Σαν Σήμερα - Τζεφ Χαρστ: Ο άνθρωπος που χάρισε στην Αγγλία το μοναδικό της Παγκόσμιο Κύπελλο
Στις 30 Ιουλίου 1966 η Αγγλία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο για πρώτη (και τελευταία, μέχρι νεωτέρας) φορά στην ιστορία της, χάρη στο χατ τρικ που σημείωσε ο Τζεφ Χαρστ, η ζωή του οποίου περιστρέφεται έκτοτε γύρω από εκείνη τη μέρα.
Σχεδόν με το που έληξε η παράταση του Μουντιάλ του 2022 ανάμεσα στην Αργεντινή και τη Γαλλία, ο Τζεφ Χαρστ έγραψε στο Twitter ως γνήσιος φλεγματικός Άγγλος:
«Πολλά συγχαρητήρια στον Εμπαπέ, ό,τι κι αν συμβεί στη συνέχεια. Είχα μια υπέροχη πορεία».
Ο παλαίμαχος σέντερ φορ αναφερόταν φυσικά στο χατ τρικ που μόλις είχε σημειώσει ο Γάλλος σούπερ σταρ και ισοφάριζε το δικό του ρεκόρ από τις 30 Ιουλίου 1966. Τότε που με τρία δικά του γκολ, η Αγγλία νίκησε στον τελικό του «Γουέμπλεϊ» τη Δυτική Γερμανία με 4-2 στην παράταση και κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο για πρώτη φορά στην ιστορία της.
Απ’ τη στιγμή, βέβαια, που ο Εμπαπέ έχασε το τρόπαιο στα πέναλτι το 2022, ο Χαρστ δικαιούται να υπερηφανεύεται ότι παραμένει ο μοναδικός παίκτης ο οποίος με το χατ τρικ που πέτυχε στον τελικό χάρισε στην εθνική του ομάδα το τρόπαιο. Και πάλι, όμως, πολλοί θα εκφράσουν τις αντιρρήσεις τους για την εγκυρότητα του δικού του επιτεύγματος. Οι οποίες έχουν φυσικά να κάνουν με το δεύτερο από τα τρία τέρματα που πέτυχε ο υψηλόσωμος σέντερ φορ. Το περιβόητο «γκολ-φάντασμα», που έδωσε στην Αγγλία το προβάδισμα με 3-2 στο 101o λεπτό.
Σήμερα είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι το γκολ δεν έπρεπε να είχε μετρήσει. Η περιφέρεια της μπάλας δεν έχει περάσει τη γραμμή του τέρματος ολόκληρη και δεν χρειάζεται καν η Goal Line Technology για να το αποδείξει. Τότε, όμως, τέτοιο βοήθημα δεν υπήρχε ούτε κατά διάνοια κι ο Ελβετός διαιτητής Γκότφριντ Ντινστ έδειξε σέντρα μόλις ο επόπτης του, ο Σοβιετικός Τόφικ Μπαχράμοφ, του υπέδειξε ότι είχε δει την μπάλα να περνάει τη γραμμή.
Ο ίδιος ο Χαρστ αντιμετωπίζει προσεκτικά το θέμα στις συνεντεύξεις που έχει δώσει τα τελευταία χρόνια, αν και με τόσες αναλύσεις επί αναλύσεων η αλήθεια έχει ουσιαστικά λάμψει. «Η μπάλα έσκασε τουλάχιστον ένα μέτρο μέσα απ’ τη γραμμή. Τελεία!», είχε πει εμφανώς αστειευόμενος σε συνέντευξή του στο επίσημο κανάλι της FIFA στο YouTube το 2014. Πρόσθεσε, όμως, λίγο αργότερα σε πιο σοβαρό τόνο: «Όταν είσαι 24 ετών, έχεις πάρει τη θέση του Τζίμι Γκριβς στην εντεκάδα και είσαι ισόπαλος 2-2 με τη Γερμανία, θέλεις με όλη σου την ψυχή να πιστεύεις ότι η μπάλα πέρασε τη γραμμή. Κι αυτήν την πίστη διατηρώ μέχρι σήμερα».
Many congratulations to Mbappe, whatever happens. I’ve had a great run!
