Σαν Σήμερα - Ρικάρντο Ζαμόρα: Ο τερματοφύλακας με το θεϊκό ταλέντο που βρέθηκε στη δίνη του Ισπανικού Εμφυλίου

Μία μόνο λέξη μπορεί να χαρακτηρίσει επαρκώς τον Ρικάρντο Ζαμόρα, τον παλαίμαχο Ισπανό τερματοφύλακα που έγραψε ιστορία στα γήπεδα όλου του κόσμου την περίοδο του Μεσοπολέμου και πέθανε σε ηλικία 77 ετών, στις 8 Σεπτεμβρίου 1978.

Μύθος. Αυτή είναι η λέξη. Από τότε που έκανε την παρθενική του εμφάνιση στο ποδοσφαιρικό στερέωμα έχουν περάσει περισσότερα από εκατό χρόνια, όμως οι διηγήσεις όσων τον πρόλαβαν αγωνιζόμενο κι έχουν διασωθεί σε κιτρινισμένα φύλλα χαρτιού, μαζί με αυτές στα ψηφιοποιημένα αρχεία των εφημερίδων, μας δίνουν μια γεύση της τεράστιας αξίας του.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ποδόσφαιρο των δεκαετιών του 1920 και του 1930 ήταν… άλλο άθλημα σε σχέση με το σημερινό. Οι αρετές για έναν τερματοφύλακα, ωστόσο, δεν έχουν αλλάξει πολύ. Κι ο Ζαμόρα έφερε επανάσταση στη θέση με τις ακροβατικές επεμβάσεις του, αλλά και την τόλμη με την οποία κυνηγούσε την μπάλα ακόμα και στις πιο επικίνδυνες φάσεις για τη σωματική του ακεραιότητα. Μια τόλμη που είχε ως αποτέλεσμα να υφίσταται συχνά τραυματισμούς, οι οποίοι όμως δεν ήταν πάντοτε αρκετοί για να τον θέσουν εκτός μάχης.

Φόρεσε με επιτυχία τόσο τη φανέλα της Μπαρτσελόνα όσο και της μισητής αντιπάλου Ρεάλ Μαδρίτης, ενώ ήταν ο τερματοφύλακας στον πρώτο επίσημο αγώνα που έδωσε ποτέ η Εθνική Ισπανίας, το 1920. Το όνομά του έχει δοθεί στο έπαθλο της La Liga για τον τερματοφύλακα που δέχεται τα λιγότερα γκολ στη σεζόν, αλλά και σε μία επέμβαση που ήταν δική του επινόηση – και την οποία κανένας σώφρων επίγονός του δεν τολμά να κάνει σήμερα. Είχε την τάση να κάνει έξοδο και να διώχνει την μπάλα με τον αγκώνα, κίνηση η οποία πήρε την ονομασία «zamorana».

Ακόμα και η αμφιλεγόμενη στάση του κατά τα πρώτα χρόνια της δικτατορίας του Φράνκο, δεν έχει πλήξει τον μύθο του Ζαμόρα, του «θεϊκού» τερματοφύλακα («El Divino» τον έλεγαν οι συμπατριώτες του) και είναι κρίμα που δεν έχουν σωθεί παρά ελάχιστα στιγμιότυπα από την πλούσια καριέρα του, που διήρκεσε μια ολόκληρη εικοσαετία.

Ασημένιος ολυμπιονίκης με τον Πιτσίτσι

Γεννημένος στις 21 Ιανουαρίου 1901 στη Βαρκελώνη, ο Ζαμόρα άρχισε να παίζει ποδόσφαιρο στην Ουνιβερσιτάρι προτού ενταχθεί στην Εσπανιόλ σε ηλικία μόλις 15 ετών. Το ποδόσφαιρο βρισκόταν ακόμα στα σπάργανα στην Ισπανία και δεν θεωρούταν καν συστηματική ερασιτεχνική ενασχόληση. Έτσι, όταν ο μικρός Ρικάρντο τελείωσε το λύκειο, πείστηκε από τις παραινέσεις του πατέρα του να εγκαταλείψει το άθλημα και να σπουδάσει γιατρός.

Ωστόσο, συνέχισε να παίζει στις αλάνες με τους φίλους του και οι ικανότητές του προκάλεσαν το ενδιαφέρον της Μπαρτσελόνα. Ο ίδιος ο ιδρυτής και πρόεδρός της, Ζουάν Γκαμπέρ, τον έπεισε να ενταχθεί στον άλλο σύλλογο της Βαρκελώνης και να συνεχίσει την καριέρα του που έμελλε να είναι γεμάτη διακρίσεις. Το 1920 συνέβαλε στην κατάκτηση του Κυπέλλου Ισπανίας με τη νίκη με 2-0 επί της Αθλέτικ Μπιλμπάο και συμπεριλήφθηκε στην πρώτη αποστολή της εθνικής ομάδας της χώρας, η οποία θα έκανε την παρθενική της εμφάνιση στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας.

