Σαν Σήμερα - Γκιούλα Ζένγκελερ: Ο... Παγκανίνι του ποδοσφαίρου που κατατρόπωσε την Εθνική Ελλάδας

Κάθε φορά που η Εθνική Ελλάδας αντιμετωπίζει την αντίστοιχη της Ουγγαρίας, όπως καλή ώρα την προσεχή Τρίτη (31 Μαρτίου 2026) στη Βουδαπέστη, είναι αναπόφευκτη η αναφορά στην ιστορική αναμέτρηση του 1938.

Εκείνο το 11-1 για τα προκριματικά του 3ου Παγκοσμίου Κυπέλλου θα μνημονεύεται για πολλά χρόνια ακόμα (ελπίζουμε δηλαδή) ως η βαρύτερη ήττα που έχει γνωρίσει το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα , ενώ και για τους Ούγγρους παραμένει η ευρύτερη που έχουν σημειώσει ποτέ σε επίσημο αγώνα!

Βασικός υπεύθυνος γι’ αυτό το (σοκαριστικό για εμάς, εντυπωσιακό για τους αντιπάλους μας) αποτέλεσμα ήταν ο Γκιούλα Ζένγκελερ, ο οποίος απεβίωσε στις 29 Μαρτίου 1999, σε ηλικία 83 ετών.

Πέντε γκολ είχε σημειώσει εκείνο το απόγευμα ο χαρισματικός επιθετικός της Ούιπεστ, ο οποίος δεν είχε πολύ καιρό που είχε καθιερωθεί στο σχήμα της Εθνικής Ουγγαρίας. Ποτέ δεν ξεπέρασε τη συγκεκριμένη επίδοση επίτευξης τερμάτων σε ένα διεθνές παιχνίδι, όπως ποτέ δεν βρέθηκε άλλος παίκτης που να σκοράρει τόσες ή περισσότερες φορές εις βάρος της Ελλάδας. Μόνο ο Ισπανός Μανουέλ Μπαδένες τον πλησίασε τον Μάρτιο του 1955, αλλά ευτυχώς σταμάτησε στα τέσσερα (και το συνολικό σκορ υπέρ της Β’ Ισπανίας έμεινε στο 7-1).

Δεν υπάρχει, λοιπόν, καλύτερη αφορμή για να ανατρέξουμε στη ζωή και την καριέρα του Ζένγκελερ, ο οποίος συνδέθηκε και αργότερα με τον ελληνισμό. Εργάστηκε για πολλά χρόνια ως προπονητής στην Κύπρο και μάλιστα εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Λευκωσία, όπου άφησε την τελευταία του πνοή, ενώ έκανε ένα σύντομο πέρασμα κι από τη χώρα μας το οποίο πέρασε σχεδόν απαρατήρητο από τον Τύπο της εποχής!

Σταθμός στην καριέρα του, βέβαια, αποτέλεσε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1938. Η Ουγγαρία έφτασε μέχρι τον τελικό χάρη και στα δικά του γκολ κι αν ισχύει το παρασκήνιο το οποίο ο ίδιος έχει διαδώσει, ίσως να μην είχε ηττηθεί απ’ την Ιταλία και να είχε κατακτήσει το βαρύτιμο τρόπαιο. Κάτι που θα είχε καταστήσει το όνομά του πιο θρυλικό κι από εκείνο του Φέρεντς Πούσκας, του παίκτη που τον διαδέχθηκε στη θέση του μέσα αριστερά της εθνικής ομάδας.

Ο Άμπελ, που δεν είχε σχέση με τον Άβελ

Ο Ζένγκελερ γεννήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1915 στο Τσέγκλεντ, ένα προάστιο της Πέστης κι άρχισε να παίζει ποδόσφαιρο στην φερώνυμη ομάδα, την οποία είχαν ιδρύσει οι σιδηροδρομικοί της ουγγρικής πρωτεύουσας.

Η ικανότητά του στο σκοράρισμα δεν πέρασε απαρατήρητη από τους ανιχνευτές ταλέντων της εποχής κι έτσι το 1935 πήρε μεταγραφή στη Σαλγκοτάριαν, ομάδας της Β’ Κατηγορίας. Ο Ζένγκελερ διέπρεψε με τη φανέλα της μια και πετυχαίνοντας 19 γκολ σε 24 συμμετοχές, τη βοήθησε να κερδίσει την άνοδο στα «σαλόνια» του ουγγρικού ποδοσφαίρου για πρώτη φορά.

