Σαν Σήμερα - Μισέλ Τεατό: Ο διάδοχος του Σπύρου Λούη είχε κατηγορηθεί κι αυτός για... απάτη

Νομίζατε ότι η νίκη του Σπύρου Λούη στον Μαραθώνιο των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 στην Αθήνα ήταν η μοναδική που αμφισβητήθηκε; Αν ναι, κάνετε λάθος διότι το ίδιο συνέβη και τέσσερα χρόνια αργότερα στο Παρίσι με τον Μισέλ Τεατό.

Ο Γάλλος δρομέας έφυγε απ’ τη ζωή στις 2 Απριλίου 1923 και η επέτειος του θανάτου του μάς δίνει μία καλή αφορμή να ασχοληθούμε με την απίστευτη ιστορία του. Κι αυτός είχε αντιμετωπίσει κατηγορίες αντιπάλων του ότι είχε «κόψει» δρόμο και οι αμφισβητίες του τις στήριζαν στην πληροφορία ότι εργαζόταν ως διανομέας ψωμιού σε φούρνο της γαλλικής πρωτεύουσας. Σύμφωνα με τον συλλογισμό τους, ο Τεατό γνώριζε απ’ έξω τα σοκάκια της μεγαλούπολης χάρη στην επαγγελματική του ιδιότητα κι έτσι «έκλεψε» χωρίς να τον καταλάβει κανείς!

Άλλοι ισχυρίστηκαν ότι είχε πάρει… το μετρό του Παρισιού, το οποίο κατά σύμπτωση άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες του για το κοινό εκείνη τη μέρα (19 Ιουλίου 1900)! Σύμφωνα με τις κακές γλώσσες ο Τεατό σταμάτησε να τρέχει λίγο πριν τον σταθμό του Παρτ Μαγιό, μπήκε στο τρένο, κατέβηκε στο Πορτ ντε Βενσέν (περίπου 12 χιλιόμετρα μακριά) και συνέχισε από κει τον αγώνα!

Τίποτε, ωστόσο, δεν αποδείχθηκε. Αντιθέτως, επιβεβαιώθηκε ότι ο νικητής ήταν στην πραγματικότητα ξυλουργός που ειδικευόταν στην κατασκευή επίπλων. Η αμφισβήτηση της νίκης του ήταν πιθανότατα προϊόν της δυσαρέσκειας των δύο Αμερικανών αθλητών που, αν και είχαν αυτοπροβληθεί ως φαβορί, τερμάτισαν στην πέμπτη και την έβδομη θέση. Ο  λόγος για τον Άρθουρ Νιούτον και τον Ντικ Γκραντ αντίστοιχα.

«Δεν με προσπέρασε κανείς»

Ο Νιούτον δεν δίστασε να ισχυριστεί ότι είχε βρεθεί στην κεφαλή της κούρσας γύρω στο 15ο χιλιόμετρο και δεν είχε δει κανέναν να τον προσπερνάει (ό,τι είχε πει κι ο Χαρίλαος Βασιλάκος που τερμάτισε δεύτερος το 1896). Ο ισχυρισμός συνιστούσε μομφή όχι μόνο για τον Τεατό, αλλά και για τους υπόλοιπους τρεις δρομείς που είχαν τερματίσει μετά από αυτόν, δηλαδή τον Γάλλο Εμίλ Σαμπιόν, τον Σουηδό Ερνστ Φαστ και τον επίσης Γάλλο, Εζέν Μπες.

Τον Αμερικανό δρομέα, ωστόσο, διέψευσαν αξιόπιστοι μάρτυρες όπως ο Γάλλος ποδηλάτης Φρανς Ρεσέλ, ο οποίος κάλυψε δημοσιογραφικά τον Μαραθώνιο για τη «Journal des sports». Ακολουθούσε κατά πόδας κάθε προπορευόμενο συμπατριώτη του, που ήταν αρχικά ο Ζορζ Τουκέ (ο οποίος αργότερα παράτησε την κούρσα για να πιει δυο μπουκάλια μπίρα!), έπειτα ο Σαμπιόν και τέλος ο Τεατό και διαβεβαίωνε ότι δεν είδε ποτέ τον Νιούτον στην πρώτη θέση.

Άλλες μαρτυρίες βεβαιώνουν ότι υπήρχαν θεατές κατά μήκος ολόκληρης της διαδρομής, άρα θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο για κάποιον δρομέα να κλέψει χωρίς να γίνει αντιληπτός. Κάποιος θα αντέτεινε, βέβαια, ότι τότε δεν υπήρχαν προηγμένα μέσα καταγραφής του αγώνα, ενώ και η εθνικότητα του νικητή ευνοούσε το σενάριο της συγκάλυψης. Ίσως από κει να πηγάζουν όλες οι θεωρίες συνωμοσίας για τους Μαραθωνίους του 1900 και του 1896 – παρόλο που και στις δύο περιπτώσεις ο αθλητής που τερμάτισε δεύτερος, ήταν ίδιας εθνικότητας με τον νικητή.