Μαζί με τον θρυλικό Πιτσίτσι, απ’ τον οποίο έχει ονομαστεί το έπαθλο του πρώτου σκόρερ της La Liga, ο Ζαμόρα συμμετείχε στην κορυφαία αθλητική διοργάνωση και βοήθησε την Ισπανία να κερδίσει το ασημένιο μετάλλιο. Αν και ήταν μόλις 19 ετών, ξεχώρισε για την τόλμη με την οποία αγωνιζόταν, αλλά και τις εντυπωσιακές επεμβάσεις του.

Δεν ήταν, πάντως, και το πιο ήσυχο παιδί. Στον αγώνα με την Ιταλία που έκρινε την πρόκριση στον τελικό του ρεπεσάζ (για το ασημένιο και το χάλκινο μετάλλιο), χτύπησε έναν αντίπαλο και αποβλήθηκε δέκα λεπτά πριν τη λήξη. Παρέμεινε όμως πίσω από την εστία και βοήθησε με τις συμβουλές του τον εξτρέμ Σιλβέριο, ο οποίος κλήθηκε να καλύψει το κενό του, να διατηρήσει το 1-0 υπέρ της ομάδας τους.

Επέστρεψε στην εντεκάδα για τον αγώνα με την Ολλανδία, όπου η Ισπανία νίκησε 3-1 και κατέκτησε τη δεύτερη θέση και βίωσε την υποδοχή ηρώων που επιφύλαξαν στην αποστολή οι συμπατριώτες του. Βγαίνοντας από τα σύνορα του Βελγίου, πάντως, ο Ζαμόρα είχε βιώσει άλλη μία περιπέτεια καθώς οι αρχές τον συνέλαβαν και τον κράτησαν για λίγες ώρες με την κατηγορία του λαθραίας εξαγωγής πούρων Αβάνας. Τη γλίτωσε τελικά με ένα απλό πρόστιμο.

Με… τρελό ποσό στη Ρεάλ

Το 1922 ο Ζαμόρα κατέκτησε άλλο ένα Κύπελλο με την Μπαρτσελόνα και ζήτησε αύξηση του μισθού του, γνωρίζοντας πόσο σημαντικός ήταν πλέον για την ομάδα. Η άρνηση των διοικούντων να ικανοποιήσουν την επιθυμία του τον ώθησε να αποχωρήσει και να επιστρέψει στην Εσπανιόλ, όπου παρέμεινε για άλλα οκτώ χρόνια και τη βοήθησε να κερδίσει το Κύπελλο το 1928-29, με νίκη επί της Ρεάλ Μαδρίτης στον τελικό. Την ίδια χρονιά κατέκτησε και το πρωτάθλημα Καταλονίας.

Πέρα από τις ακροβατικές του αποκρούσεις, τον έκαναν να ξεχωρίζει και οι ενδυματολογικές του επιλογές. Αγωνιζόταν με λευκά πουλόβερ με ζιβάγκο (αργότερα φόρεσε και με λαιμόκοψη), ενώ δεν αποχωριζόταν ποτέ την τραγιάσκα του. Ήταν τόσο δημοφιλής που είχε κληθεί να συμμετάσχει ακόμα και σε μία ταινία του κινηματογράφου (ο οποίος ήταν ακόμα βωβός στην Ισπανία). Ήταν ο πρώτος τερματοφύλακας-σταρ της χώρας του και έμοιαζε να ακολουθεί τα βήματα του Ουαλού Λι Ρουζ, ο οποίος είχε διαπρέψει στις αρχές του 20ού αιώνα στα βρετανικά γήπεδα.

Ο τίτλος της ήταν «Por fin se casa Zamora» («Επιτέλους παντρεύεται ο Ζαμόρα») και ο θρυλικός τερματοφύλακας υποδυόταν ουσιαστικά τον εαυτό του. Ήταν ο διάσημος ποδοσφαιριστής και περιζήτητος εργένης, τον οποίο ο πλούσιος θείος του πίεζε να παντρευτεί μια μακρινή ξαδέλφή του από την Αμερική ώστε να κληρονομήσει την περιουσία του. Σε μια σκηνή, μάλιστα, ο Ζαμόρα φίλησε στο στόμα τη συμπρωταγωνίστριά του – ισχυριζόταν μάλιστα ότι το φιλί αυτό ήταν το πρώτο στην ιστορία του ισπανικού σινεμά!