— Sir Geoff Hurst (@TheGeoffHurst) December 18, 2022
Ο Χαρστ δήλωσε στην ίδια συνέντευξη ότι μόλις είδε την μπάλα να περνά πίσω από το σώμα του τερματοφύλακα Χανς Τιλκόφσκι (ο οποίος το 1981 πέρασε ως προπονητής από την ΑΕΚ) αλλά και τον συμπαίκτη του, Ρότζερ Χαντ να σηκώνει τα χέρια και να ζητά την κατακύρωση του γκολ (αντί να κυνηγήσει την μπάλα για να τη σπρώξει στα δίχτυα) βεβαιώθηκε ότι είχε σκοράρει. Το ίδιο επιχείρημα επικαλείται όταν κάποιος του αναφέρει ότι οι διαιτητές έκαναν λάθος.
Είναι μάλλον προφανές: Ο παλαίμαχος Άγγλος επιθετικός δεν θέλει να χαλάσει την όμορφη ιστορία που έχει πλάσει όλα αυτά τα χρόνια στο μυαλό του.
Η ζημιά στον κήπο του γείτονα
Το ποδόσφαιρο ήταν το πεπρωμένο του Χαρστ από τότε που γεννήθηκε, στις 8 Δεκεμβρίου 1941 στο Άστον. Ο πατέρας του, Τσάρλι, είχε υπάρξει επαγγελματίας ποδοσφαιριστής σε σωματεία όπως η Μπρίστολ Ρόβερς και η Όλνταμ και ονειρευόταν να δει τον γιο του να φτάνει όσο ψηλά δεν είχε καταφέρει να φτάσει εκείνος.
Όταν ο Τζεφ ήταν πολύ μικρός κι έπαιζε με τις ώρες ποδόσφαιρο με τους φίλους του έξω απ’ το σπίτι τους στο Τσέλμσφορντ, έστελνε συχνά την μπάλα στον κήπο ενός γείτονα και προκαλούσε ζημιές στα λουλούδια του. Κάποια στιγμή κλήθηκε η Αστυνομία και επέβαλε πρόστιμο 30 σελινιών στον Χαρστ, το οποίο ο πατέρας του εξέλαβε σαν επιβεβαίωση του ποδοσφαιρικού του ταλέντου. Το πλήρωσε με προθυμία και συνέστησε στον γιό του να συνεχίσει να παίζει με το ίδιο πάθος. «Πρόσεχε μόνο μην στέλνεις την μπάλα στον κήπο εκείνου του τύπου», του είχε πει.
Ήταν μόλις 15 ετών όταν εντάχθηκε στα «τσικό» της Γουέστ Χαμ, του συλλόγου όπου θα περνούσε το μεγαλύτερο διάστημα της καριέρας του. Το 1958 προωθήθηκε στην πρώτη ομάδα, σχεδόν ταυτόχρονα με τον Μπόμπι Μουρ και τον Μάρτιν Πίτερς, οι οποίοι έμελλε να είναι συμπαίκτες του και στη σημαντικότερη μέρα της ζωής του, οκτώ χρόνια αργότερα. Αρχικά αγωνιζόταν ως ακραίος χαφ και πέρασε αρκετός καιρός μέχρι ο προπονητής του, ο σπουδαίος Ρον Γκρίνγουντ, να καταλάβει ότι θα ήταν πιο χρήσιμος στην επίθεση.
Αγωνιζόμενος από το 1962 ως μέσα αριστερά και κατόπιν (με την μετατροπή του συστήματος σε 4-4-2) ως κεντρικός επιθετικός, ο Χαρστ άρχισε να ξεδιπλώνει τις αρετές του. Είχε καθοριστική συμβολή στην κατάκτηση του Κυπέλλου Αγγλίας του 1964, πετυχαίνοντας το δεύτερο γκολ στον τελικό με την Πρέστον (3-2), ενώ στον αγώνα για το Community Shield κόντρα στη Λίβερπουλ ισοφάρισε 2-2 στο 84′ και ουσιαστικά χάρισε το τρόπαιο στα «σφυριά» (μια και η ομοσπονδία δεν όρισε επαναληπτικό και μοίρασε τον τίτλο στις δύο ομάδες).