Κινηματογράφηση, ωστόσο, δεν υπήρξε ούτε στον αντίστοιχο αγώνα του 1904 στο Σεντ Λούις κι αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο να ξεσκεπαστεί η απάτη που πράγματι έκανε ο (Αμερικανός) Φρέντρικ Λορτζ. Ο εν λόγω αθλητής, βέβαια, είχε κάνει κάτι πιο κραυγαλέο: Προσποιήθηκε τον νικητή παρότι είχε διανύσει το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής ανεβασμένος σε ένα αμάξι που κατευθυνόταν προς το στάδιο. Η πλάκα είναι ότι κερδισμένος βγήκε τότε… ο Νιούτον, ο οποίος ανέβηκε απ’ την τέταρτη στην τρίτη θέση και κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο!

Πεδίο αντιπαράθεσης και η εθνικότητά του

Πεδίο αντιπαράθεσης αποτέλεσε και η εθνικότητα του Τεατό, αν και ο ίδιος δεν το έμαθε ποτέ. Συνέβη, άλλωστε, πολλές δεκαετίες μετά τον θάνατό του!

Μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα, ο ολυμπιονίκης του Μαραθωνίου του 1900 αναφερόταν ως Γάλλος σε όλα τα ιστορικά αθλητικά βιβλία. Τα δεδομένα άλλαξε ο Γάλλος ιστορικός του στίβου, Αλέν Μπουιγέ, ο οποίος ανακάλυψε στοιχεία που αποδείκνυαν ότι ο Τεατό είχε γεννηθεί στο Λουξεμβούργο (στις 22 Μαρτίου 1878) και είχε μετακομίσει στο Παρίσι πριν την ηλικία των 12 ετών. Προηγουμένως η οικογένειά του είχε διαμείνει για λίγο και στο Βέλγιο.

Ο Τεατό δεν είχε υποβάλει ποτέ αίτημα απόκτησης της γαλλικής υπηκοότητας. Δεν εντοπίστηκε κάποιο σχετικό έγγραφο στις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ αν την είχε λάβει πριν το 1900, θα έπρεπε την εποχή των αγώνων να υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία στην ηλικία που βρισκόταν. Το γιατί καταγράφηκε ως Γάλλος στα αρχεία των διοργανωτών αποδίδεται στο γεγονός ότι ήταν μόνιμος κάτοικος Παρισιού και ανήκε στο αθλητικό σωματείο του Σεν Μαντέ. Τότε, άλλωστε, τις συμμετοχές δεν τις υπέβαλλαν οι ολυμπιακές επιτροπές κάθε χώρας.

Η αποκάλυψη του Μπουιγέ δεν πέρασε απαρατήρητη από τους Λουξεμβούργιους, που επί τόσα χρόνια αγνοούσαν τον Τεατό και θεωρούσαν ως πρώτο χρυσό ολυμπιονίκη της χώρας τον Ζοσί Μπαρτέλ (νικητή στα 1.500 μ. το 1952 στο Ελσίνκι). Το Μεγάλο Δουκάτο έφτασε στο σημείο να κάνει επίσημη καταγγελία στη ΔΟΕ, με την οποία την καλούσε να αλλάξει την εθνικότητα του νικητή του Μαραθωνίου του 1900. Η επιτροπή, όμως, την απέρριψε επίσημα το 2004.

Το 2021 κάποιοι επισκέπτες της επίσημης ιστοσελίδας της ΔΟΕ αντιλήφθηκαν ότι στο βιογραφικό του Τεατό είχε τοποθετηθεί η σημαία του Λουξεμβούργου. Το γεγονός διαδόθηκε μέσω των social media και προκάλεσε συζητήσεις, μέχρι που αποδείχθηκε ότι ήταν ένα λάθος του προγραμματιστή, το οποίο διορθώθηκε γρήγορα.

Έτρεξαν μες στο λιοπύρι των 39 βαθμών

Ένας απ’ τους λόγους της νίκης του Τεατό ήταν και η αντοχή του στη ζέστη. Οι διοργανωτές είχαν τη φαεινή ιδέα να ορίσουν την εκκίνηση στις δυόμισι το μεσημέρι, κάτι που στις 19 Ιουλίου ήταν εγκληματικό ακόμα και τότε που δεν υπήρχε η κλιματική αλλαγή.