Εκείνη την περίοδο απέκτησε και το παρατσούκλι «Άμπελ», το οποίο δεν είχε την παραμικρή σχέση με τον πασίγνωστο Άβελ της Παλαιάς Διαθήκης. Έτσι ονομαζόταν ο ήρωας ενός μυθιστορήματος (του αμετάφραστου στα ελληνικά «Ábel a rengetegben» του Άρον Τάμασι) που είχε κάνει θραύση στην Ουγγαρία εκείνη την εποχή και το είχε λατρέψει και ο Ζένγκελερ. Πολλοί υποστήριζαν ότι είχε κιόλας κάποια κοινά με τον πρωταγωνιστή, ο οποίος δεν διέθετε σωματική δύναμη, αλλά κατάφερνε να επιβιώσει στην άγρια φύση χάρη στην εξυπνάδα του.

Τέτοιος ήταν ως ποδοσφαιριστής ο Ζένγκελερ. Απέφευγε όπως ο διάολος το λιβάνι τις σωματικές επαφές επειδή ήταν λεπτοκαμωμένος, ήταν όμως να είναι πολύτιμος για τις ομάδες του λόγω της ευφυΐας του και της ικανότητάς του να σκοράρει και να πασάρει εξίσου καλά και με τα δύο πόδια. Ήταν επίσης γρήγορος και καλός ντριμπλέρ, στοιχεία που του χάρισαν το 1936 τη μεταγραφή σε μεγάλο σύλλογο, την Ούιπεστ, σε ηλικία μόλις 20 ετών.

Έτσι καθιερώθηκε ως μέσα αριστερά

Το ποδόσφαιρο στην Ουγγαρία ήταν ήδη επαγγελματικό και η υπογραφή του Ζένγκελερ στην Ούιπεστ τού στέρησε το δικαίωμα της συμμετοχής στην ερασιτεχνική ομάδα που πήρε μέρος Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο. Αυτό, όμως, δεν τον πτόησε ιδιαίτερα, απ’ τη στιγμή που είχε αρχίσει να καταγράφει συμμετοχές στην «κανονική» εθνική.

Έκανε το διεθνές του ντεμπούτο ως σέντερ φορ στις 2 Δεκεμβρίου 1936 στο Χάιμπουρι, σε μια βαριά ήττα από την Αγγλία με 6-2, όπου ο Τεντ Ντρέικ σημείωσε χατ τρικ. Στη δεύτερη συμμετοχή του κόντρα στην Ελβετία, τον Απρίλιο του 1937 στην Αμβέρσα (στο πλαίσιο του Κυπέλλου Κεντρικής Ευρώπης που διεξαγόταν τότε) ήταν η σειρά του να σημειώσει τρία γκολ και να εδραιωθεί στη συνείδηση του προπονητή του, Κάρολι Ντιτς, ως άξιος παρτενέρ του ήδη καταξιωμένου (και αρχηγού) Γκιέργκι Σάροσι στην επιθετική πεντάδα της Ουγγαρίας.

Έπαιξε άλλο ένα ματς ως σέντερ φορ μέχρι που στην τέταρτη συμμετοχή του, κόντρα στην Τσεχοσλοβακία τον Σεπτέμβριο του 1937, ο Ντιτς τον άλλαξε θέση με τον Σάροσι. Η επιλογή αυτή δεν άρεσε στον μέσα δεξιά, τον Λάσλο Τσεχ, ο οποίος έπιασε πριν τον αγώνα τον Ζένγκελερ και του πρότεινε να μη δίνουν πάσες στον αρχηγό τους. Εκείνος όμως αρνήθηκε και τροφοδότησε κανονικά τον Σάροσι, ο οποίος σημείωσε επτά γκολ στον αγώνα που έληξε με 8-3!

Έτσι, ο ήρωάς μας καθιερώθηκε ως μέσα αριστερά, θέση απ’ την οποία πέτυχε πέντε γκολ στον προκριματικό με την Ελλάδα στις 25 Μαρτίου 1938. Ο θρύλος λέει ότι ο τερματοφύλακας της Εθνικής μας, Σπύρος Σκλαβούνος, δέχθηκε περίπου 100 σουτ εκείνο το απόγευμα. Πάντως, φαίνεται απλώς να παρακολουθεί την πορεία της μπάλας προς τα δίχτυα του στα κινηματογραφημένα στιγμιότυπα που έχουν διασωθεί και περιλαμβάνουν τα τρία πρώτα γκολ.