Τη σεζόν που ακολούθησε ήταν βασικός σε όλη την πορεία προς την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων, με τη νίκη επί της Μόναχο 1860 στον τελικό (2-0), όμως δεν πέτυχε κανένα γκολ. Σκόραρε δύο φορές στον πρώτο αγώνα της επόμενης διοργάνωσης, όπου η Γουέστ Χαμ ως κάτοχος του τίτλου υποδέχθηκε τον Ολυμπιακό στο Άπτον Παρκ και τον συνέτριψε 4-0. Η πορεία της ανακόπηκε στα ημιτελικά από την Ντόρτμουντ.
Ο Ράμσεϊ τον γνώριζε από παλιά
Ο προπονητής της Εθνικής Αγγλίας το 1966, Αλφ Ράμσεϊ, γνώριζε καλά τον Χαρστ από τον Απρίλιο του 1963. Τότε που καθόταν ακόμα στον πάγκο της Ίπσουιτς και τον είδε να σημειώνει ένα εξαιρετικό γκολ με το οποίο η Γουέστ Χαμ νίκησε με 3-2 στο «Πόρτμαν Ρόουντ».
Είχε ακούσει όμως για πρώτη φορά το όνομά του πολύ παλιότερα από τον Άρθουρ Ρόου, τον άνθρωπο που θεωρούσε ποδοσφαιρικό του μέντορα. Χάρη σ’ αυτόν είχε πάρει μεταγραφή από τη Σαουθάμπτον στην Τότεναμ το 1949, βελτιώθηκε ως αμυντικός κι έφτασε στο σημείο να χριστεί διεθνής. Ο ίδιος αργότερα διαμόρφωσε αργότερα και την προπονητική του φιλοσοφία.
Ο Ρόου ήταν ο προπονητής της Τσέλμσφορντ όταν είχε πάρει με μεταγραφή τον Τσάρλι Χαρστ και κατοικούσε στον ίδιο δρόμο με την οικογένεια. Ο γιος του, μάλιστα, έπαιζε τακτικά μπάλα με τον μικρό Τζεφ και ήταν παρών στο περιστατικό με τον κήπο που του είχε κοστίσει το πρόστιμο. Από το 1959 είχε πει στον Ράμσεϊ να έχει υπόψη τον νεαρό (όπως κι ότι ο Γκρίνγουντ τον χρησιμοποιούσε σε λάθος θέση) και το 1962, όταν εργαζόταν στην Κρίσταλ Πάλας, τον είχε ζητήσει ως αντάλλαγμα για τη μεταγραφή του επιθετικού Τζόνι Μπερν. Δεν τα κατάφερε.
Ο Ράμσεϊ ανέλαβε τον Μάιο του 1963 την τεχνική ηγεσία της Εθνικής Αγγλίας και φυσικά θυμόταν και τον Χαρστ και τον Πίτερς, που είχε επίσης σκοράρει στο 3-2 της Γουέστ Χαμ επί της Ίπσουιτς – ο Μουρ ήταν ήδη διεθνής από την προηγούμενη χρονιά. Ο υψηλόσωμος σέντερ φορ σημείωσε διψήφιο αριθμό τερμάτων εκείνη τη σεζόν, όμως ο έμπειρος τεχνικός περίμενε σχεδόν τρία χρόνια μέχρι να τον καλέσει στα «Τρία Λιοντάρια». Κατά σημαδιακό τρόπο, σε ένα φιλικό παιχνίδι με τη Δυτική Γερμανία στο «Γουέμπλεϊ» τον Φεβρουάριο του 1966 (1-0).
Δύο μήνες αργότερα ο Χαρστ πέτυχε το παρθενικό του γκολ με την Εθνική στο 4-3 επί της Σκωτίας στη Γλασκώβη κι αφού έπαιξε σε άλλα τρία φιλικά έχοντας καλή απόδοση, κέρδισε θέση στην 22άδα για το Παγκόσμιο Κύπελλο. Ήξερε, βέβαια, ότι θα ήταν αναπληρωματικός του Τζίμι Γκριβς, παρότι ο τελευταίος είχε χάσει ένα τρίμηνο της σεζόν επειδή είχε προσβληθεί από ηπατίτιδα.