Πιο ονομαστός, ωστόσο, παρέμενε για την αξία του στα γήπεδα, η οποία έφερε τη μεταγραφή του στη Ρεάλ Μαδρίτης αντί του ποσού των 150.000 πεσετών (τεράστιο ποσό για την εποχή). Με αυτόν στην εστία η κατοπινή «βασίλισσα» άρχισε να χτίζει τον δικό της μύθο, μια και κατέκτησε τα δύο πρώτα πρωταθλήματα Ισπανίας της ιστορίας της (1932, 1933).

Είχε τσεκάρει τον αντίπαλο στο πλοίο

Η Ισπανία δεν είχε λάβει μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 στην Ουρουγουάη, μια και η αβεβαιότητα για τη σημασία της διοργάνωσης έκανε τους ιθύνοντες να μη διαθέσουν τα χρήματα που απαιτούνταν για το πολυήμερο ταξίδι. Το 1934, ωστόσο, δήλωσε κανονικά συμμετοχή και κέρδισε άνετα την πρόκριση για την τελική φάση απέναντι στην Πορτογαλία.

Ο Ζαμόρα ήταν ο τερματοφύλακάς της τόσο στο επιβλητικό 9-0 στο «Τσαμαρτίν» όσο και στη δεύτερη νίκη με 2-1 στη ρεβάνς της Λισαβώνας. Ήταν πλέον 33 ετών, όμως κρατιόταν ακόμα σε εξαιρετική κατάσταση και ήταν με διαφορά ο πιο γνωστός παίκτης της ομάδας του που έκανε το ταξίδι για την Ιταλία έχοντας υψηλές βλέψεις.

Στον αγώνα με τη Βραζιλία για τη φάση των «16» στη Γένοβα (τότε το Μουντιάλ διεξαγόταν μόνο με νοκ άουτ γύρους), φρόντισε να επιβεβαιώσει την κλάση του. Η Ισπανία ήταν μπροστά στο σκορ με 3-1 έχοντας σκόρερ τους Χοσέ Ιραραγόρι (17′, πέν.) και δύο του Ισίδρο Λάνγκαρα (25′, 29′), όμως η «σελεσάο» μείωσε στο 55′ με τον Λεονίντας Ντα Σίλβα και στο 62′ κέρδισε πέναλτι με το οποίο είχε τη δυνατότητα να επιστρέψει στο ματς. Ο Ζαμόρα, όμως, απέκρουσε την εκτέλεση του Βαλντεμάρ ντε Μπρίτο και κράτησε το ασφαλές προβάδισμα που έστειλε την ομάδα του στους «8».

Ο Ζαμόρα αποκάλυψε αργότερα ότι είχε παρακολουθήσει τις προπονήσεις των Βραζιλιάνων στο κατάστρωμα του πλοίου με το οποίο είχαν συνταξιδέψει στη Γένοβα και είχε τσεκάρει τον τρόπο με τον οποίο εκτελούσε τα πέναλτι ο Βαλντεμάρ!

Η αδικία στη Μάχη της Φλωρεντίας

Στον προημιτελικό οι Ισπανοί είχαν την ατυχία να συναντήσουν την Ιταλία, η οποία εκτός από γηπεδούχος είχε και την αμέριστη στήριξη του Μπενίτο Μουσολίνι. Ο φασίστας ηγέτης της διοργανώτριας χώρας είχε δει το Μουντιάλ ως μέσο για τη διαφήμιση του καθεστώτος του και, σύμφωνα με πλήθος μαρτυριών, είχε εξασφαλίσει την εύνοια των διαιτητών. Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι είχε «δέσει» ακόμα και το προκριματικό παιχνίδι με την αδύναμη Εθνική Ελλάδας, οπότε δεν θα δίσταζε να κάνει κάτι αντίστοιχο κόντρα σε πιο ισχυρούς αντιπάλους.

Στη «Μάχη της Φλωρεντίας», όπως έμεινε στην ιστορία λόγω του σκληρού παιχνιδιού εκατέρωθεν, η «ρόχα» προηγήθηκε στο 31′ με τον Λουίς Ρεγκέιρο, όμως δέχθηκε την ισοφάριση στο 45′ από τον Τζιοβάνι Φεράρι. Οι Ισπανοί διαμαρτυρήθηκαν στον Βέλγο διαιτητή Λουί Μπαρ για φάουλ του Άντζελο Σκιάβιο στον Ζαμόρα ύστερα από την εκτέλεση του κόρνερ που απέφερε το 1-1, αλλά ο κόπος τους ήταν μάταιος. Κατάλαβαν τις προθέσεις του στο ξεκίνημα του δευτέρου μέρους, όταν ο Μόντσο Ντε Λαφουέντε σκόραρε με υπέροχη ατομική προσπάθεια, αλλά είδε το γκολ του να ακυρώνεται ως… οφσάιντ.

