊωάννου, του Γιώργου Κούδα και του Σταύρου Σαράφη και «φουνταριστό» τον πρώτο σκόρερ του τελευταίου Κυπέλλου Πρωταθλητριών, Αντώνη Αντωνιάδη.

Ο τελευταίος άνοιξε και το σκορ στο 12′ με κοντινό σουτ ύστερα από πάσα του Κούδα, αφού είχε προηγηθεί «μελέ» στην περιοχή των Ιταλών από ένα γέμισμα του Δομάζου. Οι φιλοξενούμενοι απάντησαν στο 19′ με τον Μπονινσένια (ο σκόρερ του τελικού του Μουντιάλ του 1970) κι έκαναν πολλούς να πιστέψουν ότι θα επέβαλλαν στη συνέχεια την ανωτερότητά τους. Ωστόσο, η Ελλάδα αντέδρασε σθεναρά και με σωστή τακτική κράτησε μακριά από την εστία της τους κινδύνους. Και στο 55′ πέτυχε το δεύτερο γκολ με κοντινό σουτ του Σπύρου Πομώνη.

Η Σκουάντρα Ατζούρα είχε δοκάρι σε φάουλ του Ρίβα στο 78′, αλλά πέρα από αυτό δεν απείλησε με ισοφάριση ούτε δικαιολόγησε τη φήμη της. Ο Μπίνγκαμ, απ’ την πλευρά του, είχε κάθε λόγο να είναι χαρούμενος και να υποστηρίζει ότι η πραγματική Εθνική Ελλάδας ήταν αυτή κι όχι εκείνη του 0-5 από την Ολλανδία. «Το ντέρμπι Ολυμπιακού-Παναθηναϊκού που ακολουθούσε είχε κάνει τους παίκτες να παίξουν πολύ συγκρατημένα τότε», ήταν η εξήγηση του ομοσπονδιακού τεχνικού.

Ο Πομώνης σε φόρμα

Ο σκόρερ του νικητήριου τέρματος της Ελλάδας είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας και μία εβδομάδα νωρίτερα. Με δικό του γκολ η ΑΕΚ είχε ισοφαρίσει το ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό στη Λεωφόρο, προτού ο Κώστας Νικολαΐδης ολοκληρώσει την ανατροπή (1-2).

Χάρη στην καλή εμφάνιση σ’ εκείνο το ματς, ο Πομώνης (ο οποίος αγωνιζόταν στη θέση του αριστερού εξτρέμ) έπεισε τον Μπίνγκαμ να τον καλέσει στην Εθνική, στην οποία είχε να αγωνιστεί από το 1970 κι ένα φιλικό με την Κύπρο στο «Γ. Καραϊσκάκης». Πριν από αυτό, είχε παίξει σε άλλο ένα παιχνίδι με τα γαλανόλευκα, το 1964: τη νίκη με 4-2 επί της Μεγάλης Βρετανίας για τα προκριματικά των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο.

Δικαιολογημένα ο άσος της Ένωσης ήταν το πρόσωπο του αγώνα, ιδίως απ’ τη στιγμή που έπαιξε για αρκετά λεπτά με πρόβλημα στο πόδι (από πάτημα αντιπάλου σε ανύποπτη στιγμή) μέχρι να αποχωρήσει κουτσαίνοντας στο 79′ (στη θέση του μπήκε ο Κώστας Παπαϊωάννου). Δεν ήταν γραφτό να φορέσει πολλές φορές ακόμα τη φανέλα της. Έπαιξε σε άλλα δύο φιλικά μέχρι το τέλος του 1972 και έκτοτε δεν κλήθηκε ξανά, ενώ και η καριέρα του στην ΑΕΚ ολοκληρώθηκε το 1973.

Στους διακριθέντες της νίκης επί της Ιταλίας συγκαταλέγονταν ο τερματοφύλακας Νίκος Χρηστίδης, ο αριστερός μπακ Θανάσης Αγγελής (περιόρισε στο δεύτερο ημίχρονο τη δράση του Ματσόλα, στον οποίο ο Φερούτζιο Βαλκαρέτζι είχε αναθέσει τον ρόλο του δεξιού εξτρέμ) και οι κεντρικοί αμυντικοί Τάκης Συνετόπουλος και Απόστολος Τόσκας.

Η συνέχεια, δυστυχώς, δεν ήταν ανάλογη. Η Εθνική του Μπίνγκαμ δεν μπόρεσε να δείξει ανταγωνιστικό πρόσωπο στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1974, όπου δεν μπόρεσε να κερδίσει ούτε έναν βαθμό στα τέσσερα παιχνίδια που έδωσε κόντρα στη Γιουγκοσλαβία και την Ισπανία. Ο Βορειοϊρλανδός τεχνικός απολύθηκε πριν από το ντροπιαστικό τελευταίο παιχνίδι με τους «πλάβι» (διαβάστε περισσότερα εδώ) και η φιλική νίκη επί της Ιταλίας αποτελεί τη μοναδική καλή ανάμνηση που άφησε το πέρασμά του από τη θέση του ομοσπονδιακού.