Βασικός μετά τον τραυματισμό του Γκριβς
Ο Ράμσεϊ θεωρούσε ότι το πιο… άχαρο στιλ του Χαρστ ταίριαζε περισσότερο με εκείνο του Ρότζερ Χαντ, ο οποίος είχε πετύχει 29 γκολ για την πρωταθλήτρια Λίβερπουλ και ήταν ακλόνητος για τη θέση του δεύτερου κυνηγού στο 4-4-2 της Εθνικής. Ο έμπειρος τεχνικός θαύμαζε το θάρρος του επιθετικού της Γουέστ Χαμ κι ας ήταν λίγο βαρύς. Έπρεπε, όμως, να κρατήσει τις ισορροπίες και δεν ήταν εύκολο να αγνοήσει έναν χαρισματικό επιθετικό όπως ο Γκριβς.
Ξεκίνησε, έτσι, το τουρνουά με τον άσο της Τότεναμ, ο οποίος όμως τραυματίστηκε στο γόνατο στο τελευταίο ματς του πρώτου γύρου με τη Γαλλία ύστερα από ένα δυνατό φάουλ του Ζοζέφ Μπονέλ. Τέθηκε νοκ άουτ από τον προημιτελικό με την Αργεντινή κι έτσι ο Χαρστ, που είχε παρακολουθήσει από τον πάγκο τα τρία πρώτα παιχνίδια γνωρίζοντας ότι δεν μπορούσε να αγωνιστεί (δεν επιτρέπονταν ακόμα οι αλλαγές), πήρε το βάπτισμα του πυρός στην πιο κρίσιμη καμπή της διοργάνωσης.
Ο αγώνας σημαδεύτηκε από την αποβολή του Αντόνιο Ρατίν και τα επακόλουθά της και λίγοι ασχολήθηκαν με τον Χαρστ, που πέτυχε το νικητήριο γκολ με κεφαλιά στο 78′. Ακόμα κι ο Ράμσεϊ επικεντρώθηκε στις δηλώσεις του στο σκληρό παιχνίδι και τη γενικότερη συμπεριφορά των Αργεντινών. Στον ημιτελικό με την Πορτογαλία την παράσταση έκλεψε ο φυσικός ηγέτης της ομάδας, ο Μπόμπι Τσάρλτον, ο οποίος πέτυχε και τα δύο γκολ της νίκης με 2-1. Λίγοι περίμεναν, λοιπόν, ότι ο υψηλόσωμος φορ θα έλαμπε τόσο εκτυφλωτικά στον τελικό.
Ο Χαρστ ισοφάρισε στο 18′ με κεφαλιά, έπειτα από φάουλ του Μουρ, το γκολ που είχε πετύχει από το 12′ ο Χέλμουτ Χάλερ. Ο Πίτερς πέτυχε το 2-1 στο 78′ και φάνηκε ότι θα ήταν εκείνος ο ήρωας του αγώνα, μέχρι το 90′ που ο Βόλφγκανγκ Βέμπερ ισοφάρισε με προβολή. Η Αγγλία ξεπέρασε το σοκ και ήταν καλύτερη στην παράταση. Το «γκολ-φάντασμα» στο 101′ της έδωσε ξανά το προβάδισμα, το οποίο οι παίκτες της κράτησαν με κόπο μέχρι το 120′.
Τότε ο Χαρστ έφυγε στην κόντρα με τον Βόλφγκανγκ Όφερατ να τρέχει απελπισμένα να τον προλάβει. Ο Άγγλος κυνηγός φαίνεται στο βίντεο να τρέχει με δυσκολία, όμως προχωρά προς την περιοχή και σουτάρει. Αργότερα θα παραδεχθεί ότι ήταν ένα σουτ της απελπισίας, με το οποίο είχε σκοπό κυρίως να καθυστερήσει τους Δυτικογερμανούς μέχρι να κάνουν την επαναφορά. «Όπως ξέρετε, όμως, αστόχησα κι η μπάλα πήγε μέσα!», είπε αργότερα χαριτολογώντας.
Η περιγραφή του 4-2 από τον Κένεθ Γούλστενχολμ για το BBC αποτελεί μνημείο της αγγλικής λαϊκής κουλτούρας: «They think it’s all over…» είχε πει για ορισμένους φιλάθλους που είχαν εισβάλει στον αγωνιστικό χώρο, νομίζοντας ότι ο Ντινστ είχε σφυρίξει τη λήξη. Μερικές στιγμές αργότερα, όμως, ο Χαρστ σκόραρε κι ο σχολιαστής συμπλήρωσε: «It is, now. It’s four».
