Σαν Σήμερα - Στίβεν Μπράντμπερι: Το πιο απρόσμενο χρυσό μετάλλιο στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων

«Για να τερματίσεις πρώτος, πρέπει πρώτα να τερματίσεις», είχε πει κάποτε ο περίφημος πιλότος της Formula 1, Στέρλινγκ Μος, για να υπογραμμίσει κάτι που δεν είναι τόσο προφανές: Ότι σε έναν αγώνα ταχύτητας, η ταχύτητα δεν είναι το παν.

Εξίσου σημαντική για να φτάσεις στη νίκη είναι και η στρατηγική, ακόμα κι αν είναι τόσο απλή όσο αυτή που ακολούθησε στις 16 Φεβρουαρίου 2002 ο Αυστραλός αθλητής του πατινάζ ταχύτητας, Στίβεν Μπράντμπερι. Γνωρίζοντας ότι δεν ήταν μες στις δυνατότητές του να κοντράρει τους υπόλοιπους συμμετέχοντες στον τελικό των 1.000 μ. μικρής πίστας στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Σολτ Λέικ Σίτι, έθεσε ως στόχο κάτι απλό.

Να τρέξει χωρίς να υπερβεί τα όριά του, ώστε να τερματίσει σώος και αβλαβής στον πρώτο ατομικό τελικό της πολυετούς καριέρας του. Κι αν γινόταν κάποιο θαύμα, δηλαδή κάποιο ατύχημα προπορευόμενου που θα τον έφερνε πιο ψηλά, θα ήταν καλοδεχούμενο.

Και τελικά το θαύμα έγινε.

Οι τέσσερις πρώτοι αθλητές που έδιναν σκληρή μάχη για τη νίκη, συγκρούστηκαν απρόσμενα στην τελευταία στροφή πριν τον τερματισμό. Ο Κινέζος ολυμπιονίκης Λι Τζουάν, ο Καναδός Ματιέ Τιρκότ, ο Νοτιοκορεάτης Αν Χιουν-Σου και ο Αμερικανός Απόλο Άντον Όνο (που ήταν και το φαβορί για το χρυσό) παρέσυραν ο ένας τον άλλον στον όλεθρο.

Κι ο Μπράντμπερι, ο οποίος (παρ)ακολουθούσε τουλάχιστον δεκαπέντε μέτρα πιο πίσω, δεν χρειάστηκε καν να φορτσάρει για να κάνει πραγματικότητα τον θεωρητικά άπιαστο στόχο του. Απλώς κράτησε την ψυχραιμία του, πέρασε ανάμεσα απ’ τα πεσμένα κορμιά των αντιπάλων του και τερμάτισε χαλαρά πρώτος. Όλα συνέβησαν τόσο γρήγορα ώστε εκείνες τις πρώτες στιγμές δυσκολευόταν να συνειδητοποιήσει ότι ήταν ο χρυσός ολυμπιονίκης!

Η τύχη ήταν μαζί του από τον ημιτελικό

Πρόκειται ίσως για το πιο χαρακτηριστικό blooper στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων και σηματοδότησε μια ιστορική επιτυχία για την Αυστραλία, η οποία μέχρι εκείνη τη μέρα δεν είχε κερδίσει κανένα χρυσό μετάλλιο στη χειμερινή εκδοχή της κορυφαίας διοργάνωσης. Έστω και με την επιτυχία που σημείωσε… κατά λάθος, ο Μπράντμπερι ώθησε αρκετούς συμπατριώτες του να προσέξουν τα χειμερινά σπορ και να έχουν έκτοτε σταθερή παρουσία στο βάθρο.

Η πλάκα είναι ότι η τύχη δεν ήταν στο πλευρό του μόνο στον τελικό. Παρόμοιος ήταν και ο τρόπος πρόκρισής του από τον ημιτελικό. Εκεί είχε αντίπαλο τον Νοτιοκορεάτη Κιμ Ντονγκ-σουνγκ, χρυσό ολυμπιονίκη του αγωνίσματος το 1998 στο Ναγκάνο και φαβορί ξανά για το βάθρο κι ακόμη τον Τιρκότ, τον Λι και τον Ιάπωνα Σατόρου Τεράο.