Βλέπουμε συγκεκριμένα το πρώτο που σημείωσε ο Ζένγκελερ στο 14′, με δυνατό αριστερό σουτ που έστειλε την μπάλα στο «Γ» της ελληνικής εστίας, αλλά και το δεύτερο δικό του, με εύστοχη εκτέλεση πέναλτι που διαμόρφωσε το 3-0 στο 23′. Οι Μαγυάροι είχαν κατέβει χωρίς τον Σάροσι, αυτό όμως δεν τους εμπόδισε να φτάσουν στο αστρονομικό σκορ λόγω της τεράστιας διαφοράς επιπέδου που είχαν σε σχέση με τους ερασιτέχνες Έλληνες ποδοσφαιριστές (ανάμεσα στους οποίους ήταν ο Αντώνης Μηγιάκης του Παναθηναϊκού κι ο Κλεάνθης Βικελίδης του Άρη).

Σκόραρε πέντε φορές στο Μουντιάλ

Ο Ζένγκελερ συμπεριλήφθηκε φυσικά στην αποστολή της Ουγγαρίας για τα τελικά της Γαλλίας, όπου ξεκίνησε ως βασικός μέσα αριστερά και πέτυχε δύο γκολ στο άνετο 6-0 επί της αδύναμης ομάδας των Ολλανδικών Ανατολικών Ινδιών (η σημερινή Ινδονησία) στον πρώτο γύρο.

Ο προημιτελικός ήταν σαφώς πιο δύσκολος, μια και αντίπαλος ήταν η Ελβετία που είχε αποκλείσει νωρίτερα τη Γερμανία. Ένας σεισμός που σημειώθηκε στην περιοχή όπου είχαν καταλύσει οι Μαγυάροι τούς προκάλεσε αναστάτωση παραμονές του αγώνα, στο γήπεδο όμως επέβαλαν την ανωτερότητά τους και νίκησαν δίκαια με 2-0. Ο Ζένγκελερ πέτυχε το δεύτερο γκολ.

Εκεί, όμως, που πραγματικά έλαμψε ήταν στον ημιτελικό κόντρα στη Σουηδία, όπου πέτυχε δύο γκολ και οδήγησε την Ουγγαρία στον θρίαμβο με 5-1 (κάποια παλιά αλμανάκ πίστωναν ως δικό του και το αυτογκόλ του Σβεν Γιάκομπσον, στο βίντεο όμως βλέπουμε ότι η μπάλα δεν κατευθυνόταν προς την εστία μετά την κεφαλιά του). Αντίπαλος στον τελικό θα ήταν η κάτοχος του τίτλου, Ιταλία, η οποία είχε νικήσει στον άλλο ημιτελικό τη Βραζιλία με 2-1.

Σ’ εκείνον τον αγώνα δεν είχε αγωνιστεί με τη «σελεσάο» το μεγάλο αστέρι της, ο Λεονίντας Ντα Σίλβα, ο οποίος αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με επτά γκολ (ο Ζένγκελερ κι ο Σάροσι μοιράστηκαν τη δεύτερη θέση με πέντε ο καθένας). Η απουσία του είχε σταθεί αιτία να κυκλοφορούν για χρόνια θεωρίες συνωμοσίας, που πήγαζαν και στη δύναμη που είχε αποκτήσει η Ιταλία ως κράτος λόγω του φασίστα ηγέτη της, Μπενίτο Μουσολίνι. Κάτι αντίστοιχο όμως ισχύει και για την Ουγγαρία, η οποία κατέβηκε στον τελικό χωρίς τρία βασικά της στελέχη.