Πιστός στη Γουέστ Χαμ μέχρι το 1972
Πριν ακόμα παίξει στο Μουντιάλ του 1966 ο Χαρστ είχε γίνει στόχος της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Ματ Μπάσμπι, όμως ο Γκρίνγουντ αρνήθηκε να τον παραχωρήσει. Ο υψηλόσωμος κυνηγός ήταν ικανοποιημένος στο Άπτον Παρκ και ως παγκόσμιος πρωταθλητής πια, πέτυχε 29 γκολ μόνο στο πρωτάθλημα του 1966-67, αν και η ομάδα του παρουσίασε αστάθεια και τερμάτισε στη μέση της βαθμολογίας.
Τα «σφυριά» δεν μπόρεσαν να ξεφύγουν από τη μετριότητα και τα επόμενα χρόνια, όμως ο Χαρστ συνέχιζε να σκοράρει κατά ριπάς. Τον Οκτώβριο του 1968 απείλησε το στοιχειωμένο ρεκόρ του Τεντ Ντρέικ, όταν πέτυχε έξι τέρματα στην εντός έδρας νίκη επί της Σάντερλαντ με 8-0. Λίγους μήνες νωρίτερα είχε παίξει με την εθνική ομάδα και στα τελικά του Κυπέλλου Εθνών Ευρώπης, όπου όμως έπαιξε μόνο στον μικρό τελικό με τη Σοβιετική Ένωση (και πέτυχε ένα γκολ της νίκης με 2-0).
Την περίοδο 1969-70 βοήθησε με τα γκολ του τη Γουέστ Χαμ να μην κινδυνεύσει με υποβιβασμό και πήγε ως βασικός σέντερ φορ της Αγγλίας στο Μεξικό, για την υπεράσπιση του τίτλου. Αν και πέτυχε το νικητήριο γκολ κόντρα στη Ρουμανία (1-0), δεν φάνηκε στην ήττα από τη Βραζιλία (0-1) και ο Ράμσεϊ τον άφησε στον πάγκο στο τελευταίο ματς με την Τσεχοσλοβακία (1-0). Τον επανέφερε όμως στο βασικό σχήμα στον προημιτελικό, όπου η Δυτική Γερμανία πήρε ρεβάνς με πρωταγωνιστές τον Ούβε Ζέελερ και τον Φραντς Μπεκενμπάουερ.

Το πρώτο από τα τρία γκολ του Χαρστ στον τελικό του Μουντιάλ του 1966. Με κεφαλιά άλλαξε όσο χρειαζόταν την τροχιά της μπάλας ώστε να ξεγελάσει τον Τιλκόφσκι (πηγή: Wikimedia Commons).
Το 1972 η Γουέστ Χαμ τον πούλησε στη Στόουκ Σίτι αντί του ποσού των 80.000 λιρών (κοντά στο 1 εκατ. ευρώ σε σημερινή αξία). Ξεκίνησε δυναμικά κι εκεί, όμως προσβλήθηκε από πνευμονία στις αρχές του 1973 και πήγε για θεραπεία στη Νότια Αφρική όπου έπαιξε κιόλας για λίγο ως δανεικός στην Κέιπ Τάουν Σίτι. Τελείωσε με διψήφιο αριθμό τερμάτων τις σεζόν 1973-74 και 1974-75, αν και είχε βαρύνει λόγω ηλικίας, με συνέπεια να χάσει τη θέση του στην εθνική ομάδα.
Ακολούθησε μία σύντομη θητεία στη Γουέστ Μπρομ κι ύστερα έφυγε για τις ΗΠΑ, ακολουθώντας τη μόδα των βετεράνων της εποχής. Είχε καλή παρουσία με τη φανέλα των Σιάτλ Σάουντερς και στα τέλη του 1976 επέστρεψε στην Αγγλία αναλαμβάνοντας παίκτης-προπονητής της Τέλφορντ μέχρι το 1979. Αργότερα εργάστηκε και στην Τσέλσι, που τότε (1979-81) αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία, ενώ τη διετία 1982-84 πέρασε από τον πάγκο της Εθνικής Κουβέιτ.