Ο Αυστραλός δεν είχε θεωρητικά ελπίδες να τερματίσει στην πρώτη δυάδα, όμως οι τρεις πρώτοι έχασαν την ισορροπία τους και του άνοιξαν τον δρόμο για να τους προσπεράσει, ενώ κι ο Τεράο που τερμάτισε πρώτος, ακυρώθηκε στη συνέχεια από τους κριτές (o Λι ανέβηκε έτσι στη δεύτερη προνομιούχο θέση κι ο Τιρκότ προκρίθηκε με τον καλύτερο χρόνο απ’ τους επιλαχόντες).

Ο Μπράντμπερι είχε λόγο, δηλαδή, να ακολουθήσει τη στρατηγική της αναμονής. Ύστερα από συζήτηση που είχε με την προπονήτριά του, Αν Τζανγκ, συμφώνησαν ότι το καλύτερο θα ήταν να μείνει πίσω (δεν θα μπορούσε έτσι κι αλλιώς να κινηθεί πολύ πιο γρήγορα) και να περιμένει μπας και του κάτσει. Και, κόντρα στον νόμο των πιθανοτήτων… του ‘κατσε.

«Προφανώς δεν ήμουν ο ταχύτερος αθλητής», είχε δηλώσει την ιστορική εκείνη μέρα ο Αυστραλός και πρόσθεσε: «Ήμουν ο γηραιότερος απ’ όλους τους συμμετέχοντες και ήξερα ότι ύστερα από τρεις προκριματικούς αγώνες δεν θα είχα άλλες δυνάμεις. Δεν είχα κανέναν λόγο να τα δώσω όλα, αφού έτσι κι αλλιώς θα τερμάτιζα τελευταίος. Γι’ αυτό κατάλαβα ότι θα έπρεπε να τους παρακολουθώ απ’ την τελευταία θέση και να ελπίζω σε κάποια πτώση».

Προφανώς ο Μπράντμπερι δεν ήλπιζε ότι θα έπεφταν και οι τέσσερις αντίπαλοί του. Τόνισε, όμως, ότι ένιωθε την ασφυκτική πίεση που είχε ο καθένας τους για τη νίκη και τους έβλεπε να παίρνουν υπερβολικά ρίσκα. Υποστήριξε, δηλαδή, ότι αυτό που (τους) συνέβη δεν ήταν τόσο απίθανο.

Του το χρωστούσε η μοίρα

Ο Μπράντμπερι ήταν σημαντική μορφή για τον χειμερινό αθλητισμό της Αυστραλίας και πριν το ανέλπιστο χρυσό του Σολτ Λέικ Σίτι. Στους Ολυμπιακούς του 1994 στο Λιλεχάμερ, όταν ακόμα ήταν νεαρός (γεννήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 1973) και είχε μακριά μαλλιά δεμένα σε κοτσίδα, ήταν μέλος της ομάδας σκυταλοδρομίας των 5.000 μ. που κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο, το πρώτο στην ιστορία της χώρας του στην κορυφαία διοργάνωση.

Μετάλλια είχε κατακτήσει στη σκυταλοδρομία και σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα (το 1991 μάλιστα ήταν χρυσό). Ωστόσο, ο μεγάλος του καημός ήταν μια διάκριση και σε ένα ατομικό αγώνισμα. Αν όχι να ανέβει στο βάθρο, να προκριθεί σε κάποιον τελικό. Κάτι που δεν είχε καταφέρει ποτέ πριν από το 2002 όχι μόνο λόγω του υψηλού ανταγωνισμού, αλλά και της κακής του τύχης.