Το παρασκήνιο πριν από τον τελικό

Η σημαντικότερη απουσία ήταν αυτή του Γκέζα Τόλντι, ο οποίος λόγω τραυματισμού του Τσεχ λίγο πριν την έναρξη του τουρνουά είχε καλύψει τη θέση του βασικού μέσα δεξιά. Τη θέση του πήρε ο συμπαίκτης του Ζένγκελερ στην Ούιπεστ, Γένε Βίντσε, ένας πολύ καλός παίκτης, αλλά όχι τόσο αποτελεσματικός.  Έλειψαν ακόμα o σέντερ μπακ Λάγιος Κόρανι και ο σέντερ χαφ Γιόζεφ Τουράι και μόνο για τον τελευταίο υπήρχε επαρκής αιτιολογία, μια και είχε αγωνιστεί και στα προηγούμενα ματς με ένα πρόβλημα τραυματισμού στον αστράγαλο.

Στην έρευνα που έκανε ο Άγγλος συγγραφέας Τζόναθαν Γουίλσον για το βιβλίο του «The Names Heard Long Ago» που είναι αφιερωμένο στο ουγγρικό ποδόσφαιρο, μίλησε και με τον αθλητικό συντάκτη Ζολτ Ζένγκελερ, που δεν είναι άλλος από τον γιο του αξέχαστου άσου. Κι αυτός ισχυρίζεται ότι ο πατέρας του τού είχε εκμυστηρευθεί πως η απόφαση για τον αποκλεισμό του Τόλντι από την εντεκάδα του τελικού πάρθηκε ύστερα από μία συνάντηση του Ντιτς με τον ομόλογό του, Βιτόριο Πότσο και άλλους επιτελείς των «Ατζούρι».

Όπως λέγεται, οι Ιταλοί είχαν εκφράσει τον προβληματισμό τους για το σκληρό παιχνίδι του Τόλντι και ζήτησαν να μην αγωνιστεί, ώστε να μη θέσει σε κίνδυνο το φιλικό κλίμα που επικρατούσε στις σχέσεις των δύο χωρών. Δεδομένου του κλίματος που επικρατούσε τότε στην Ευρώπη, με τον Μουσολίνι και τον Χίτλερ να εποφθαλμιούν ξένα εδάφη, έμοιαζε λίγο με πρόταση που… δεν μπορούσαν να αρνηθούν οι Μαγυάροι. Σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, ο Κόρανι και ο Τουράι αντέδρασαν μόλις πληροφορήθηκαν την κρυφή συμφωνία και σε ένδειξη διαμαρτυρίας αρνήθηκαν να αγωνιστούν στον τελικό, που βρήκε την Ιταλία νικήτρια με 4-2.

Μύθος ή πραγματικότητα; Κανείς δεν μπορεί να το αποδείξει με βεβαιότητα. Ο Γουίλσον δεν υιοθετεί τη θεωρία συνομωσίας, σημειώνει όμως ότι ήταν περίεργη η εμμονή των Ιταλών να διευθύνει τον τελικό ο Γάλλος Ζορζ Καπντεβίλ (κι όχι ο Βέλγος Τζον Λανζενούς, που ήταν ο κορυφαίος διαιτητής της εποχής), όπως και οι αντίστοιχες φήμες για τον ημιτελικό με τη Βραζιλία. Επισημαίνει, τέλος, πως ό,τι κι αν είχε συμβεί πραγματικά, η εντεκάδα με την οποία κατέβηκαν οι Μαγυάροι δεν τους βοήθησε σε καμία περίπτωση να σταθούν ανταγωνιστικοί απέναντι στην ισχυρή Σκουάντρα Ατζούρα, «αστέρι» της οποίας ήταν ο Τζουζέπε Μεάτσα.

Η καριέρα στην Ιταλία και την Κολομβία

Και η δεύτερη θέση στον κόσμο δεν ήταν φυσικά μικρό πράγμα για την Ουγγαρία. Σίγουρα δεν επηρέασε τη συνέχεια της καριέρας του Ζένγκελερ, ο οποίος στο πρωτάθλημα της σεζόν 1938-39 σημείωσε 56 γκολ και πρωταγωνίστησε στην πορεία της Ούιπεστ προς τον τίτλο! Τότε δεν είχε θεσμοθετηθεί ακόμα το «Χρυσό Παπούτσι», άτυπα όμως ο Ούγγρος επιθετικός θεωρείται ο πιο παραγωγικός Ευρωπαίος επιθετικός της περιόδου μέχρι το 1945.