Η Γουέστ Χαμ τον έχει τιμήσει με την τοποθέτηση ενός ομοιώματος της φανέλας του με το «10» στο «Άπτον Παρκ», αν και δεν έχει αποσύρει τον αριθμό από το ρόστερ της. Έξω απ’ το γήπεδο υπάρχει και το χάλκινο άγαλμα που αναπαριστά την κλασική φωτογραφία των πανηγυρισμών του Μουντιάλ του 1966, όπου ο Χαρστ κρατά στους ώμους του τον Μουρ (μαζί με τον Ρέι Γουίλσον της Έβερτον που μπήκε στο άγαλμα… από σπόντα) με τον Πίτερς να παρακολουθεί τη σκηνή.
Βιοπορίζεται ακόμα από το 1966
Στα 84 χρόνια του πλέον, ο Χαρστ έχει λάβει προ πολλού τον τίτλο του σερ και είναι ο τελευταίος επιζών της εντεκάδας που χαρισε στην Αγγλία το μοναδικό της Μουντιάλ στις 30 Ιουλίου 1966. Κι όλη του η ζωή έκτοτε μοιάζει να περιστρέφεται γύρω από το τι έκανε εκείνη τη μέρα. Σαν να μην έπαιξε ποτέ στη Γουέστ Χαμ ή σε άλλους αγώνες με την εθνική ομάδα.
Η αυτοβιογραφία του που κυκλοφόρησε το 2001 είχε τον τίτλο «1966 and all that» και εξώφυλλο τη φάση του τρίτου γκολ που σημείωσε κόντρα στη Δυτική Γερμανία. Νωρίτερα είχε βγάλει πολλά χρήματα πουλώντας σε δημοπρασίες όλα τα αναμνηστικά του από τη συμμετοχή στο νικηφόρο Παγκόσμιο Κύπελλο, ενώ είχε μετατρέψει σε… εμπόριο ακόμα και τις συνεντεύξεις του. Τα μεγάλα ΜΜΕ τον πλήρωναν εκατοντάδες λίρες μόνο και μόνο για να αποσπάσουν μερικές ατάκες του για – τι άλλο; – το πώς έφτασε στο χατ τρικ στον τελικό του «Γουέμπλεϊ».

Το μεγάλων διαστάσεων ομοίωμα της φανέλας του Χαρστ με το «10» που κοσμεί τα τελευταία χρόνια την έδρα της Γουέστ Χαμ, το Άπτον Παρκ (πηγή: Wikimedia Commons).
Το 2010 δέχθηκε ένα βαρύ χτύπημα της μοίρας, μια και η μεγαλύτερη απ’ τις τρεις κόρες του, η Κλερ, έφυγε απ’ τη ζωή ύστερα από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο. Κατάφερε, όμως, να ξαναβρεί γρήγορα την όρεξη για ζωή. Όντας ακόμα ακμαίος, έχει προγραμματίσει περιοδεία για το φθινόπωρο του 2026 σε θέατρα διάφορων πόλεων της Αγγλίας , προκειμένου να συνομιλήσει με τον κόσμο (που θα έχει πληρώσει εισιτήριο, βεβαίως-βεβαίως) για την ημέρα που το αγγλικό ποδόσφαιρο έζησε τη μεγαλύτερη στιγμή του, με τον ίδιο σε ρόλο πρωταγωνιστή.
«The Last Man Standing» είναι ο τίτλος που έδωσαν στο event οι διοργανωτές, αν και ο Χαρστ έγραψε ότι θα προτιμούσε τον τίτλο του τραγουδιού του Έλτον Τζον, «I’m Still Standing». Δεν είναι και απλό να σου υπενθυμίζουν διαρκώς ότι κανείς από τους συντρόφους της μεγαλύτερης επιτυχίας της καριέρας σου, δεν βρίσκεται πια στη ζωή.
Πηγές: Duncan Hamilton: «Answered Prayers: England and the 1966 World Cup» (riverrun 2023 – Kindle edition), Simon Kuper: «Στον Πυρετό του Μουντιάλ» (ειδική έκδοση της εφημερίδας «Καθημερινή», 2026 – μτφρ. Βαγγέλης Γιαννίσης), «Italia ’90: Η Εγκυκλοπαίδεια του Μουντιάλ» (Συλλογικό έργο, ειδική έκδοση του περιοδικού «Εικόνες» με το τεύχος 291 της 30ής Μαΐου 1990), www.theguardian.com («‘Trying to hide heartache merely leads to more grief’: Geoff Hurst at 80 on highs, lows and the boys of ‘66»), en.wikipedia.org («Geoff Hurst», «1966 FIFA World Cup», «Charlie Hurst»).
Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 30 Ιουλίου
2021: Ο Γιαννιώτης κωπηλάτης, Στέφανος Ντούσκος, κατακτά το χρυσό μετάλλιο στον τελικό του μονού σκιφ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο με νέο ολυμπιακό ρεκόρ 6:40.45.
2012: Η 15χρονη Λιθουανή Ρούτα Μεϊλουτίτε κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα ύπτιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, νικώντας οριακά την Αμερικανίδα Ρεμπέκα Σόνι. Πρόκειται για τη νεότερη χρυσή ολυμπιονίκη στην ιστορία της πατρίδας της.
2010: Η Ρωσίδα Σβετλάνα Φεοφάνοβα κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο επί κοντώ του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος της Βαρκελώνης με 4.75 μ.
2005: Η Εθνική Ανδρών του πόλο κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Μόντρεαλ, όταν επικρατεί στην παράταση της Κροατίας με 11-10. Το νικητήριο γκολ πετυχαίνει ο Γιώργος Αφρουδάκης έντεκα δευτερόλεπτα πριν τη λήξη. Το χρυσό μετάλλιο κερδίζει η Σερβία-Μαυροβούνιο, που επικρατεί στον μεγάλο τελικό της Ουγγαρίας με 8-7.
1998: Αρχίζει το 13ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Μπάσκετ στην Αθήνα. Προπονητής της Εθνικής Ελλάδας είναι ο Παναγιώτης Γιαννάκης ενώ από την παλαιά φρουρά του 1987 παίζει μόνο ο Παναγιώτης Φασούλας. Οι ΗΠΑ κατεβάζουν κολεγιακή ομάδα, αφού οι επαγγελματίες του ΝΒΑ έχουν κηρύξει απεργία (λοκ άουτ) για να διεκδικήσουν εργασιακά τους δικαιώματα.
1996: Οι ΗΠΑ κερδίζουν το χρυσό μετάλλιο στο σόφτμπολ, το οποίο κάνει την πρώτη του εμφάνιση ως ολυμπιακό άθλημα μόνο για τις γυναίκες στην Ατλάντα.
1992: H Γιαέλ Άραντ κερδίζει το πρώτο ολυμπιακό μετάλλιο για το Ισραήλ, το ασημένιο στα 61 κιλά του τζούντο.
1984: O Δυτικογερμανός κολυμβητής, Μίχαελ Γκρος, γίνεται ο πρώτος αθλητής των Ολυμπιακών Αγώνων του Λος Άντζελες που κατακτά δεύτερο χρυσό μετάλλιο όταν επικρατεί στα 100 μέτρα πεταλούδα με νέο παγκόσμιο ρεκόρ (53.08), μία ημέρα μετά τη νίκη του στα 200 μέτρα ελεύθερο. Θα κερδίσει και δύο ασημένια, στα 200 μέτρα πεταλούδα και στη σκυταλοδρομία 4×200 ελεύθερο.
1980: Ο Πολωνός Βλάντισλαβ Κοζακίεβιτς κατακτά το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μόσχας με νέο παγκόσμιο ρεκόρ (5.78 μ.). Αίσθηση ωστόσο προκαλεί ο πανηγυρισμός του με απρεπή χειρονομία προς το σοβιετικό κοινό μετά το επιτυχημένο άλμα που του εξασφάλισε τη νίκη και ο οποίος δημιουργεί διπλωματικό επεισόδιο.
1979: Συστήνεται η ΠΑΕ ΑΕΚ με πρώτο πρόεδρο τον Λουκά Μπάρλο.
1976: Μετά το 1972 στο Μόναχο, ο Φινλανδός δρομέας Λάσε Βίρεν επαναλαμβάνει το νταμπλ χρυσών μεταλλίων στις μεγάλες αποστάσεις και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ. Μετά τα 10.000 μ. κερδίζει την πρωτιά και στα 5.000 μ. με χρόνο 13:24.76. Στο δέκαθλο, νικητής αναδεικνύεται ο Αμερικανός Μπρους Τζένερ με νέο παγκόσμιο ρεκόρ (8.618 βαθμοί).