Στον ημιτελικό των 500 μ. στο Λιλεχάμερ δέχθηκε χτύπημα από έναν αντίπαλο και τελικά τερμάτισε κουτσαίνοντας τέταρτος. Από αντικανονικό σπρώξιμο άλλου αθλητή δεν μπόρεσε να διεκδικήσει την πρόκριση και από τον ημιτελικό των 1.000 μ., όπου είχε καλύτερες πιθανότητες για διάκριση. Το χειρότερο ατύχημα, όμως, το έπαθε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Μόντρεαλ. Το πατίνι ενός αντιπάλου του καρφώθηκε στον δεξιό μηρό του και του προκάλεσε ακατάσχετη αιμορραγία (έχασε τέσσερα λίτρα αίμα), που έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του.

Χρειάστηκε δεκαοχτώ μήνες για να αναρρώσει πλήρως και να επανέλθει στη δράση, όμως η τύχη του δεν ήταν καλύτερη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ναγκάνο, το 1998. Οι συγκρούσεις που είχε με άλλους αθλητές από τους πρώτους κιόλας αγώνες του στα 500 και τα 1.000 μ. δεν του επέτρεψαν να προκριθεί στους προημιτελικούς, ενώ και η ομάδα της σκυταλοδρομίας των 5.000 μ. της οποίας ήταν πάλι μέλος, έχασε οριακά την πρόκριση στον τελικό.

Θα μπορούσε να πει κανείς, λοιπόν, ότι η μοίρα τού χρωστούσε κάτι – αν και του το έδωσε υπερβολικά απλόχερα το 2002. «Δεν νιώθω δικαιωμένος για το ενάμισι λεπτό που έτρεξα στον τελικό», είχε δηλώσει μετά τη νίκη του στα 1.000 μ. «Νιώθω δικαιωμένος για τη σκληρή δουλειά που έχω ρίξει την τελευταία δεκαετία». Στο Σολτ Λέικ Σίτι πήρε μέρος και στα αγωνίσματα των 500 και τα 1.500 μ., όπου δεν είδε προπορευόμενους αντιπάλους να συγκρούονται κι έμεινε μακριά από τους τελικούς (κατετάγη 14ος και 10ος αντίστοιχα).

Η… χελώνα και οι τέσσερις λαγοί

Η νίκη του Μπράντμπερι στα 1.000 μ. χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από τους Αυστραλούς, οι οποίοι τον παρουσίασαν ως υπόδειγμα θέλησης ενός αουτσάιντερ κόντρα στα φαβορί – ας τα βλέπουν αυτά όσοι εξακολουθούν να μιλάνε για τύχη της Βούλας Πατουλίδου το 1992. Οι συμπατριώτες του, μάλιστα, έχουν καθιερώσει στην καθομιλούμενη τη φράση «did a Bradbury» κάθε φορά που θέλουν να τονίσουν ότι κάποιος σημείωσε μια απρόσμενη επιτυχία.

Η Ολυμπιακή Επιτροπή της χώρας τον τίμησε λίγες μέρες μετά την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου τυπώνοντας τη μορφή του σε αναμνηστικό γραμματόσημο. Η παραχώρηση των δικαιωμάτων χρήσης της φωτογραφίας τού απέφερε 20.000 αυστραλιανά δολάρια, με τα οποία μπόρεσε να αγοράσει καινούριο αυτοκίνητο (και να ξεπληρώσει τα χρήματα που είχε δανειστεί από τους γονείς του για να πάει το παλιό το συνεργείο). Με το τέλος των αγώνων του Σολτ Λέικ Σίτι αποσύρθηκε από τη δράση, μια και είχε εκπληρώσει το μεγάλο όνειρό του. Έστω και… κατά λάθος.