Ο αγώνας έληξε ισόπαλος 1-1 ύστερα και από την παράταση κι ο Ζαμόρα πραγματοποίησε μεγάλη εμφάνιση, παρότι από κάποιο σημείο και μετά έπαιζε με σοβαρό τραυματισμό. Αποδείχθηκε αδύνατο να αγωνιστεί στον επαναληπτικό που ορίστηκε δύο ημέρες αργότερα και στον οποίο η Ισπανία είχε άλλους έξι βασικούς παίκτες νοκ άουτ λόγω τραυματισμών! Αν και οι αναπληρωματικοί πάλεψαν με όσες δυνάμεις είχαν, δεν απέφυγαν την ήττα με 1-0.

Ο Ζαμόρα αναγνωρίστηκε ως ο κορυφαίος τερματοφύλακας της διοργάνωσης παρότι αγωνίστηκε μόνο σε δύο παιχνίδια και η ομάδα του δεν προχώρησε πέρα από τους «8». Επανήλθε σχετικά γρήγορα από τον τραυματισμό και μέχρι το 1936 έπαιξε άλλα δύο παιχνίδια με την εθνική ομάδα, με την οποία είχε συνολικά 46 συμμετοχές.

Μάντευε σαν… φακίρης το τέλος κάθε φάσης

Το 1936 ήταν η τελευταία χρονιά της καριέρας του Ζαμόρα, ο οποίος πραγματοποίησε εντυπωσιακή εμφάνιση ακόμα και στο τελευταίο επίσημο παιχνίδι του. Ο λόγος για τον τελικό της Ρεάλ κόντρα στην Μπαρτσελόνα για το Κύπελλο Ισπανίας, όπου με σωρεία σωτήριων αποκρούσεων κράτησε το 2-1 και χάρισε στην ομάδα της Μαδρίτης το τρόπαιο.

Ήταν ήδη ίνδαλμα σε όλο τον κόσμο, όπως μαρτυρά και η ανταπόκριση του Α. Αγγελόπουλου στην εφημερίδα «Αθλητισμός» της 28ης Δεκεμβρίου 1936. Ο εν λόγω συνεργάτης της παλιάς αθλητικής εφημερίδας είχε παρακολουθήσει τον φημισμένο τερματοφύλακα σε έναν φιλικό αγώνα στη Σεβίλλη, όπου υπερασπίστηκε την εστία μιας ομάδας επιλέκτων κόντρα στην Μπέτις.

Ο Αγγελόπουλος παραξενεύτηκε όταν είδε ότι ο Ζαμόρα, για τον οποίο τόσα πολλά είχε ακούσει και διαβάσει, ήταν «ένας ψηλός γεμάτος άνδρας, μισοκαραφλός στο κεφάλι, με χέρια μακρυά και πλατειά σαν καραγκιόζη». Δεν τον αναγνώρισε μάλιστα και κατάλαβε ποιος ήταν όταν άκουσε τους φιλάθλους να φωνάζουν «Θαμόρα, Θαμόρα» με καστιλιάνικη προφορά. Έμεινε ακόμα πιο έκπληκτος, ωστόσο, όταν άρχισε ο αγώνας. Αξίζει να μεταφέρουμε επί λέξει τις εντυπώσεις του, διατηρώντας και την ορθογραφία της εποχής (χωρίς το πολυτονικό), μια και αποτυπώνουν γλαφυρά το πώς έβλεπε ο κόσμος τον Ισπανό τερματοφύλακα.

«Ο Ζαμόρα είνε όρθιος κι εγώ δεν ξεκολλάω τα μάτια μου απ’ αυτόν. Δεν αφίνει ο αφιλότιμος να περάση τίποτε. Χοροπηδά στο τέρμα του και χαίρεται γιατί τον πολιορκούν οι κίτρινοι. Όπου σουτ και τα χέρια του Ζαμόρα. Θαρρείς πώς είνε φακίρης και μαντεύει το φινάλε κάθε συνδυασμού».

Σε άλλο σημείο της ανταπόκρισής του ο Αγγελόπουλος γράφει για τον Ζαμόρα ότι ήταν «η προσωποποίησις του Κέρβερου της Κολάσεως» και στη σύνοψη του αγώνα που έληξε με 1-0 υπέρ της ομάδας του, αναφέρει ότι «κράτησε όρθιος ως το τέλος σαν φρούριο μαυριτανικό».

Σώθηκε απ’ το εκτελεστικό απόσπασμα

Τα τελευταία χρόνια της ποδοσφαιρικής του καριέρας ο Ζαμόρα αρθρογραφούσε στην εφημερίδα «Ya» και οι πολιτικές απόψεις του χαρακτηρίζονταν δεξιόστροφες. Έτσι, παρά το γεγονός ότι ήταν ο πιο διάσημος Ισπανός ποδοσφαιριστής της εποχής, δεν γλίτωσε όταν οι δυνάμεις των Δημοκρατικών που έδρευαν στη Μαδρίτη, προχώρησαν σε μαζικές συλλήψεις συντηρητικών που θεωρούνταν φίλα προσκείμενοι στους φαλαγγίτες.