Βέβαια, η Ούιπεστ κέρδισε μόνο δύο φορές το πρωτάθλημα που συνεχίστηκε κανονικά τα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (η δεύτερη ήταν το 1945, όταν πλέον είχε καθιερωθεί ως σέντερ φορ στην ομάδα ο εξίσου σπουδαίος Φέρεντς Σούσα). Και πάλι, όμως, ο Ζένγκελερ θεωρούταν ένας από τους κορυφαίους ποδοσφαιριστές στον κόσμο, αφού το 1939 την είχε οδηγήσει στην κατάκτηση του Mitropa Cup (μια πρώιμη μορφή διασυλλογικής διοργάνωσης για ομάδες από την Κεντρική Ευρώπη), με επικράτηση επί της Φερεντσβάρος του Σάροσι στον διπλό τελικό.

Η απαράμιλλη τεχνική του, μάλιστα, είχε οδηγήσει μία τουρκική εφημερίδα να τον χαρακτηρίσει… Παγκανίνι του ποδοσφαίρου, εμπνευσμένη από τον περίφημο Ιταλό βιολονίστα και συνθέτη!

Ο χαρισματικός μέσα αριστερά κατέχει έναν ακόμα τίτλο. Ήταν ο τελευταίος Ούγγρος ποδοσφαιριστής που πήρε μεταγραφή στο εξωτερικό με νόμιμο τρόπο, πριν το κομμουνιστικό καθεστώς κλείσει τα σύνορα για τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές. Το 1947 υπέγραψε στη Ρόμα, με την οποία έπαιξε αρκετά καλά για δύο σεζόν, αν και δεν κατάφερε να είναι τόσο παραγωγικός όσο στην πατρίδα του (πέτυχε μόλις έξι γκολ σε 34 συμμετοχές).

Ήταν και μεγάλος πια σε ηλικία, γι’ αυτό το 1949 ανέλαβε ως παίκτης-προπονητής την Ανκόνα και την ανέβασε στη Β’ Κατηγορία σημειώνοντας 18 τέρματα. Τον ίδιο διπλό ρόλο είχε τη διετία 1951-53 και στην Ντεπορτίβο Σαμάριος της Κολομβίας, όπου είχε βρεθεί αρχικά ως μέλος της ομάδας των Ούγγρων προσφύγων («Hungaria») η οποία έκανε περιοδεία στη Λατινική Αμερική. Οι σύλλογοι της Κολομβίας πρόσφεραν εκείνα τα χρόνια αμύθητα ποσά και είχαν προσελκύσει κι άλλα μεγάλα ονόματα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.

Ο Κιούνσλερ τον πήγε στην Κύπρο

Ο Ζένγκελερ δελεάστηκε από το παχυλό συμβόλαιο χωρίς να υποψιαστεί ότι η μεταγραφή στην Ντεπορτίβο (η οποία είναι η σημερινή Ουνιόν Μαγκνταλένα) θα στοίχιζε το τέλος του γάμου του. Οι Αρχές αντιλήφθηκαν μια προσπάθειά του να στείλει χρήματα στην οικογένειά του και συνέλαβαν τη σύζυγό του, η οποία κατέληξε στη φυλακή για έξι μήνες!

Ο διεθνής ποδοσφαιριστής προσπάθησε να επιστρέψει στην Ουγγαρία, παρότι γνώριζε ότι θα είχε κι αυτός μπλεξίματα με τον νόμο. Τελικά το 1953 κατέληξε στην Κύπρο ως τεχνικός ηγέτης του Πεζοπορικού, δουλειά που του είχε βρει ο περίφημος Γιόζεφ Κιούνσλερ. Ο σπουδαίος αυτός Ούγγρος προπονητής, που συνέβαλε τα μέγιστα στην ανάπτυξη του ελληνικού ποδοσφαίρου (ως προπονητής του Παναθηναϊκού, αλλά και της Εθνικής Ελλάδας τη δεκαετία του ’30), είχε διασυνδέσεις στη Μεγαλόνησο μια και είχε εργαστεί τρεις φορές στον ΑΠΟΕΛ.

Ο Ζένγκελερ οδήγησε τον Πεζοπορικό στην κατάκτηση του πρωταθλήματος του 1954 και λίγα χρόνια αργότερα ανέλαβε και τη θέση του προπονητή της εθνικής ομάδας της Κύπρου (που ήταν ακόμα ανεπίσημη μια και η Μεγαλόνησος δεν είχε γίνει ακόμα ανεξάρτητο κράτος). Κατάλαβε ότι με τις συνθήκες που επικρατούσαν θα ήταν αδύνατο να επιστρέψει στην πατρίδα του κι έτσι πήρε διαζύγιο, παντρεύτηκε γυναίκα από την Κύπρο και έμεινε μόνιμα εκεί.