Μαρτυρίες αναφέρουν ότι η θερμοκρασία την ώρα του αγώνα κυμαινόταν μεταξύ 35 και 39 βαθμών Κελσίου. Το γεγονός έδωσε τροφή για σχόλια στους αμφισβητίες του νικητή, που έκαναν σύνδεση με την υποτιθέμενη επαγγελματική του ιδιότητα. «Δουλεύει σε φούρνο και είναι συνηθισμένος σε τέτοιες θερμοκρασίες» έλεγαν, παρότι οι κατηγορίες ότι ο νικητής είχε «κόψει» δρόμο σχετίζονταν με την ιδιότητά του ως διανομέα ψωμιού (κι όχι του φούρναρη που το ψήνει).

Ο Τεατό τερμάτισε πρώτος σε χρόνο 2 ώρες 59:45, που ήταν σχεδόν ένα λεπτό πιο αργός από εκείνον του Λούη (2 ώρες 58:50). Η διαδρομή, βέβαια, δεν ήταν ακριβώς ίδια: το 1896 οι αθλητές είχαν τρέξει 40 χιλιόμετρα και το 1900 περίπου 250 μέτρα παραπάνω. Στο τελευταίο κομμάτι της διαδρομής ο Γάλλος είχε χρησιμοποιήσει και «λαγούς» (συναθλητές απ’ τον σύλλογό του που έτρεχαν δίπλα του για να του δίνουν ρυθμό), αυτό όμως επιτρεπόταν τότε για όλους τους συμμετέχοντες και δεν λογίζεται ως αθέμιτο πλεονέκτημα.

Αντίθετα, οι Αμερικανοί είχαν εκφράσει την υποψία ότι ο Σαμπιόν (που τερμάτισε δεύτερος σε 3 ώρες 04:17) είχε στην πραγματικότητα εγκαταλείψει την κούρσα και τη θέση του είχε πάρει ο δίδυμος αδελφός του, που ήταν κι αυτός δρομέας!

Παράπονα είχε και ο Φαστ, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι έχασε το προβάδισμα επειδή πήρε λάθος δρόμο ύστερα από λανθασμένη υπόδειξη κάποιων αστυνομικών! Γενικά ο αγώνας από οργανωτικής πλευράς θύμιζε… σχολική εκδρομή. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής επικρατούσε χάος, με παρατρεχάμενους, δικυκλιστές, ακόμα και κοπάδια πρόβατα (!) να μπερδεύονται στα πόδια των καταβεβλημένων απ’ τη ζέστη αθλητών.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το έπαθλο που παρέλαβε ο Τεατό ήταν ένα κακής ποιότητας κύπελλο από πορσελάνη, από το στοκ ενός όχι και τόσο γενναιόδωρου κατασκευαστή. Η ΔΟΕ δεν απένεμε ακόμα χρυσό μετάλλιο στον πρώτο, ασημένιο στον δεύτερο και χάλκινο στον τρίτο, το έκανε όμως για όλους τους νικητές του Παρισιού το 1912, όταν αποφάσισε να έχουν αναδρομική ισχύ οι τρεις πρώτες θέσεις και στις παλιότερες διοργανώσεις.

Μετά την ολυμπιακή νίκη του ο Τεατό έγινε επαγγελματίας δρομέας, αλλά δεν σημείωσε κάποια διάκριση. Το 1901, πάντως, βελτίωσε αισθητά το ατομικό του ρεκόρ στον Μαραθώνιο (2 ώρες 42:44) και κατέλαβε την τρίτη θέση στον Μαραθώνιο του Παρισιού, ενώ το 1902 συμμετείχε σε αγώνες ανώμαλου δρόμου. Τίποτα περισσότερο δεν έχει γίνει γνωστό για τη μετέπειτα ζωή του ούτε για τις συνθήκες θανάτου του στις 2 Απριλίου 1923, σε ηλικία μόλις 45 ετών.

Πηγές: www.olympedia.org («Michel Théato»), en.wikipedia.org («Michel Théato», «Athletics at the 1900 Summer Olympics – Men’s Marathon»), www.sports-reference.com («Michel Théato»), www.luxtimes.lu («Luxembourg’s gold medal runner suspected of travelling by metro»), www.marathon.se («Bröt OS-maran efter att ha svept två öl»).

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 2 Απριλίου

2022: Πεθαίνει σε ηλικία 85 ετών ο παλαίμαχος Χιλιανός επιθετικός Λεονέλ Σάντσες, ένας από τους έξι παίκτες που μοιράστηκαν τη θέση του πρώτου σκόρερ στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962.

2017: Η γυναικεία ομάδα βόλεϊ του Ολυμπιακού προκρίνεται στον τελικό του Challenge Cup εις βάρος της ρωσικής Γενισέι Κρασνογιάρσκ (15-13 στο χρυσό σετ).

2015: Ο Στέργιος Κουφός, ο πρώτος Ευρωπαίος που κοουτσάρει ομάδα στο Κατάρ, κατακτά τον πρωτάθλημα με την Αλ Ραγιάν μετά το 78-74 επί της Ελ Τζαΐς (2-1 στη σειρά των τελικών).