Κλείστηκε στη φυλακή Modelo και οδηγήθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα. Την ώρα, όμως, που οι δήμιοι ήταν έτοιμοι να τον πυροβολήσουν, ένας πολιτοφύλακας τον αναγνώρισε και του διέταξε να κατεβάσουν τα όπλα τους. «Σας απαγορεύω να πειράξετε έστω μια τρίχα απ’ το κεφάλι του», φέρεται να είπε, ενώ αργότερα τον φίλησε στο κεφάλι. Ήταν ο εκκεντρικός ποιητής Πέδρο Λουίς ντε Γκάλβεζ, ο οποίος είχε γνωριστεί παλιότερα με τον διάσημο τερματοφύλακα.

Ο Ζαμόρα γλίτωσε τον θάνατο (κάποιες εφημερίδες, βέβαια, είχαν γράψει αναληθώς ότι είχε εκτελεστεί) και λίγο αργότερα αφέθηκε ελεύθερος. Βρήκε καταφύγιο μαζί με την οικογένειά του στην πρεσβεία της Αργεντινής στη Μαδρίτη και με ενέργειες των ανθρώπων της, που τον είχαν σε μεγάλη εκτίμηση, μπόρεσε να καταφύγει στη Γαλλία. Για ένα μικρό διάστημα, μάλιστα, επέστρεψε και στο ποδόσφαιρο ως παίκτης-προπονητής της Νις.

Οι περισσότερες ισπανικές βιογραφίες αποφεύγουν να μπουν σε λεπτομέρειες για τη δράση του θρυλικού τερματοφύλακα όταν πλέον ο Φρανσίσκο Φράνκο ανέλαβε την εξουσία. Ωστόσο, πρόσφατη ακαδημαϊκή έρευνα του Μανουέλ Γαρίν και της Αντριάνα Κορδάλ, η οποία έχει δημοσιευτεί στο διαδίκτυο, τεκμηριώνει ότι είχε προσχωρήσει στο στρατόπεδο των εθνικιστών και είχε επιτρέψει τη χρησιμοποίησή του ως αθλητικό σύμβολο του καθεστώτος.

Ο σκοτεινός ρόλος επί Φράνκο

Από το 1939 ήταν προπονητής της Ατλέτικο Αβιαθιόν, της ομάδας που προέκυψε από τη συγχώνευση της ομάδας της αεροπορίας των Φρανκιστών (Αθλέτικ Αβιαθιόν) με την Ατλέτικο Μαδρίτης, η οποία βρισκόταν ένα βήμα από την πτώχευση. Με αυτόν στην τεχνική ηγεσία ο σύλλογος κατέκτησε τα πρωταθλήματα του 1940 και του 1941, ενώ έδωσε και φιλικούς αγώνες κόντρα σε ιταλικές και γερμανικές ομάδες, στο πλαίσιο της σύσφιξης των σχέσεων του φρανκικού με το ναζιστικό και το φασιστικό καθεστώς.

Το 1943, επίσης, είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία Campeones, το σενάριο της οποίας περιστρέφεται γύρω απ’ το ποδόσφαιρο και εντάσσεται στην προσπάθεια του φρανκικού καθεστώτος να παρουσιάσει το άθλημα ως κομμάτι της ισπανικής εθνικής ταυτότητας. Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’50, μάλιστα, απονεμήθηκε στον Ζαμόρα ο Μεγάλος Σταυρός του Τάγματος του Σισνέρος. Όλα αυτά, βέβαια, δεν επαρκούν για να τον χαρακτηρίσουν «φασίστα» στην ιδεολογία. Πολλοί άνθρωποι αναγκάστηκαν, κατά κάποιον τρόπο, να ενσωματωθούν στο φασιστικό καθεστώς. Κάτι που δεν τους αθωώνει, αλλά τους δίνει ένα μικρό ελαφρυντικό.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η προσπάθεια που είχε κάνει ο παλαίμαχος τερματοφύλακας το 1940 για να αποτρέψει τον θάνατο του Γκάλβεζ, ο οποίος ως ηττημένος του πολέμου είχε οδηγηθεί στο στρατοδικείο. Περιέγραψε πώς τον είχε σώσει από την εκτέλεση και αναγνώρισε ως αυθεντική μια φωτογραφία του με ιδιόχειρη αφιέρωση προς τον συλληφθέντα πολιτοφύλακα, αλλά δεν εισακούστηκε. Οι δυνάμεις του Φράνκο εκτέλεσαν τον εκκεντρικό ποιητή, ο οποίος είχε γλιτώσει τέσσερα χρόνια απ’ τον θάνατο τον κορυφαίο τερματοφύλακα της Ισπανίας.