Εργάστηκε ακόμα στον ΑΠΟΕΛ και τη Νέα Σαλαμίνα, ενώ με τη φήμη που είχε αποκτήσει στην Ιταλία βρήκε δουλειές και εκεί, αν και όχι σε υψηλό επίπεδο (Κοζέντσα, Σαλερνιτάνα, Ραβένα). Συχνά-πυκνά αναφερόταν ως υποψήφιος και για την τεχνική ηγεσία ελληνικών ομάδων. Το 1958 είχε προταθεί στην ΑΕΚ, η οποία εξέτασε σοβαρά το ενδεχόμενο πρόσληψής του. Δεν εργάστηκε, όμως, στη χώρα μας παρά μόνο μία φορά και μάλιστα χωρίς να το καταλάβουν πολλοί.

Στο ξεκίνημα της περιόδου 1964-65 ανέλαβε προπονητής του Απόλλωνα Καλαμαριάς, όμως οι αναφορές στον Τύπο είναι ελάχιστες έως μηδαμινές! Αποχώρησε, πάντως, ύστερα από την κακή πορεία στις πρώτες οκτώ αγωνιστικές, επιβεβαιώνοντας τον Γουίλσον, ο οποίος τον χαρακτηρίζει στο βιβλίο του ως «γυρολόγο» της προπονητικής.

To 1968 είχε προταθεί στο Αιγάλεω, το οποίο είχε παράδοση στις προσλήψεις μουντιαλικών άσων (είχε πάρει ως προπονητή και τον Λευτέρη Κιουτσουκαντωνιάδη λίγα χρόνια νωρίτερα). Στην ουγγρική Wikipedia γίνεται λόγος και για πέρασμά του από τον Ολυμπιακό Βόλου τη διετία 1972-74, αυτό όμως δεν ισχύει (προπονητής της θεσσαλικής ομάδας τότε ήταν ο Αντώνης Γεωργιάδης).

To 1976 κατέκτησε και το Κύπελλο Κύπρου με τον ΑΠΟΕΛ, ενώ εργάστηκε και στον ΑΠΟ Πάφου μέχρι το 1979, οπότε και σταμάτησε την ενασχόλησή του με το ποδόσφαιρο. Έζησε έκτοτε στη Λευκωσία, όπου και πέθανε στις 29 Μαρτίου 1999, χωρίς να έχει βγάλει απ’ το μυαλό του την υποψία ότι ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1938 είχε «πουληθεί» στους Ιταλούς. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στο νεκροταφείο του Τσέγκλεντ το 2013.

Πώς έχρισε τον Πούσκας διάδοχό του

Η φήμη του Ζένγκελερ στην Ουγγαρία παραμένει τεράστια κι ας ζουν πλέον ελάχιστοι φίλαθλοι που τον έχουν δει να αγωνίζεται. Έχουν συμβάλει σ’ αυτό τα εντυπωσιακά στατιστικά του, αφού με τα 387 γκολ που πέτυχε μόνο στα εθνικά πρωταθλήματα, παραμένει ο τρίτος στη σχετική λίστα!

Περισσότερες φορές έχουν σκοράρει μόνο ο Φέρεντς Σούσα (με 393 τέρματα είναι και ο πρώτος σκόρερ της Ούιπεστ, έναντι 368 του ήρωά μας) και ο Ίμρε Σλόσερ (411, αν και ο αριθμός αμφισβητείται μια και διέπρεψε με τη Φερεντσβάρος και τη ΜΤΚ την πρώτη εικοσαετία του 20ού αιώνα και δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία απ’ όλους τους αγώνες).

Κατά περίεργο τρόπο, μάλιστα, ο Ζένγκελερ συνέβαλε ώστε να χριστεί διάδοχός του ο Πούσκας. Κατ’ αρχάς ήταν στενός φίλος με τον πατέρα του, ο οποίος ονομαζόταν κι εκείνος Φέρεντς και ήταν μέχρι το 1936 βασικό στέλεχος της Κίσπεστ (η μετέπειτα Χόνβεντ). Ο θρύλος λέει ότι επί χρόνια έπιναν κάθε Δευτέρα έπιναν παρέα το κρασάκι τους και σχολίαζαν διεξοδικά τους αγώνες της προηγούμενης ημέρας, αδιαφορώντας για την αντιπαλότητα των συλλόγων τους.