Πηγές: Ανδρέας Μπόμης: «Αυτή είναι η Ιστορία της Εθνικής Ελλάδας» (εκδ. Ερεχθηίδα, 2009), Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδα «Αθλητική Ηχώ» της 5ης Μαρτίου 1972, εφημερίδα «Απογευματινή» της 6ης Μαρτίου 1972), eu-football.info.

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 4 Μαρτίου

2023: Πεθαίνει σε ηλικία 82 ετών ο παλαίμαχος διεθνής ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού, Χρήστος Ζαντέρογλου. Βασικό στέλεχος της ομάδας του Μάρτον Μπούκοβι που αναδείχτηκε πρωταθλήτρια το 1966 και το 1967, κατέχει έως και σήμερα το ρεκόρ διαδοχικών συμμετοχών στην Α’ Εθνική (164).

2020: Πεθαίνει σε ηλικία 86 ετών ο παλαίμαχος άλτης του ύψους, Ρόμπερτ Σαβλακάτζε, χρυσός ολυμπιονίκης με τα χρώματα της Σοβιετικής Ένωσης το 1960 στη Ρώμη.

2018: Ο αρχηγός της Φιορεντίνα, Νταβίντε Αστόρι, εντοπίζεται νεκρός στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του Ούντινε όπου είχε καταλύσει η αποστολή της ομάδας, η οποία την ίδια ημέρα θα αντιμετώπιζε την Ουντινέζε σε αγώνα πρωταθλήματος. Ήταν 31 ετών και είχε φορέσει 17 φορές τη φανέλα της Εθνικής Ιταλίας. Η νεκροψία θα δείξει ότι υπέστη ανακοπή καρδιάς στον ύπνο του. Η ιταλική ομοσπονδία αναβάλλει όλους τους αγώνες της πρώτης και της δεύτερης κατηγορίας που ήταν προγραμματισμένοι να διεξαχθούν εκείνη την ημέρα.

2017: Η Κατερίνα Στεφανίδη κατακτά το χρυσό μετάλλιο στο επί κοντώ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου του Βελιγραδίου, με άλμα στα 4.85 μέτρα. Την ίδια ημέρα η Βούλα Παπαχρήστου κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στο τριπλούν, με άλμα στα 14.24 μέτρα.

2009: Ο Πανσερραϊκός νικά με 3-2 τον Παναθηναϊκό στο ΟΑΚΑ (23′ Μπαϊκαρά, 56′ πέν., 71′ Τσεχ/75′, 90’+2 Χριστοδουλόπουλος) και προκρίνεται στους «4» του Κυπέλλου Ελλάδας, μια και ο πρώτος αγώνας στις Σέρρες είχε λήξει 0-0. Την ίδια μέρα ο Ολυμπιακός αποκλείει τον ΠΑΟΚ νικώντας τον με 2-0 στην παράταση στο «Γ. Καραϊσκάκης» (46′ Ντιόγκο, 110′ Ντάρμπισιρ).

2007: Με γκολ του Δημήτρη Παπαδόπουλου στο 89ο λεπτό ο Παναθηναϊκός νικά 1-0 τον Ολυμπιακό στο «Γ. Καραϊσκάκης» και βάζει τέλος σε ένα σερί έντεκα αγώνων χωρίς εκτός έδρας νίκη επί του «αιωνίου» αντιπάλου του στο πρωτάθλημα.

2002: Πεθαίνει σε ηλικία 62 ετών ο παλαίμαχος Γιουγκοσλάβος λίμπερο, Βέλιμπορ Βάσοβιτς. Ήταν ο αρχηγός του Άγιαξ στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1971 κόντρα στον Παναθηναϊκό (2-0), με τον οποίο έκλεισε την πλούσια καριέρα του.

2001: Με γκολ του Τζόρτζεβιτς έπειτα από μαγική ενέργεια του Ζιοβάνι, ο Ολυμπιακός νικά με 1-0 τον Παναθηναϊκό στο ΟΑΚΑ και κάνει το πιο καθοριστικό βήμα για την κατάκτηση του πρωταθλήματος για πέμπτη διαδοχική σεζόν.

2000: Σκοτώνεται σε τροχαίο δυστύχημα ο 18χρονος πρωταθλητής του Πανιωνίου στην ενόργανη γυμναστική, Χρήστος Φανδρίδης. Το 1998 είχε κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο στους Παγκόσμιους Αγώνες Νεότητας της Μόσχας.