Και ο γιος του έγινε τερματοφύλακας

Ο Ζαμόρα εργάστηκε ως προπονητής στην Ατλέτικο Αβιαθιόν μέχρι το 1946 (όταν μετονομάστηκε σε Ατλέτικο Μαδρίτης) και συνέχισε για πολλά χρόνια ακόμα την καριέρα του στους πάγκους. Ιδιαίτερα παραγωγική ήταν η τριετής θητεία του στη Θέλτα, με την οποία έφτασε στην τέταρτη θέση της La Liga και τον τελικό του Κυπέλλου το 1948.

Στον σύλλογο του Βίγκο επέστρεψε άλλες δύο φορές, ενώ την περίοδο 1951-52 κοουτσάρισε σε δύο παιχνίδια την Εθνική Ισπανίας. Άλλοι σταθμοί του ήταν η Μάλαγα, η Εσπανιόλ (δύο φορές) και η Λα Σάλε της Βενεζουέλας, μέχρι το 1961 που αποφάσισε να αποσυρθεί οριστικά από το άθλημα. Η δεύτερη καριέρα του δεν ήταν εξίσου επιτυχημένη με την πρώτη, αλλά δεν ήταν και ασήμαντη.

Με το ποδόσφαιρο ασχολήθηκε και ο γιος του, ο οποίος ονομαζόταν επίσης Ρικάρντο Ζαμόρα. Έγινε μάλιστα κι αυτός τερματοφύλακας κι έκανε καλή καριέρα, παρά το βάρος που πρόσθετε στις πλάτες του το βαρύ όνομα του πατέρα του. Αγωνίστηκε στην Ατλέτικο Μαδρίτης, την Εσπανιόλ και τη Μαγιόρκα και πέρασε τα καλύτερά του χρόνια στη Βαλένθια, με την οποία κατέκτησε δύο Κύπελλα Εκθέσεων (ο προάγγελος του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ), το 1962 και το 1963.

Ανάμεσα στις τιμές που αποδόθηκαν στον Ζαμόρα μετά τον θάνατό του, στις 8 Σεπτεμβρίου 1978, ξεχωρίζει η ανάδειξή του ως κορυφαίου Ισπανού τερματοφύλακα του 20ού αιώνα από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του Ποδοσφαίρου. Ο ίδιος οργανισμός τον κατέταξε πέμπτο στη σχετική λίστα των τερματοφυλάκων όλου του κόσμου, πίσω από τον Ρώσο Λεβ Γιασίν, τον Άγγλο Γκόρντον Μπανκς, τον Ιταλό Ντίνο Τζοφ και τον Γερμανό Ζεπ Μάιερ.

Ξεχωριστή τιμή αποτέλεσε και το γεγονός ότι η δημοτική αρχή της Βαρκελώνης έδωσε το όνομά του σε μία πλατεία στη συνοικία Σαριά, όπου μάλιστα το «Ricardo Zamora» είναι σχηματισμένο σε έναν κύκλο που είναι αδύνατο να μην προσέξει ακόμα και ο πιο αδαής επισκέπτης.

Πηγές: www.realmadrid.com («45 years without Ricardo Zamora»), www.researchgate.net (Manuel Garin-Adriana Cordal: «El nacionalfutbolismo, bases históricas e iconográficas: Ricardo Zamora y la España fascista»), Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Βουλής (εφημερίδα «Αθλητισμός» της 28ης Δεκεμβρίου 1936), rfef.es («Historia de la Selección (V): el Mundial de 1934», «El día que un poeta le salvó la vida al capitán de la Selección»), www.goalkeeper.com («Los Porteros Del Clásico, Part 1: From Zamora to Ramallets»), es.wikipedia.org («Ricardo Zamora»), en.wikipedia.org («1934 FIFA World Cup»), eu-football.info.

Άλλα γεγονότα στην Ελλάδα και τον κόσμο στις 8 Σεπτεμβρίου

2018: Η Ναόμι Οσάκα γίνεται η πρώτη τενίστρια από την Ιαπωνία που κατακτά τουρνουά γκραν σλαμ, με τη νίκη της στον τελικό του US Open επί της Σερένα Γουίλιαμς με 2-0 σετ (6-2, 6-4)

2016: Στην πρώτη μέρα των Παραολυμπιακών Αγώνων του Ρίο, η Ελλάδα πανηγυρίζει τα δύο της πρώτα μετάλλια, στην σφαιροβολία της κατηγορίας F32. Ο Θανάσης Κωνσταντινίδης κατακτά το χρυσό με βολή στα 10,39μ. σημειώνοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ ενώ ο Δημήτρης Ζησίδης καταλαμβάνει την τρίτη θέση με 9,24μ. και ατομικό ρεκόρ.