2008: Ο Θρασύβουλος Φυλής, ο οποίος μέχρι το 1998 δεν είχε αγωνιστεί σε εθνική κατηγορία, αντιμετωπίζει στον πρώτο ημιτελικό του Κυπέλλου Ελλάδας τον Ολυμπιακό, απ’ τον οποίο γνωρίζει την ήττα με 3-2 με γκολ του Ντάρκο Κοβάτσεβιτς στο 89′.

2003: Με δύο γκολ του Άγγελου Χαριστέα η Εθνική Ελλάδας νικά με 2-0 τη Βόρειο Ιρλανδία στο Μπέλφαστ και δείχνει ικανή να διεκδικήσει την πρόκριση στο Euro 2004, ύστερα από το άσχημο ξεκίνημα (ήττες από Ισπανία εντός και Ουκρανία εκτός).

2000: Η ομάδα μπάσκετ της ΑΕΚ κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας, το πρώτο της τρόπαιο ύστερα από το Κύπελλο του 1981, νικώντας στον τελικό του Final-4 στην Πυλαία τον Παναθηναϊκό με 59-57. Πρωταγωνιστής του αγώνα είναι ο Άγγελος Κορωνιός, ο οποίος κατακτά τον πρώτο τίτλο στην πλούσια καριέρα του.

1995: Τελειώνει η μεγαλύτερη σε διάρκεια (234 ημέρες) και η πιο δαπανηρή απεργία στην ιστορία του μπέιζμπολ, όταν οι ιδιοκτήτες των ομάδων δέχονται οι παίκτες να παίζουν χωρίς συμβόλαια.

1989: Ο Πανιώνιος υποδέχεται τον Εθνικό με ελεύθερη είσοδο για τους φιλάθλους, μια και αποτυγχάνει να σφραγίσει τα εισιτήρια λόγω ενός χρέους 5 εκατ. δρχ. στην Εφορία.

1981: Ο Ότο Ρεχάγκελ καλείται να αναλάβει την τεχνική ηγεσία της Βέρντερ Βρέμης, ύστερα απ’ το τροχαίο ατύχημα του προπονητή της, Κούνο Κλέτσερ. Θα διατηρήσει τη θέση του μέχρι τις 10 Ιουνίου 1995 και παραμένει ο μακροβιότερος προπονητής στην ιστορία του συλλόγου.

1981: Σκοτώνεται σε τροχαίο δυστύχημα στο Μπουένος Άιρες ο 62χρονος παλαίμαχος Αργεντινός μαραθωνοδρόμος (χρυσός ολυμπιονίκης το 1948 στο Λονδίνο) Ντέλφο Καμπρέρα.

1977: Ο 12χρονος ίππος Red Rum κάνει την έκπληξη μια και παρά την προχωρημένη ηλικία του και κερδίζει για τρίτη φορά το Grand National, τη μεγαλύτερη κούρσα εμποδίων παγκοσμίως.

1972: Με γκολ των Καλαντζή (35′) και Σινάτκα (86′) τα Τρίκαλα νικούν με 2-1 την πρωταθλήτρια ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια.

1969: Ο προπονητής της ΑΕΚ, Μπράνκο Στάνκοβιτς, αποφασίζει την ολοκλήρωση της καριέρας του επί δεκαετία αρχηγού της ομάδας, Ανδρέα Σταματιάδη, μια και επιθυμεί να προχωρήσει σε ανανέωση του έμψυχου δυναμικού.

1958: Με γκολ του Γιάννη Βαραμέντη στο 38′ η Εθνική Νέων νικά με 1-0 τη Ρουμανία στον πρώτο της αγώνα για τον προκριματικό όμιλο του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος που διεξάγεται στο Λουξεμβούργο. Αυτή θα αποδειχθεί και η μοναδική νίκη του αντιπροσωπευτικού μας συγκροτήματος στον όμιλο απ’ τον οποίο θα προκριθούν τελικά οι Ρουμάνοι.

1936: Το BBC κάνει την πρώτη τηλεοπτική του μετάδοση της κωπηλατικής μάχης των πανεπιστημίων της Οξφόρδης και του Κέιμπριτζ, που χρονολογείται από το 1829.

1935: Η Μέρι Χιρς γίνεται η πρώτη γυναίκα που παίρνει δίπλωμα εκπαιδεύτριας αλόγων.

1932: Προβάλλεται για πρώτη φορά στους κινηματογράφους η ταινία «Tarzan the Apeman» (ελληνικός τίτλος «Ο Άρχων της Ζούγκλας») με τον χρυσό ολυμπιονίκη της κολύμβησης, Τζόνι Βαϊσμίλερ, στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

1843: Τελούνται οι πρώτοι επίσημοι αγώνες χιονοδρομίας αντοχής στο Τρόμσο της Νορβηγίας.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News