Στον υπόλοιπό κόσμο, πάντως,  η πρωτοφανής εύνοια της τύχης προς το πρόσωπο του Μπράντμπερι δεν έγινε δεκτή με την ίδια συμπάθεια. Αρκετοί Αμερικανοί φίλαθλοι που είχαν βρεθεί στο παγοδρόμιο στις 16 Φεβρουαρίου 2002 τον είχαν αποδοκιμάσει επειδή πανηγύριζε έστω και χλιαρά την απρόσμενη νίκη του, ενώ γνωστές εφημερίδες της χώρας τον αντιμετώπισαν με ειρωνικά σχόλια. «Έμοιαζε με χελώνα που είχε μπροστά της τέσσερις λαγούς», είχε γράψει η «USA Today», ενώ η «Βoston Globe» ήταν ακόμα πιο αιχμηρή: «Οι πολλαπλές συγκρούσεις που επέτρεψαν στον λάθος άνθρωπο να κερδίσει, είναι κι αυτές μέρος του παιχνιδιού».

Από το 2007 ο Μπράντμπερι έχει εισαχθεί στο Ολυμπιακό Hall of Fame της Αυστραλίας, ενώ έχει γίνει τόσο δημοφιλής που κλήθηκε να διαγωνιστεί σε ριάλιτι τηλεπαιχνίδια όπως το «Dancing With the Stars» και το «Survivor». Η τελευταία φορά που το όνομά του βρέθηκε στην επικαιρότητα ήταν το 2022, όταν έσωσε τέσσερα νεαρά κορίτσια από βέβαιο πνιγμό, την ώρα που έκανε μαθήματα σερφ στον γιο του – ενέργεια για την οποία το κράτος τον τίμησε με Έπαινο Ανδρείας.

Πηγές: olympics.com.au («Steven Bradbury»), en.wikipedia.org (Steven Bradbury», «Short-track speed skating at the 2002 Winter Olympics»), sahof.org.au («Steven Bradbury»).

 

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 16 Φεβρουαρίου

2024: H Μαρία Πρεβολαράκη κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στην κατηγορία των 55 κιλών στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα πάλης στο Βουκουρέστι, νικώντας στο μικρό τελικό τη Ρωσίδα Μαλίσεβα με πτώση παρότι είχε βρεθεί να χάνει με 11-2 στα σημεία.

2022: Πεθαίνει από κορωνοϊό σε ηλικία 77 ετών ο παλαίμαχος διεθνής επιθετικός του Ολυμπιακού, Βασίλης Μποτίνος.

2020: Στο All Star Game του ΝΒΑ που φιλοξενείται στο Σικάγο, η ομάδα του Λεμπρόν Τζέιμς νικά την ομάδα του Γιάννη Αντετοκούνμπο με 157-155. Πολυτιμότερος παίκτης αναδεικνύεται ο Καουάι Λέοναρντ των νικητών.

2020: Πεθαίνει σε ηλικία 73 ετών ο παλαίμαχος αμυντικός του Άγιαξ και της Εθνικής Ολλανδίας, Μπάρι Χουλσόφ. Το 1991 είχε διατελέσει για μικρό χρονικό διάστημα προπονητής του ΠΑΣ Γιάννινα.

2020: Πεθαίνει στα 87 του ο Χάρι Γκρεγκ, ο παλαίμαχος Βορειοϊρλανδός τερματοφύλακας της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ κι ένας από τους ήρωες της αεροπορικής τραγωδίας του Μονάχου.

2013: Ο Λιονέλ Μέσι φτάνει τα 300 γκολ με τη φανέλα της Μπαρτσελόνα στη La Liga, στην εκτός έδρας νίκη με 2-1 επί της Γρανάδα.

2002: Πεθαίνει σε ηλικία 88 ετών ο Γουόλτερ Γουιντερμπότομ, προπονητής της Εθνικής Αγγλίας από το 1946 έως και το 1962.

1992: Με τη νίκη της επί της Γιάνα Νοβότνα με 2-1 σετ (7-6, 4-6, 7-5) στον τελικό του τουρνουά Virginia Slims στο Σικάγο, η Μαρτίνα Ναβρατίλοβα φτάνει τους 158 τίτλους στο μονό και καταρρίπτει το ρεκόρ της Κρις Έβερτ (157).