2013: Η Εθνική Νεανίδων του πόλο κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της Κωνσταντινούπολης, νικώντας στον τελικό την Ισπανία με 8-5 (1-2, 1-2, 2-2, 1-2). Προπονητής είναι ο Γιώργος Μορφέσης και βασικές παίκτριες οι Ελευθερία και Βάσω Πλευρίτου, Ιωάννα Σταματοπούλου, Έλενα Ξενάκη, Νικόλ Ελευθεριάδου, Μαρία και Ειρήνη Πάτρα κ.ά.

2012: Ο Μανώλης Στεφανουδάκης κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στην κατηγορίας F54/55/56 του ακοντισμού στους Παραολυμιακούς Αγώνες του Λονδίνου με καλύτερη φετινή επίδοση 27.37.

2008: Ο Χαράλαμπος Ταϊγανίδης κερδίζει το χάλκινο μετάλλιο στα 400 μέτρα ελεύθερο της κατηγορίας S13 στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου.

2008: Ο Ρότζερ Φέντερερ κατακτά το US Open για πέμπτη διαδοχική χρονιά, νικώντας στον τελικό τον Άντι Μάρεϊ με 3-0 σετ (6-2, 7-5, 6-2).

2004: Αναβάλλεται λόγω του τυφώνα Ιβάν στα νησιά της Καραϊβικής, ο αγώνας για τα προκριματικά του Μουντιάλ του 2006 μεταξύ των εθνικών ομάδων του Αγίου Βικεντίου και των Σεντ Κιτς και Νέβις.

2003: Πεθαίνει σε ηλικία 101 ετών η Γερμανίδα κινηματογραφίστρια και σκηνοθέτιδα, Λένι Ρίφενσταλ. Είναι γνωστή κυρίως για την ταινία «Olympia» με θέμα τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, που αποτέλεσε απροκάλυπτη προπαγάνδα του καθεστώτος των Ναζί.

2002: Η Γιουγκοσλαβία κατακτά την πρώτη θέση στο Μουντομπάσκετ της Ιντιανάπολις νικώντας την Αργεντινή 84-77 σε έναν συγκλονιστικό τελικό που κρίνεται στην παράταση. Είναι ο δεύτερος συνεχόμενος τίτλος και πέμπτος συνολικά για τους «πλάβι», την ώρα που οι Νοτιοαμερικάνοι έχουν πολλά παράπονα από τη διαιτησία του Νίκου Πιτσίλκα στο τέλος της κανονικής διάρκειας.

2001: Στον πρώτο τελικό γκραν σλαμ μετά το Γουίμπλεντον του 1884 όπου αναμετρώνται δύο αδελφές, η 21χρονη Βένους Γουίλιαμς επικρατεί της 19χρονης Σερένα Γουίλιαμς με 2-0 σετ (6-2, 6-4) και διατηρεί τον τίτλο της στο US Open.

1999: Ο Τζον ΜακΕνρο αναλαμβάνει τα καθήκοντα του αρχηγού της εθνικής ομάδας τένις των ΗΠΑ.

1995: Αρχίζει στον Πειραιά και την Πάτρα το 19ο Eurovolley. Η Ελλάδα θα τερματίσει στην έβδομη θέση.

1993: Η Κινέζα Γουάνγκ Τζουνσιά γίνεται η πρώτη γυναίκα που σπάει το φράγμα των 30 λεπτών στα 10.000 μ., όταν τρέχει την απόσταση σε 29:31.78 στο Πεκίνο.

1990: Η Γκαμπριέλα Σαμπατίνι κατακτά τον πρώτο της τίτλο σε τουρνουά γκραν σλαμ, όταν κερδίζει στον τελικό του US Open τη Στέφι Γκραφ με 2-0 σετ (6-2, 7-6).

1988: Ο Κουβανός άλτης του ύψους, Χαβιέ Σοτομαγιόρ, σημειώνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ στο ύψος με 2.43 μ. σε μίτινγκ στη Σαλαμάνκα και καταρρίπτει το 2.42 μ. που συγκατείχαν ο Σουηδός Πάτρικ Σιόμπεργκ και ο Δυτικογερμανός, Κάρλο Τρένχαρντ.

1985: Ο Τσεχοσλοβάκος Ιβάν Λεντλ κερδίζει το πρώτο US Open της καριέρας του, νικώντας στον τελικό τον Αμερικανό, Τζον ΜακΕνρο, με 3-0 σετ (7-6, 6-3, 6-4).