Ο Ζένγκελερ ήταν συμπαίκτης του Φέρεντς τζούνιορ στο ντεμπούτο του τελευταίου στην Εθνική Ουγγαρίας, σε ένα φιλικό με την Αυστρία το 1945 στη Βουδαπέστη. Από δική του πάσα, μάλιστα, ο μετέπειτα κορυφαίος άσος άνοιξε το σκορ στο 12ο λεπτό. Λέγεται ότι ο πολύπειρος άσος του φώναξε «εμπρός μικρέ, βαλ’το» κι από κει προήλθε το προσωνύμιο «ο μικρός» (öcsi) που ακολούθησε τον Πούσκας στη συνέχεια της καριέρας του, αν και στην Ελλάδα είναι πιο γνωστός ως «Καλπάζων Συνταγματάρχης» ή «Πάντσο» (από το πέρασμά του από τη Ρεάλ Μαδρίτης).

Πηγές: Jonathan Wilson: «The Names Heard Long Ago» (Bold Type Books, 2019), Ανδρέας Μπόμης: «Αυτή Είναι η Ιστορία της Εθνικής Ελλαδας – Και Πώς Πήγαμε στην Αφρική» (εκδ. Ερεχθηίδα, 2010), fociclub.hu («Tizennégy év után magyar földben nyugodhat a legenda»), magyarvalogatott.hu («Zsengellér Gyula, a magyar futball Paganinije»), nezmetisport.hu («1999. március 29-én hunyt el a világbajnoki ezüstérmes Zsengellér Gyula»), hu.wikipedia.org («Zsengellér Gyula»), transfermarkt.com («Gyula Zsengellér»), eu-football.info.

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 29 Μαρτίου

2022: Ο Γιώργος Κουγιουμτσίδης κατακτά το χρυσό μετάλλιο στα 79 κ. της ελευθέρας πάλης, στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα που φιλοξενείται στην Ουγγαρία, νικώντας στον τελικό τον Αζέρο Ασβάρ Ασίροφ με 7-6 στα σημεία. Πρόκειται για το πρώτο μετάλλιο που κατακτά η Ελλάδα στη διοργάνωση από το 2008

2007: Σ’ ένα καρτέρι θανάτου μεταξύ οπαδών του Ολυμπιακού και του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο Λαυρίου, στο περιθώριο του αγώνα των συλλόγων τους στο βόλεϊ γυναικών, μαχαιρώνεται και χάνει τη ζωή του ο 25χρονος οπαδός του «τριφυλλιού», Μιχάλης Φιλόπουλος. Η κυβέρνηση αποφασίζει να αναβάλει τους αγώνες όλων των ομαδικών αθλημάτων για δύο εβδομάδες, ενώ όταν έρχεται η ώρα της δίκης, τέσσερις από τους κατηγορούμενους καταδικάζονται σε ποινές κάθειρξης από 10 έως και 16 ετών.

1997: Ο Ολυμπιακός νικά  τον Άρη στη Λαμία με 3-1 σετ (6-15, 15-3, 15-8, 15-7) και κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας στο βόλεϊ για έβδομη φορά στην ιστορία του. Κορυφαίοι παίκτες της ομάδας του Τζιαμπάολο Μοντάλι είναι ο Μάριος Γκιούρδας κι ο Ιβάιλο Γκαβρίλοφ.

1995: Με την ορκωμοσία του στο κτίριο της Νομαρχίας Αττικής στην Αγία Παρασκευή, ο Ντούσαν Μπάγεβιτς παίρνει και τυπικά την ελληνική υπηκοότητα.

1987: Ο ΟΦΗ συντρίβει τον σχεδόν βέβαιο πρωταθλητή Ολυμπιακό με 4-1 στο Ηράκλειο. Δύο γκολ πετυχαίνει ο Γιώργος Βλαστός κι από ένα ο Νίκος Τσίμπος κι ο Νίκος Νιόπλιας.