1998: Με γκολ του Λεωνίδα Βόκολου στις καθυστερήσεις, ο Πανιώνιος νικά με 1-0 τον ΠΑΟΚ στον πρώτο ημιτελικό του Κυπέλλου Ελλάδας στη Νέα Σμύρνη. Στον άλλο αγώνα που διεξάγεται την ίδια ημέρα, ο Ηρακλής νικά με 2-1 τον Παναθηναϊκό στο Καυτανζόγλειο.

1995: Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ συντρίβει με 9-0 την Ίπσουιτς με πέντε γκολ του Άντι Κόουλ και σημειώνει νέο ρεκόρ ευρύτερης νίκης στην Premier League. Το ρεκόρ ισοφαρίζουν η Λέστερ το 2019 (9-0 εκτός έδρας τη Σαουθάμπτον) και η Λίβερπουλ το 2022 (9-0 την Μπόνρμουθ).

1993: Ο Ολυμπιακός αναδεικνύεται ισόπαλος 1-1 με την Ατλέτικο Μαδρίτης στο ΟΑΚΑ, στον πρώτο προημιτελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων (63′ Βαΐτσης/11′ Μόγια).

1990: Με γκολ που πετυχαίνει ο Στράτος Αποστολάκης με δυνατό σουτ, ο Ολυμπιακός νικά με 1-0 την ΑΕΚ στο μεγάλο ντέρμπι πρωταθλήματος στο «Γ. Καραϊσκάκης».

1989: Ο Κουβανός άλτης του ύψους, Χαβιέ Σοτομαγιόρ, υπερβαίνει τα 2.43 μ. σε μίτινγκ στη Βουδαπέστη και σημειώνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου, το οποίο αντέχει μέχρι σήμερα. Το παλιό ρεκόρ με 2.42 μ. κατείχε ο Δυτικογερμανός, Κάρλο Τρένχαρντ, από το 1988.

1987: Ο Πανιώνιος συντρίβει με 3-0 τον Ολυμπιακό στη Νέα Σμύρνη (10′ Καραμίχαλος, 63′, 87′ Γιούρισιτς), στον πρώτο προημιτελικό του Κυπέλλου Ελλάδας.

1979: Ο ΠΑΟΚ νικά με 2-0 τον Ολυμπιακό στην Τούμπα (45′, 80′ Ορφανός), ο αγώνας όμως αμαυρώνεται από το πολεμικό κλίμα που δημιουργούν οι οπαδοί κατά της αποστολής των «ερυθρόλευκων» από τη στιγμή που αυτή φτάνει στο γήπεδο.

1968: Ο Τζο Φρέιζερ νικά με νοκ άουτ στον 11ο γύρο τον Μπάστερ Μάθις και κερδίζει τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή στα βαρέα βάρη, που είχε «χηρέψει» μετά την αφαίρεσή του από τον Μοχάμεντ Αλί, λόγω της άρνησής του να καταταγεί στον αμερικάνικο στρατό.

1964: Πεθαίνει από ανακοπή καρδιάς σε ηλικία μόλις 38 ετών ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού και του Απόλλωνα, Αντώνης Παπαντωνίου. Ήταν αδελφός του μεγάλου άσου του «τριφυλλιού», Γιάννη Παναντωνίου και είχε μία συμμετοχή με την Εθνική Ελλάδας, στην οποία πέτυχε χατ τρικ (στο 8-0 επί της Συρίας τον Νοέμβριο του 1949).

1959: Πεθαίνει σε ηλικία 80 ετών ο Μάξι Λονγκ, ο Αμερικανός χρυσός ολυμπιονίκης των 400 μ. το 1900 στο Παρίσι.

1945: Ιδρύεται στο Βελιγράδι ο Ερυθρός Αστέρας, ένας από τους σημαντικότερους αθλητικούς συλλόγους των Βαλκανίων.

1941: Η Αργεντινή κατακτά το Κόπα Αμέρικα για έκτη φορά στην ιστορία της, χάρη στη νίκη της με 1-0 επί της γηπεδούχου Χιλής, με γκολ του Ενρίκε Γκαρσία.

1928: Αρχίζει ο Υπερμαραθώνιος 3.423,5 μιλίων (5.509,6 χιλιομέτρων) με εκκίνηση από το Λος Άντζελες και τερματισμό στη Νέα Υόρκη. Συμμετέχουν 199 δρομείς, εκ των οποίων ολοκληρώνουν τον αγώνα μόνο 55, με τον τελευταίο να τερματίζει στις 26 Μαΐου. Νικητής αναδεικνύεται ο Άντι Πέιν με χρόνο 573 ώρες, 4 λεπτά και 34 δευτερόλεπτα.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News