1984: O 19χρονος Θανάσης Καλογιάννης γίνεται ο πρώτος Έλληνας δρομέας που κατεβαίνει τα 46 δευτερόλεπτα στα 400 μ. όταν κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στους Βαλκανικούς Αγώνες της Αθήνας με 45.90. Το πανελλήνιο ρεκόρ θα αντέξει μέχρι το 1998, όταν θα το καταρρίψει ο Κώστας Κεντέρης με 45.60.

1982: Τρία παγκόσμια ρεκόρ σημειώνονται κατά τη δεύτερη ημέρα του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου στο ΟΑΚΑ. Τα πετυχαίνουν η Ανατολικογερμανίδα Μαρίτα Κοχ στα 400 μ. (48.16), η Δυτικογερμανίδα Ούλρικε Μάιφαρτ στο ύψος (2.02 μ.) και ο Βρετανός Ντέιλι Τόμσον στο δέκαθλο (8.743 β.).

1979: Η ηλικίας 16 ετών και εννέα μηνών Τρέισι Όστιν γίνεται η νεότερη νικήτρια του US Open. Στον τελικό επικρατεί της Κρις Έβερτ με 2-0 σετ (6-4, 6-3).

1974: Στην τελευταία ημέρα του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος της Ρώμης, η Ανατολικογερμανίδα, Ρόζμαρι Βίτσας κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο ύψος με νέο παγκόσμιο ρεκόρ (1.95 μ.).

1972: Ο Ηλίας Χατζηπαυλής κατακτά το ασημένιο μετάλλιο στην κατηγορία Φιν της ιστιοπλοΐας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου με 71 βαθμούς ποινής, έναντι 58 του Γάλλου, Σερζ Μορί, που κερδίζει το χρυσό μετάλλιο.

1968: Ο Αφροαμερικανός τενίστας Άρθουρ Ας κερδίζει το πρώτο US Open της Open Era νικώντας στον τελικό τον Ολλανδό Τομ Όκερ με 3-2 σετ (14-12, 5-7, 6-3, 3-6, 6-3).

1963: Ο Σκωτσέζος Τζίμι Κλαρκ κερδίζει για πρώτη φορά το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Formula 1, χάρη στη νίκη του στο γκραν πρι της Μόντσα.

1960: Η Γουίλμα Ρούντολφ τερματίζει πρώτη για την ομάδα σκυταλοδρομίας 4×100 των ΗΠΑ στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης (χρόνος 44.5) και γίνεται η πρώτη Αμερικανίδα αθλήτρια που κερδίζει τρία χρυσά μετάλλια στην ίδια διοργάνωση. Η Σοβιετική Ένωση πανηγυρίζει δύο χρυσά μετάλλια με τον Πιοτρ Μπολοτνίκοφ στα 10.000 μ. (28:32.2) και τον Βίκτορ Τσιμπουλένκο στον ακοντισμό (84.64 μ.), ενώ η Ρουμάνα Γιολάντα Μπάλας κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στο ύψος με νέο ολυμπιακό ρεκόρ (1.85 μ.).

1957: Ο Ολυμπιακός κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας νικώντας στον τελικό τον Ηρακλή με 2-0. Τα γκολ πετυχαίνουν ο Μπάμπης Κοτρίδης στο 38′ και ο Ηλίας Υφαντής στο 73′.

1957: Ο Αργεντινός πιλότος της Formula 1, Χουάν Μανουέλ Φάντζιο, στέφεται και τυπικά παγκόσμιος πρωταθλητής για πέμπτη φορά στην καριέρα του, με τη δεύτερη θέση που καταλαμβάνει στο τελευταίο γκραν πρι της σεζόν στη Μόντσα. Η διαφορά του από τον δεύτερο, τον Βρετανό Στέρλινγκ Μος, είναι 15 βαθμοί.

1934: Ο 19χρονος πρωταθλητής Ελλάδας στη δισκοβολία, Νίκος Σύλλας, προκρίνεται στον τελικό του αγωνίσματος στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του Τορίνο, όπου καταλαμβάνει την 11η θέση με βολή στα 41.53 μ. Νικητής αναδεικνύεται ο Σουηδός, Χάραλντ Άντερσον, με 50.38 μ.

1888: Διεξάγονται οι πρώτες αναμετρήσεις της νεοσύστατης Football League στην Αγγλία. Ξεχωρίζει ο αγώνας Ντέρμπι-Μπόλτον 6-3.

1868: Δημιουργείται το New York Athletic Club. Θα οργανώσει τους πρώτους ερασιτεχνικούς αγώνες στίβου, θα διατυπώσει κανόνες για τα αγωνίσματα και θα χτίσει το πρώτο γήπεδο από ασβόλη.

Ακολουθείστε τo SPORTDAY.GR στο Google News