1981: Ο Παναθηναϊκός αποσπά ισοπαλία 0-0 από τον Ολυμπιακό στο «Γ. Καραϊσκάκης», έχοντας κορυφαίο παίκτη τον τερματοφύλακα, Βασίλη Κωνσταντίνου. Πρόκειται για την έκτη διαδοχική «λευκή» ισοπαλία του «τριφυλλιού» σε εκείνο το πρωτάθλημα, κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ ξανά στην Α’ Εθνική.

1981: Διεξάγεται ο 1ος Διεθνής Μαραθώνιος του Λονδίνου, ύστερα από έμπνευση των παλαίμαχων Βρετανών ολυμπιονικών των 3.000 μ. στιπλ, Κρις Μπρέισερ και Τζον Ντίσλι. Νικητής στους άνδρες αναδεικνύεται ο Αμερικανός Ντικ Μπίρντσλι και στις γυναίκες η Βρετανίδα Τζόις Σμιθ.

1979: Πεθαίνει από καρκίνο σε ηλικία 52 ετών ο Νίκος Πεντζαρόπουλος, ο θρυλικός τερματοφύλακας του Πανιωνίου που έμεινε γνωστός ως «ο ήρωας του Τάμπερε» για τη συγκινητική του απόδοση στον αγώνα της Εθνικής Ελλάδας κόντρα στη Δανία για το προολυμπιακό τουρνουά του 1952.

1976: Ισόπαλοι 1-1 αναδεικνύονται ο Παναθηναϊκός κι ο Ολυμπιακός στο ντέρμπι πρωταθλήματος στη Λεωφόρο. Οι Πειραιώτες ανοίγουν το σκορ με τον Ιγνάσιο Πένια στο 6′ και οι «πράσινοι» ισοφαρίζουν στο 14′ με τον Αντώνη Αντωνιάδη.

1971: Η διοίκηση του Παναθηναϊκού επιστρέφει στον χορηγό του ποδοσφαιρικού τμήματος του Ολυμπιακού, Νίκο Γουλανδρή, το πριμ των 225.000 δρχ. που είχε διαθέσει για την πρόκριση στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, με την αιτιολογία ότι είχε ανάρμοστη συμπεριφορά στο ντέρμπι μεταξύ των δύο ομάδων, στις 27 Μαρτίου (2-2).

1970: Ο ΠΑΟΚ συντρίβει με 4-0 την ΑΕΚ στην Τούμπα και σημειώνει την ευρύτερη, μέχρι τότε, νίκη επί ομάδα του τέως ΠΟΚ στην Α’ Εθνική. Δύο γκολ πετυχαίνει ο Σταύρος Σαράφης (4′ πέν., 43′) κι από ένα οι Παρίδης (48′) και Κούδας (90′).

1964: Ο Ολυμπιακός αποσπά ισοπαλία 0-0 από τον ΠΑΟΚ, σε ένα ματς που αμαυρώνεται από τη βροχή αντικειμένων που ρίχνουν οι 30.000 οπαδοί του «Δικεφάλου» προς τους «ερυθρόλευκους» ποδοσφαιριστές.

1945: Σκοτώνεται από εχθρικά πυρά σε μάχη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο 31χρονος Ούγγρος κολυμβητής Φέρεντς Τσικ, χρυσός ολυμπιονίκης των 100 μέτρων ελεύθερο το 1936 στο Βερολίνο.

1940: Ο Τζο Λούις νικά με νοκ άουτ στον 2ο γύρο τον Τζόνι Πέιτσεκ και διατηρεί τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή στα βαρέα βάρη της πυγμαχίας.

1896: Ο Σπύρος Λούης κερδίζει τον Μαραθώνιο στους 1ους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας σκορπώντας τον ενθουσιασμό στους Έλληνες πολίτες. Δεύτερος τερματίζει ένας άλλος Έλληνας, ο Χαρίλαος Βασιλάκος.

1890: Ο Γουίλιαμ Τάουνλι πετυχαίνει το πρώτο χατ τρικ σε τελικό Κυπέλλου Αγγλίας και οδηγεί την Μπλάκμπερν στον θρίαμβο με 6-1 επί της Σέφιλντ Γουένσντεϊ και στην κατάκτηση του τροπαίου.

1873: Oι Γουόντερερς κατακτούν για δεύτερη διαδοχική χρονιά το Κύπελλο Αγγλίας, νικώντας στον τελικό την ομάδα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης με 2-0.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News