1991: Ο Πανιώνιος συντρίβει με 99-83 τον Παναθηναϊκό στον «Τάφο του Ινδού» για το πρωτάθλημα της Α1, με μεγάλο πρωταγωνιστή τον Φάνη Χριστοδούλου (23 πόντοι με 7 τρίποντα). Η νίκη αυτή παραμένει η τελευταία εκτός έδρας των «κυανέρυθρων» επί του «τριφυλλιού».

1984: Ο Μπιλ Τζόνσον γίνεται ο πρώτος Αμερικανός που κερδίζει χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στην ελεύθερη κατάβαση (downhill) του αλπικού σκι, στους αγώνες του Σαράγεβο.

1980: Λίγες μέρες μετά την παραίτησή του από την τεχνική ηγεσία της Καστοριάς, ο Κάζιμιρ Γκόρσκι συμφωνεί να αναλάβει τον Ολυμπιακό.

1975: Ο ΠΑΟΚ συντρίβει τον Άρη με 5-0, με μεγάλο πρωταγωνιστή τον Γιώργο Κούδα που σημειώνει δύο γκολ. Πρόκειται για την ευρύτερη νίκη του «Δικεφάλου» κόντρα στον συμπολίτη του, στο πλαίσιο της Α’ Εθνικής.

1973: Σε φιλικό αγώνα που διεξάγεται στο στάδιο «Γ. Καραϊσκάκης», ο Ολυμπιακός γνωρίζει την ήττα από τον Άγιαξ με σκορ 2-1.

1972: Η Εθνική Ελλάδας γνωρίζει βαριά ήττα με 5-0 από την Ολλανδία, σε φιλικό αγώνα στο «Γ. Καραϊσκάκης». Ντεμπούτο με το ανδρικό αντιπροσωπευτικό συγκρότημα κάνει ο 17χρονος επιθετικός του Πανιωνίου, Θωμάς Μαύρος.

1972: Ο Γουίλτ Τσάμπερλεν γίνεται ο πρώτος παίκτης που φτάνει τους 30.000 πόντους στο ΝΒΑ, στην ήττα των Λος Άντζελες Λέικερς από τους Φοίνιξ Σανς με 110-109.

1970: Ο Τζο Φρέιζερ διατηρεί τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή στα υπερβαρέα της πυγμαχίας, αφού νικά με νοκ άουτ στον 5ο γύρο τον διεκδικητή Τζίμι Έλις.

1955: Ο Παναθηναϊκός κατακτά το Πρωτάθλημα Αθηνών νικώντας στον αγώνα μπαράζ τον Απόλλωνα με 1-0, χάρη σε γκολ του Λάκη Σοφιανού.

1936: Ο Ολυμπιακός συντρίβει με 6-1 τον Παναθηναϊκό στο Ποδηλατοδρόμιο, στο πλαίσιο του Πανελληνίου Πρωταθλήματος που διεξάγεται πειραματικά με τη μορφή εθνικής κατηγορίας.

1936: Η Βρετανία σπάει την κυριαρχία του Καναδά στο χόκεϊ επί πάγου στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στη διοργάνωση του Γκέρμις-Πατενκίρχεν. Οι Βρετανοί είχαν νικήσει τους Καναδούς με 2-1 στον πρώτο αγώνα της της τελικής φάσης, στις 11 Φεβρουαρίου.

1926: Η Γαλλίδα Σουζάν Λανγκλέν νικά με 2-0 σετ (6-3, 8-6) την Αμερικανίδα Έλεν Γουίλς, στον περίφημο «αγώνα του αιώνα» στο τένις γυναικών, που διεξάγεται στις Κάννες.

1899: Ιδρύεται ο πρώτος ποδοσφαιρικός σύλλογος της Ισλανδίας, η Κνατσπιρνούφελαγ Ρεϊκιάβικουρ, γνωστή σε όλο τον κόσμο με τη συντομογραφία KR.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News