1975: Ο Παναθηναϊκός προσλαμβάνει τον καταξιωμένο Βραζιλιάνο προπονητή, Αϊμορέ Μορέιρα, ο οποίος είχε κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962 με την εθνική ομάδα της πατρίδας του.
1961: Ο 22χρονος Αριστείδης Καμάρας μεταγράφεται από τον Απόλλωνα Σμύρνης στον Παναθηναϊκό.
1958: Ο Ολυμπιακός συντρίβει με 5-1 τη Δόξα Δράμας στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας και κάνει το νταμπλ για δεύτερη σερί χρονιά και πέμπτη στην ιστορία του. Δύο γκολ πετυχαίνει ο Κώστας Πολυχρονίου (63′, 87′) κι από ένα οι Σωτήρης Γκαβέζος (23′), Θανάσης Μπέμπης (43′) και Ηλίας Υφαντής (89′). Για τη Δόξα είχε μειώσει προσωρινά ο Αλέκος Ναλμπάντης (52′).
1952: Ο Γάλλος κολυμβητής Ζαν Μπουατέ νικά τον Αμερικανό Φορντ Κόνο στον τελικό των 400 μέτρων ελεύθερο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι (4:30.7 έναντι 4:30.3). Αίσθηση προκαλεί ο πατέρας του που βουτάει με τα ρούχα στην πισίνα για να τον συγχαρεί.
1948: Ο Τσεχοσλοβάκος Εμίλ Ζάτοπεκ κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 10.000 μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου. Πρόκειται για το πρώτο χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο που κερδίζει ο Ζάτοπεκ, ο οποίος αφήνει σχεδόν ένα λεπτό πίσω του τον Γάλλο, Αλέν Μιμούν (29:59.6, που είναι και ολυμπιακό ρεκόρ, έναντι 30:47.4).
1932: Αρχίζουν στο Λος Άντζελες οι 10οι Ολυμπιακοί Αγώνες, με τη συμμετοχή 1.206 αθλητών και 126 αθλητριών από 37 χώρες.
1930: Η Ουρουγουάη νικά με 4-2 την Αργεντινή στον τελικό του πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Μοντεβιδέο και κατακτά το τρόπαιο που φέρει το όνομα του προέδρου της FIFA, Ζιλ Ριμέ. Αστέρια της ομάδας είναι ο αμυντικός Χοσέ Νασάτζι, ο μέσος Χοσέ Λεάντρο Αντράντε και οι επιθετικοί Έκτορ Σκαρόνε και Πέδρο Σέα.
1928: Ο Καναδός Πέρσι Γουίλιαμς κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα των Ολυμπιακούς Αγώνες του Άμστερνταμ με χρόνο 10.8. Στα 400 μέτρα με εμπόδια, νικητής αναδεικνύεται ο Βρετανός Λόρδος Μπέργκλεϊ (κατά κόσμον Ντέιβιντ Σέσιλ), ο οποίος με 53.4 ισοφαρίζει το ολυμπιακό ρεκόρ.
1884: Ο Τζακ Ντέμσι ανακηρύσσεται παγκόσμιος πρωταθλητής στα μεσαία βάρη της πυγμαχίας, όταν νικά με νοκ-άουτ στον 22ο γύρο τον Τζορτζ Φουλτζέιμς, στον πρώτο αγώνα που διεξάγεται κάτω από τους κανόνες του Κουίνσμπερι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
- Παναθηναϊκός Μεταγραφές: Τι επιπλέον ψάχνει στα χαφ
- Ρονάλντο: «Ο Πέρεθ ήθελε να μείνω στη Ρεάλ, όμως είχα πάρει την απόφασή μου»
- ΠΑΟΚ: Το Παλατάκι μεταμορφώνεται – Όλες οι αλλαγές στις εγκαταστάσεις του Δικεφάλου
- Αντεμπάγιο για Λεμπρόν: «Τον σέβομαι, αλλά όταν τον βρω απέναντί μου θα τον… διαλύσω»
- Αρτέτα για Τζόλη: «Έχουμε βρει έναν ποδοσφαιριστή και μια προσωπικότητα που θα κάνει τους πάντες να τον αγαπήσουν»
